pierzeja zachodnia

nr nieparzyste

pierzeja wschodnia

nr parzyste

Piotrkowska_1

Piotrkowska 1

nr hip. 1 (do 1850 r. - 8)

 

W 1826 r., po przeprowadzonej przez Rajmunda Rembielińskiego regulacji Nowego Miasta, ogłoszono przetarg na budowę murowanego ratusza. Miał on zastąpić budynek drewniany, wybudowany 6 lat wcześniej na starym mieście. W wyniku przetargu, budowę powierzono przedsiębiorcy ze Zgierza (właściciela dwóch domów w Ozorkowie), Janowi Lebeltowi. Pracami stolarskimi kierował Gotlieb Trautman, a ślusarskimi Fryderyk Sellin.

Roboty rozpoczęto w maju 1826 r., a oddanie ratusza przewidziano na dzień św. Jana następnego roku, czyli na 24 czerwca 1827 r.

W połowie czerwca 1827 r. nastąpił protokolarny odbiór budynku, ale prace wykonano niedbale i ciągłe poprawki doprowadziły do kapitalnego remontu już w 1830 r. Przedsiębiorca Lebelt został nawet postawiony w stan oskarżenia, za niewypełnienie warunków budowy.

Pomimo oddania budynku w połowie 1827 r., do ratusza nie wprowadził się burmistrz i władze miasta, lecz przybyły ze Śląska fabrykant, Tytus Kopisch, któremu udostępniono piętro gmachu do czasu zakończenia budowy jego domu.

Władze municypalne objęły ratusz dopiero w 1830 r. Na piętrze umieszczono biuro burmistrza i jego mieszkanie, a parter przeznaczono na kasę miejską, archiwum i posterunek policyjny z aresztem w piwnicach.

Zegar na wieży ratuszowej, zakupiony w Berlinie w 1827 r., był darem fabrykanta z Ozorkowa, Fryderyka Schlössera. Pomiędzy datą zakupu, a uruchomieniem zegara, upłynęło wiele lat. Dopiero w 1834 r., zegarmistrz Michał Srangos, złożył mechanizm zegara i umieścił go w wieży ratusza. Po zamontowaniu tarcz z metalowymi cyframi, wag, oraz połączeniu linami mechanizmu zegara z dzwonami kościoła po drugiej stronie ulicy, dzieło zostało ukończone. Dzwony kościoła ewangelickiego wybiły pierwsze godziny pod koniec grudnia 1834 r.

Drugi remont ratusza miał miejsce w 1840 r. Zamontowano wtedy dwa dzwony w wieży ratuszowej, uniezależniając tym samym zegar od dzwonów kościelnych i usunięto liny wiszące nad Piotrkowską.

W 1862 r. dobudowano pawilon od strony Piotrkowskiej, a cztery lata później wystawiono murowaną, parterowa oficynę w dziedzińcu ratusza.

W 1888 r., według projektu Hilarego Majewskiego, dokonano znacznej modernizacji wnętrz ratusza. Fasada pozostała bez zmian, z wyjątkiem dodania nasady na dachu wieży.

W czasie I wojny światowej, w 1914 r., budynek ratusza ucierpiał od wybuchu granatu, zrzuconego przez samolot pruski. Po wykonaniu starannych prac restauracyjnych, zakończonych w lipcu 1915 r., prezydium magistratu nie powróciło już do swojej dawnej siedziby, lecz przeniosło się do pobliskiego budynku po szkole rzemieślniczej (dz. Muzeum Archeologiczne i Etnograficzne). Budynek ratusza zajęły biura urzędu podatkowego, zdrowia i ksiąg ludności.

Po odzyskaniu niepodległości, w drugiej połowie lat 20-tych, pomieszczenia parteru dawnego ratusza przekazano na potrzeby nowo utworzonego Archiwum Akt Dawnych miasta Łodzi.

Gmach ratusza, nie licząc późniejszej dobudowy pawilonu od strony Piotrkowskiej, jest dzisiaj jednym z najstarszych łódzkich zabytków, zachowanym w pierwotnej, z drobnymi zmianami, formie architektonicznej.

W dawnym budynku ratusza mieści się obecnie Archiwum Państwowe w Łodzi.

28 marca 2015

Zostań PATRONEM piotrkowska-nr

________________________________________________________________________________________________________________________________________

 

piotrkowska-nr.pl

© Wszystkie prawa zastrzeżone