pierzeja wschodnia

nr parzyste

  1. Rewolucji (2-12)
    1. Piotrkowska 2
    2. Piotrkowska 4
    3. Piotrkowska 6
    4. Piotrkowska 8
    5. Piotrkowska 10
    6. Piotrkowska 12
  2. Jaracza (14-32)
    1. Piotrkowska 14
    2. Piotrkowska 16
    3. Piotrkowska 18
    4. Piotrkowska 20
    5. Piotrkowska 22
    6. Piotrkowska 24
    7. Piotrkowska 26
    8. Piotrkowska 28
    9. Piotrkowska 30/32
  3. Narutowicza (34-52)
    1. Piotrkowska 34
    2. Piotrkowska 36
    3. Piotrkowska 38
    4. Piotrkowska 40
    5. Piotrkowska 42
    6. Piotrkowska 44
    7. Piotrkowska 46
    8. Piotrkowska 48
    9. Piotrkowska 50
    10. Piotrkowska 52
  4. Traugutta (54-70)
    1. Piotrkowska 54
    2. Piotrkowska 56
    3. Piotrkowska 58
    4. Piotrkowska 60
    5. Piotrkowska 62
    6. Piotrkowska 64
    7. Piotrkowska 66
    8. Piotrkowska 68
    9. Piotrkowska 70
  5. Moniuszki (72-74)
    1. Piotrkowska 72
    2. Piotrkowska 74
  6. Tuwima (76-98)
    1. Piotrkowska 76
    2. Piotrkowska 78
    3. Piotrkowska 80
    4. Piotrkowska 82
    5. Piotrkowska 84
    6. Piotrkowska 86
    7. Piotrkowska 88
    8. Piotrkowska 90
    9. Piotrkowska 92
    10. Piotrkowska 94
    11. Piotrkowska 96
    12. Piotrkowska 98
  7. Nawrot (100-124)
    1. Piotrkowska 100
    2. Piotrkowska 100a
    3. Piotrkowska 102
    4. Piotrkowska 102a
    5. Piotrkowska 104
    6. Piotrkowska 104a
    7. Piotrkowska 106
    8. Piotrkowska 108
    9. Piotrkowska 110
    10. Piotrkowska 112
    11. Piotrkowska 114
    12. Piotrkowska 116
    13. Piotrkowska 118
    14. Piotrkowska 120
    15. Piotrkowska 122
    16. Piotrkowska 124
  8. Roosevelta (126-144)
    1. Piotrkowska 126
    2. Piotrkowska 128
    3. Piotrkowska 130
    4. Piotrkowska 132
    5. Piotrkowska 134
    6. Piotrkowska 136
    7. Piotrkowska 138/140
    8. Piotrkowska 142
    9. Piotrkowska 144
  9. Piłsudskiego (146-160)
    1. Piotrkowska 146
    2. Piotrkowska 148
    3. Piotrkowska 150
    4. Piotrkowska 152
    5. Piotrkowska 154
    6. Piotrkowska 156
    7. Piotrkowska 158
    8. Piotrkowska 160
  10. Wigury (162-196)
    1. Piotrkowska 162
    2. Piotrkowska 164
    3. Piotrkowska 166
    4. Piotrkowska 168
    5. Piotrkowska 170
    6. Piotrkowska 172
    7. Piotrkowska 174
    8. Piotrkowska 176
    9. Piotrkowska 178
    10. Piotrkowska 180
    11. Piotrkowska 182
    12. Piotrkowska 184
    13. Piotrkowska 186
    14. Piotrkowska 188
    15. Piotrkowska 190
    16. Piotrkowska 192
    17. Piotrkowska 194
    18. Piotrkowska 196
  11. Brzeźna (198-232)
    1. Piotrkowska 198
    2. Piotrkowska 200
    3. Piotrkowska 202
    4. Piotrkowska 204
    5. Piotrkowska 206
    6. Piotrkowska 208
    7. Piotrkowska 210
    8. Piotrkowska 212
    9. Piotrkowska 214
    10. Piotrkowska 216
    11. Piotrkowska 218
    12. Piotrkowska 220
    13. Piotrkowska 222
    14. Piotrkowska 224/226
    15. Piotrkowska 228
    16. Piotrkowska 230/232
  1. Próchnika (1-11)
    1. Piotrkowska 1
    2. Piotrkowska 3
    3. Piotrkowska 5
    4. Piotrkowska 7
    5. Piotrkowska 9
    6. Piotrkowska 11
  2. Więckowskiego (13-27)
    1. Piotrkowska 13
    2. Piotrkowska 15
    3. Piotrkowska 17
    4. Piotrkowska 19
    5. Piotrkowska 21
    6. Piotrkowska 23
    7. Piotrkowska 25
    8. Piotrkowska 27
  3. Zielona (29-45)
    1. Piotrkowska 29
    2. Piotrkowska 31
    3. Piotrkowska 33
    4. Piotrkowska 35
    5. Piotrkowska 37
    6. Piotrkowska 39
    7. Piotrkowska 41
    8. Piotrkowska 43
    9. Piotrkowska 45
  4. 6 Sierpnia (47-63)
    1. Piotrkowska 47
    2. Piotrkowska 49
    3. Piotrkowska 51
    4. Piotrkowska 53
    5. Piotrkowska 55
    6. Piotrkowska 57
    7. Piotrkowska 59
    8. Piotrkowska 61
    9. Piotrkowska 63
  5. A. Struga (65-95)
    1. Piotrkowska 65
    2. Piotrkowska 67
    3. Piotrkowska 69
    4. Piotrkowska 71
    5. Piotrkowska 73
    6. Piotrkowska 75
    7. Piotrkowska 77
    8. Piotrkowska 79
    9. Piotrkowska 81
    10. Piotrkowska 83
    11. Piotrkowska 85
    12. Piotrkowska 87
    13. Piotrkowska 89
    14. Piotrkowska 91
    15. Piotrkowska 93
    16. Piotrkowska 95
  6. Zamenhofa (97-127)
    1. Piotrkowska 97
    2. Piotrkowska 99
    3. Piotrkowska 101
    4. Piotrkowska 103
    5. Piotrkowska 105
    6. Piotrkowska 107
    7. Piotrkowska 109
    8. Piotrkowska 111
    9. Piotrkowska 113
    10. Piotrkowska 115
    11. Piotrkowska 117
    12. Piotrkowska 119
    13. Piotrkowska 121
    14. Piotrkowska 123
    15. Piotrkowska 125
    16. Piotrkowska 127
  7. Mickiewicza (129-163)
    1. Piotrkowska 129
    2. Piotrkowska 131
    3. Piotrkowska 133
    4. Piotrkowska 135
    5. Piotrkowska 137
    6. Piotrkowska 139
    7. Piotrkowska 141
    8. Piotrkowska 143
    9. Piotrkowska 145
    10. Piotrkowska 147
    11. Piotrkowska 149
    12. Piotrkowska 151
    13. Piotrkowska 153
    14. Piotrkowska 155
    15. Piotrkowska 157
    16. Piotrkowska 159
    17. Piotrkowska 161
    18. Piotrkowska 163
  8. Żwirki (165-193)
    1. Piotrkowska 165
    2. Piotrkowska 167
    3. Piotrkowska 169
    4. Piotrkowska 171
    5. Piotrkowska 173
    6. Piotrkowska 175
    7. Piotrkowska 175a
    8. Piotrkowska 177
    9. Piotrkowska 179
    10. Piotrkowska 181
    11. Piotrkowska 183
    12. Piotrkowska 185
    13. Piotrkowska 187
    14. Piotrkowska 189
    15. Piotrkowska 191
    16. Piotrkowska 193
  9. Radwańska (195-225)
    1. Piotrkowska 195
    2. Piotrkowska 197
    3. Piotrkowska 199
    4. Piotrkowska 201
    5. Piotrkowska 203/205
    6. Piotrkowska 207
    7. Piotrkowska 209
    8. Piotrkowska 211
    9. Piotrkowska 213
    10. Piotrkowska 215
    11. Piotrkowska 217
    12. Piotrkowska 219
    13. Piotrkowska 221
    14. Piotrkowska 223
    15. Piotrkowska 225

