pierzeja wschodnia

nr parzyste

  1. Rewolucji (2-12)
    1. Piotrkowska 2
    2. Piotrkowska 4
    3. Piotrkowska 6
    4. Piotrkowska 8
    5. Piotrkowska 10
    6. Piotrkowska 12
  2. Jaracza (14-32)
    1. Piotrkowska 14
    2. Piotrkowska 16
    3. Piotrkowska 18
    4. Piotrkowska 20
    5. Piotrkowska 22
    6. Piotrkowska 24
    7. Piotrkowska 26
    8. Piotrkowska 28
    9. Piotrkowska 30/32
  3. Narutowicza (34-52)
    1. Piotrkowska 34
    2. Piotrkowska 36
    3. Piotrkowska 38
    4. Piotrkowska 40
    5. Piotrkowska 42
    6. Piotrkowska 44
    7. Piotrkowska 46
    8. Piotrkowska 48
    9. Piotrkowska 50
    10. Piotrkowska 52
  4. Traugutta (54-70)
    1. Piotrkowska 54
    2. Piotrkowska 56
    3. Piotrkowska 58
    4. Piotrkowska 60
    5. Piotrkowska 62
    6. Piotrkowska 64
    7. Piotrkowska 66
    8. Piotrkowska 68
    9. Piotrkowska 70
  5. Moniuszki (72-74)
    1. Piotrkowska 72
    2. Piotrkowska 74
  6. Tuwima (76-98)
    1. Piotrkowska 76
    2. Piotrkowska 78
    3. Piotrkowska 80
    4. Piotrkowska 82
    5. Piotrkowska 84
    6. Piotrkowska 86
    7. Piotrkowska 88
    8. Piotrkowska 90
    9. Piotrkowska 92
    10. Piotrkowska 94
    11. Piotrkowska 96
    12. Piotrkowska 98
  7. Nawrot (100-124)
    1. Piotrkowska 100
    2. Piotrkowska 100a
    3. Piotrkowska 102
    4. Piotrkowska 102a
    5. Piotrkowska 104
    6. Piotrkowska 104a
    7. Piotrkowska 106
    8. Piotrkowska 108
    9. Piotrkowska 110
    10. Piotrkowska 112
    11. Piotrkowska 114
    12. Piotrkowska 116
    13. Piotrkowska 118
    14. Piotrkowska 120
    15. Piotrkowska 122
    16. Piotrkowska 124
  8. Roosevelta (126-144)
    1. Piotrkowska 126
    2. Piotrkowska 128
    3. Piotrkowska 130
    4. Piotrkowska 132
    5. Piotrkowska 134
    6. Piotrkowska 136
    7. Piotrkowska 138/140
    8. Piotrkowska 142
    9. Piotrkowska 144
  9. Piłsudskiego (146-160)
    1. Piotrkowska 146
    2. Piotrkowska 148
    3. Piotrkowska 150
    4. Piotrkowska 152
    5. Piotrkowska 154
    6. Piotrkowska 156
    7. Piotrkowska 158
    8. Piotrkowska 160
  10. Wigury (162-196)
    1. Piotrkowska 162
    2. Piotrkowska 164
    3. Piotrkowska 166
    4. Piotrkowska 168
    5. Piotrkowska 170
    6. Piotrkowska 172
    7. Piotrkowska 174
    8. Piotrkowska 176
    9. Piotrkowska 178
    10. Piotrkowska 180
    11. Piotrkowska 182
    12. Piotrkowska 184
    13. Piotrkowska 186
    14. Piotrkowska 188
    15. Piotrkowska 190
    16. Piotrkowska 192
    17. Piotrkowska 194
    18. Piotrkowska 196
  11. Brzeźna (198-232)
    1. Piotrkowska 198
    2. Piotrkowska 200
    3. Piotrkowska 202
    4. Piotrkowska 204
    5. Piotrkowska 206
    6. Piotrkowska 208
    7. Piotrkowska 210
    8. Piotrkowska 212
    9. Piotrkowska 214
    10. Piotrkowska 216
    11. Piotrkowska 218
    12. Piotrkowska 220
    13. Piotrkowska 222
    14. Piotrkowska 224/226
    15. Piotrkowska 228
    16. Piotrkowska 230/232
  1. Próchnika (1-11)
    1. Piotrkowska 1
    2. Piotrkowska 3
    3. Piotrkowska 5
    4. Piotrkowska 7
    5. Piotrkowska 9
    6. Piotrkowska 11
  2. Więckowskiego (13-27)
    1. Piotrkowska 13
    2. Piotrkowska 15
    3. Piotrkowska 17
    4. Piotrkowska 19
    5. Piotrkowska 21
    6. Piotrkowska 23
    7. Piotrkowska 25
    8. Piotrkowska 27
  3. Zielona (29-45)
    1. Piotrkowska 29
    2. Piotrkowska 31
    3. Piotrkowska 33
    4. Piotrkowska 35
    5. Piotrkowska 37
    6. Piotrkowska 39
    7. Piotrkowska 41
    8. Piotrkowska 43
    9. Piotrkowska 45
  4. 6 Sierpnia (47-63)
    1. Piotrkowska 47
    2. Piotrkowska 49
    3. Piotrkowska 51
    4. Piotrkowska 53
    5. Piotrkowska 55
    6. Piotrkowska 57
    7. Piotrkowska 59
    8. Piotrkowska 61
    9. Piotrkowska 63
  5. A. Struga (65-95)
    1. Piotrkowska 65
    2. Piotrkowska 67
    3. Piotrkowska 69
    4. Piotrkowska 71
    5. Piotrkowska 73
    6. Piotrkowska 75
    7. Piotrkowska 77
    8. Piotrkowska 79
    9. Piotrkowska 81
    10. Piotrkowska 83
    11. Piotrkowska 85
    12. Piotrkowska 87
    13. Piotrkowska 89
    14. Piotrkowska 91
    15. Piotrkowska 93
    16. Piotrkowska 95
  6. Zamenhofa (97-127)
    1. Piotrkowska 97
    2. Piotrkowska 99
    3. Piotrkowska 101
    4. Piotrkowska 103
    5. Piotrkowska 105
    6. Piotrkowska 107
    7. Piotrkowska 109
    8. Piotrkowska 111
    9. Piotrkowska 113
    10. Piotrkowska 115
    11. Piotrkowska 117
    12. Piotrkowska 119
    13. Piotrkowska 121
    14. Piotrkowska 123
    15. Piotrkowska 125
    16. Piotrkowska 127
  7. Mickiewicza (129-163)
    1. Piotrkowska 129
    2. Piotrkowska 131
    3. Piotrkowska 133
    4. Piotrkowska 135
    5. Piotrkowska 137
    6. Piotrkowska 139
    7. Piotrkowska 141
    8. Piotrkowska 143
    9. Piotrkowska 145
    10. Piotrkowska 147
    11. Piotrkowska 149
    12. Piotrkowska 151
    13. Piotrkowska 153
    14. Piotrkowska 155
    15. Piotrkowska 157
    16. Piotrkowska 159
    17. Piotrkowska 161
    18. Piotrkowska 163
  8. Żwirki (165-193)
    1. Piotrkowska 165
    2. Piotrkowska 167
    3. Piotrkowska 169
    4. Piotrkowska 171
    5. Piotrkowska 173
    6. Piotrkowska 175
    7. Piotrkowska 175a
    8. Piotrkowska 177
    9. Piotrkowska 179
    10. Piotrkowska 181
    11. Piotrkowska 183
    12. Piotrkowska 185
    13. Piotrkowska 187
    14. Piotrkowska 189
    15. Piotrkowska 191
    16. Piotrkowska 193
  9. Radwańska (195-225)
    1. Piotrkowska 195
    2. Piotrkowska 197
    3. Piotrkowska 199
    4. Piotrkowska 201
    5. Piotrkowska 203/205
    6. Piotrkowska 207
    7. Piotrkowska 209
    8. Piotrkowska 211
    9. Piotrkowska 213
    10. Piotrkowska 215
    11. Piotrkowska 217
    12. Piotrkowska 219
    13. Piotrkowska 221
    14. Piotrkowska 223
    15. Piotrkowska 225