pierzeja zachodnia

nr nieparzyste

Piotrkowska 184

nr hip. 570 (do 1850 r. – nr 45)

 

Pierwotnie stał od frontu  murowany dom rządowy z lat 1825-26.

Na początku lat 90-tych XIX w. miał miejsce pożar w oficynie fabrycznej. Można sądzić, że wraz z odbudową zniszczonego obiektu przemysłowego, w miejsce starego, parterowego domu frontowego, właściciele postanowili wystawić rezydencję odpowiadającą ich ówczesnej pozycji. Projekt z 1894 r. (skan projektu prezentowany w galerii) nie zyskał akceptacji, ale ok. 1896 r. stanął jednopiętrowy dom mieszkalny  w obecnym kształcie.

 

Rodzina Seeligerów, która od 1838 r. zajmowała nieruchomość przy obecnej Piotrkowskiej 184 (później także pod sąsiednimi numerami 186 i 188 - patrz plan), współtworzyła obraz przemysłowej Łodzi w okresie 100 lat. Fabryka założona w latach 40-tych XIX w. przez Ferdynanda Seeligera (1804-1877 r.), przybyłego do Łodzi w 1824 r. (!) z Chemnitz w Saksonii, funkcjonowała nieprzerwanie do wybuchu II wojny światowej.

Jan Petersilge, w kalendarzu na rok 1870, wymienia istniejące ówcześnie zakłady przemysłowe, a wśród nich „Wykończalnia towarów bawełnianych i lnianych Ferdinanda Seeligera. Założona w roku 1849”. Inne źródła, na przykład Podręczny Rejestr Handlowy, podają rok 1843 jako datę założenia przedsiębiorstwa.

W odróżnieniu od pobliskich firm Józefa Gampe (później „Gampe i Albrecht”) czy Karola Hoffrichtera, położonych po południowej stronie ulicy Pustej (dz. Wigury), produkcja Seeligerów nie została przeniesiona poza centrum miasta. W 1894 r., w odbudowanej po pożarze trzypiętrowej przędzalni wełny, zamontowano dynamomaszynę, która umożliwiła zelektryfikowanie nowego obiektu przemysłowego. Kilka lat później zelektryfikowano również budynek apretury. W latach 30-tych XX w. zakład zajmował obszar ponad 16 tys. m², z czego obiekty fabryczne stanowiły ponad 3 tys. m².

W 1939 r. fabryka sukcesorów Ferdynanda Seeligera zatrudniała 130 robotników. Taką informację podaje gazeta "Orędownik", w której możemy przeczytać krótkie wiadomości o strajku w przedsiębiorstwie na Piotrkowskiej 184/186 (zobacz).

 

Dokumenty archiwalne:

1867 – „Projekt dobudówki do fabryki znajdującej się w mieście Łodzi i stanowiącej własność Seeligera”. [zobacz]

http://szukajwarchiwach.pl/39/1/0/4/291/16-17/2

1872 – „Projekt budowy magazynu przez Seeligera na nieruchomości numer 570 w mieście Łodzi”. [zobacz]

http://szukajwarchiwach.pl/39/1/0/4/291/14-15/1

1894 – „O odmowie zatwierdzenia planu na budowę przez Marię Seeliger murowanego, piętrowego domu i murowanego, piętrowego budynku gospodarczego pod numerem 184/570 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi”. [zobacz]

http://szukajwarchiwach.pl/39/1/0/4/3794

1894” Zdjęty z natury plan trzypiętrowej fabryki odbudowanej po pożarze, zamiast planu zatwierdzonego 14 lipca 1894 r. za nr 13, na nieruchomości pod numerami 570 i 571 F. Seeligera przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi”. [zobacz]

http://szukajwarchiwach.pl/39/1/0/4/4419/12/1

1894 – „Plan rozmieszczenia sieci przewodów i dynamomaszyny w elektryfikowanej przędzalni wełny znajdującej się w budynku fabrycznym G. F. Seeligera położonym pod numerami 570 i 571 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi guberni piotrkowskiej”. [zobacz]

http://szukajwarchiwach.pl/39/1/0/4/17876/17/1

1895 – „Zdjęty z natury rysunek wybudowanej przez Marię Seeliger murowanej, trzypiętrowej przędzalni, ze zmianami w stosunku do zatwierdzonego planu, pod numerami 184-186/570-571 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi”. [zobacz]

http://szukajwarchiwach.pl/39/1/0/4/4419

1899 – „Plan rozmieszczenia sieci przewodów elektrycznych w elektryfikowanej apreturze Ferdynanda Seeligera pod numerem 570 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi guberni piotrkowskiej”. [zobacz]

http://szukajwarchiwach.pl/39/1/0/4/18042/11/1

1900 – „O budowie przez Adolfa Seeligera w mieście Łodzi murowanego, parterowego budynku pakowalni i ekspedycji towarów”. [zobacz]

http://szukajwarchiwach.pl/39/1/0/4/8090

1911 – „Projekt na budowę przez Emila Seeligera murowanej, parterowej oficyny - magazynu towarów i przebudowę dachu nad parterową oficyną pod˝ N 570-571”. [zobacz]

http://szukajwarchiwach.pl/39/1/0/4/12430

 

Ogłoszenia prasowe:

  • Ferdynand Seeliger Apretura bawełny i jedwabiu

 

 

Fabryki północnego "Manhattanu"

Kwartał zamknięty obecną ulicą Piotrkowską, Wigury, Sienkiewicza i Piłsudskiego (daw. Piotrkowską, Pustą, Mikołajewską i Główną), to obszar działania kilku średniej wielkości fabryk, których produkcja dotyczyła nie tylko branży włókienniczej, ale również metalowej.

Do największych powierzchniowo, funkcjonujących pod adresem ulicy Piotrkowskiej, należały zakłady Ferdynanda Seeligera (opisane powyżej), oraz Maurycego Bauera.