pierzeja zachodnia

nr nieparzyste

Piotrkowska 100

nr hip. 526 (do 1850 r. – nr 90-89)

 

Na początku 1839 r. Zgromadzenie Majstrów Tkackich (powstałe w Łodzi w 1824 r.) kupiło tereny leżące wzdłuż obecnej ulicy Tuwima, pomiędzy Piotrkowska i dzisiejszą ulicą Sienkiewicza. Parcele były wcześniej własnością Karola Alta i Antoniego Franke. Siedziba Zgromadzenia, pod nazwą „Łódzki Dom Majstrów Tkackich” („Lodzer Meisterhaus”), stanęła już w sierpniu tego samego roku, a uroczyste poświecenie miało miejsce 3 września. Obiekt zbudował Jakób Peters, związany wcześniej z budową kościoła Św. Trójcy na Nowym Rynku. Meisterhaus, stanowiący dumę ówczesnej Łodzi, miał 40 łokci (ok. 23 m) długości, 21 łokci (ok. 12 m) szerokości, 5,25 łokcia (ok. 3 m) wysokości i kosztował 1736 rubli 92 kopiejki (8410 złp).

Począwszy od lat 70-tych XIX w., przy stale zwiększającym się udziale produkcji mechanicznej, następował spadek zainteresowania umiejętnościami tkania ręcznego. Starzy majstrowie, tworzący siłę Zgromadzenia, odchodzili powoli w przeszłość. Kurczyła się ilość członków, malały wpływy do kasy Meisterhasu, a lawinowo rosła potrzeba wspierania ubożejących rękodzielników. Starszym Zgromadzenia, który zaradził pogarszającej się sytuacji, był urzędujący od 1904 r. Józef Lissner. Plan był prosty – zbudować na posiadanym, atrakcyjnym terenie w centrum miasta, nowe obiekty pod dzierżawę (również pieniędzmi przyszłych najemców), a uzyskiwane wpływy przeznaczać na wspieranie niezdolnych do pracy majstrów tkackich. Marzeniem Lissnera było również zgromadzenie środków pozwalających na budowę szkoły rzemieślniczej.

Na pierwszy ogień poszła działka przy Piotrkowskiej, pomiędzy istniejącą jeszcze starą siedzibą Zgromadzenia, a kamienicą pod nr 102. 5 maja 1909 r. zawarto umowę, na mocy której panowie Hugon Schmechel i Juliusz Rosner zbudowali na własny koszt dom handlowy, który po 10 latach (1 października 1919 r.) przeszedł w ręce Zgromadzenia. Ponadto najemcy byli zobowiązani, w okresie rzeczonych 10 lat, do płacenia rocznego czynszu dzierżawnego w wysokości 2250 rubli.

Drugim obiektem wpisującym się w plan Lissnera, był nowy dom Zgromadzenia Majstrów Tkackich, powstały przy ulicy Przejazd (dz. Tuwima 3). Kamień węgielny pod nowy Meisterhaus został położony 25 października 1909 r. Budowa, wykonana przez firmę „Wende i Klause”, kosztowała 296.726 rubli 43 kopiejki, a urządzenie wnętrza (stoły, krzesła, lampy, firanki, dywany, itp.) 24.663 ruble 34 kopiejki. Gmach oddano 18 grudnia 1910 r., a uroczyste poświęcenie miało miejsce 5 stycznia 1911 r. Powierzchnie nowego budynku zostały wydzierżawione. Powstało tutaj eleganckie kino „Luna”, oraz restauracja „Tivoli”, z ogrodem letnim i muszlą koncertową. 

Podobnie jak w przypadku parceli przy obecnej Piotrkowskiej 100a i Tuwima 3, zagospodarowano plac zajmowany przez stary Meisterhaus. Pierwsza propozycja napłynęła od znanego łódzkiego cukiernika, Aleksandra Roszkowskiego. U zbiegu ulicy Piotrkowskiej i Przejazd (dz. Tuwima) miała powstać luksusowa cukiernia, jak zapewniał oferent, tworząca niewątpliwą ozdobę miasta. Umowa została podpisana, lecz z nieznanych przyczyn Roszkowski się wycofał. Wkrótce napłynęły nowe oferty. Wybrano propozycję majstra cechowego, Gustawa Schweigerta. Zgodnie z decyzją podpisaną 29 listopada 1910 r., pan Schweigert wybudował na własny koszt narożny dom mieszkalny, który po 8 latach (w październiku 1919 r.) przeszedł na własność Zgromadzenia. Najemca był zobowiązany, w okresie wymienionych 8 lat, do płacenia rocznego czynszu dzierżawnego w wysokości 7500 rubli.

Tylna część parceli Zgromadzenia Majstrów Tkackich, pomiędzy nową siedzibą, a ulicą Mikołajewską (dz. Sienkiewicza), pozostała niezmieniona. W zachodniej części tego terenu, już od lat 80-tych XIX w., stały obiekty Ochotniczej Straży Pożarnej, oraz Łódzkiego Stowarzyszenia Cyklistów. Pozostały, pusty obszar, określany mianem "placu sportowego", był wykorzystywany latem do różnego typu imprez na wolnym powietrzu, a zimą służył łodzianom jako lodowisko - zobacz zdjęcia.

Duża część powyższych informacji pochodzi z publikacji wydanej w 1924 r., z okazji 100 rocznicy powstania Zgromadzenia Majstrów Tkackich. Zainteresowanie wzbudza drobny fragment, w którym wymieniony został budowniczy starego Meisterhausu, Jakób Peters. Pytanie dotyczy zarówno udziału Petersa w budowie kościoła Św. Trójcy (dostępne źródła go nie wymieniają), jak i ewentualnej zbieżności z osobą ówczesnego właściciela pobliskiej parceli, położonej dokładnie po przekątnej, przy Piotrkowskiej 95. Do wyjaśnienia.

 

Przy Piotrkowskiej 100 (również Piotrkowskiej 36 i 288) mieścił się sklep firmowy fabryki wyrobów trykotowych Leona Plihala. Ten urodzony w Łodzi, w 1867 r., przedstawiciel czeskiej rodziny przybyłej z Kutnej Hory, zapoczątkował działalność przemysłową przy Szosie Karolewskiej 28 (dz. Karolewska 38/42). W 1893 r. stanęła tam parowa farbiarnia i suszarnia (patrz Piotrkowska 65).

Na terenach kupionych w 1908 r., położonych we wsi Karolew (dz. Krzemieniecka 2), włączonej w granice Łodzi dwa lata wcześniej, Leon Plihal zbudował nowe obiekty fabryczne - początkowo farbiarnię i apreturę, a w 1912 r. również wytwórnię trykotów.

Pierwsza wojna i późniejszy kryzys światowy nie przeszkodziły w dynamicznym rozwoju firmy. Utworzona w 1937 r. spółka akcyjna "Przemysł Trykotowy i Dziany L. Plihal" zatrudniała 500 osób i produkowała szeroką gamę bielizny damskiej, męskiej i dziecięcej, wyrobów dzianych i odzieży sportowej. Wyroby Plihala, prezentowane przez piękne kobiety, możemy podziwiać na zdjęciach jednej z kolekcji firmy. 

 

W latach 1909-1910, pod obecnym adresem Wileńskiej 37 (daw. Wileńska 21), Leon Plihal zbudował willę.

W latach 1936-37, przy obecnej Krzemienieckiej 2, wzniesiono modernistyczny dom mieszkalny. Pierwotnym właścicielem był przypuszczalnie Karol (lub Bruno) Plihal, syn Leona Plihala.

 

Dokumenty archiwalne:

1889 – „O budowie parterowego magazynu Zgromadzenia Majstrów Tkackich pod numerem 526 przy ulicach Piotrkowskiej i Przejazd w mieście Łodzi”.[zobacz]

http://szukajwarchiwach.pl/39/1/0/4/1049

1895 – „Projekt dobudowy sezonowej altany na nieruchomości cechu tkaczy pod numerem 526 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi”.[zobacz]

http://szukajwarchiwach.pl/39/1/0/4/4517/8/1

1911 – „Projekt umieszczenia drewnianego ekranu reklamowego dla reklam świetlnych na dachu murowanego, dwupiętrowego domu na nieruchomości 526/100 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi, należącej do Zgromadzenia Majstrów Tkackich”.[zobacz]

http://szukajwarchiwach.pl/39/1/0/4/12774/9/1

 

Ogłoszenia prasowe:

  • E. Gundelach Kwiaciarnia
  • K. Bogusławski Skład szkła, kryształów i porcelany
  • H. Blechschmidt Księgarnia
  • R. Borkenhagen Klisze do reklam gazetowych
  • A. Tetzlaff Skład towarów bławatnych
  • Józef Lewicki Biuro wymiany
  • G. E. Restel i S-ka Skład sukna
  • Eliza Restel i S-ka Skład materiałów ubraniowych
  • L. Plihal i S-ka Fabryka trykotów, farbiarnia i przędzalnia

 


piotrkowska-nr.pl

© Wszystkie prawa zastrzeżone