Mniej znane, przynależne ulicy Wigury i Sienkiewicza, zajmowały wprawdzie mniejsze tereny, ale zatrudniały więcej personelu niż wcześniej wymienione.

 

Fabryka przy ulicy Pustej 10 (dz. Wigury 10)

W latach 80-tych XIX w., przy ulicy Pustej 10, powstała fabryka Augusta Hüffera, w której produkowano sprzęt elektrotechniczny, taki jak dynamomaszyny, kable i drut. W połowie lat 90-tych XIX w., na działce sięgającej do wysokości parceli Piotrkowskiej 188 (patrz plany), Hüffer wystawił obiekty służące produkcji włókienniczej, dzierżawione innym podmiotom. Mechaniczna tkalnia przy Pustej 10 służyła, między innymi, Juliuszowi Kindermannowi, który ulokował tutaj swoją produkcję w początkowym okresie samodzielnej działalności przemysłowej.

Pod koniec pierwszej dekady XX w., być może po śmierci Augusta Hüffera, nieruchomość przeszła w ręce znanego łódzkiego przemysłowca, Oskara Schweikerta. Nowy właściciel przystosował całą infrastrukturę na potrzeby produkcji włókienniczej.

Począwszy od pierwszych lat drugiej dekady XX w., prawdopodobnie w wyniku trudności finansowych Schweikertów spowodowanych stratami wyniesionymi z I wojny światowej, obiekty przemysłowe przy Pustej, później już Wigury 10, były wykorzystywane przez firmę "Spółka Akcyjna Przemysłu Włókienniczego Weiss i Poznański". Adolf Weiss i N. H. Poznański prowadzili tutaj działalność do wybuchu II wojny światowej.

Dokumenty archiwalne:

1895 - "O zatwierdzeniu projektu dobudowy przez Augusta Hüffera w Łodzi przy Pustej ulicy pod numerem 10/575 murowanej, dwupiętrowej tkalni mechanicznej do istniejącej maszynowni". [zobacz]

http://searcharchives.pl/39/1/0/4/4925

1903 - "O budowie przez Augusta Hüffera w mieście Łodzi przy ulicy Pustej pod numerem 10/575a murowanej, dwupiętrowej tkalni, nadbudowie pierwszego piętra, nadbudowie pierwszego i drugiego piętra z poddaszem na ścianach warsztatu przyborów elektrycznych". [zobacz]

http://searcharchives.pl/39/1/0/4/9641

1912 - "Projekt budowy murowanej, dwupiętrowej tkalni mechanicznej na nieruchomości Augusta Hüffera, obecnie należącej do Oskara Schweikerta pod numerem 575 przy ulicy Pustej w mieście Łodzi". [zobacz]

http://searcharchives.pl/39/1/0/4/14408

1913 - "Projekt budowy przez Oskara Schweikerta murowanego, parterowego budynku mieszczącego stołówkę, pod numerem 575 przy ulicy Pustej w mieście Łodzi". [zobacz]

http://searcharchives.pl/39/1/0/4/15389

1913-1914 - "Projekt powiększenia przez Oskara Schweikerta tkalni i przędzalni oraz plan zdjęty z natury istniejących budynków fabrycznych przy ulicy Pustej numer 10 w Łodzi". [zobacz]

http://searcharchives.pl/39/1/0/4/16550

 

Fabryka przy ulicy Mikołajewskiej 113 (dz. Sienkiewicza 113)

Mechaniczna fabryka Tobiasza Bialera i Chaima Bromberga przy Mikołajewskiej 113, produkująca tasiemki i sznurki z wełny angorskiej i jedwabiu, została wzniesiona ok. 1894 r. W 1897 r. spłonął dwupiętrowy budynek tkalni, ale obiekt odbudowano. Przy produkcji tasiemek pracowało ok. 50 robotników. W tym samym okresie działała również pod tym adresem tkalnia Michała Silberzweiga, zatrudniająca 40 robotników, oraz fabryka chustek braci Bukiet.

Na przełomie XIX i XX w. fabryka przeszła w ręce Grzegorza Krawetza

W XX w., do wybuchu II wojny światowej, funkcjonowało przy Mikołajewskiej, później Sienkiewicza 113, wiele podmiotów, między innymi:

1908-14* - M. Windsberg, przędzalnia,
1920-22* - Maurycy Frankfurt i S-ka, przędzalnia,
1921-23* - Tow. Akc. "Tkanina",
1934-36* - Edmund Lorenc i Ludwik Hauk, przędzalnia wigoniowa, szarpalnia, personel: 191 osób, wcześniej (od 1922) na Gdańskiej 133,
1938* - Ludwik Hauk, przedzalnia wigoniowa, szarpalnia,  personel: 210 osób,
1938* - Bernard Mitminger i B-cia Danielak (Jankiel i Moszek), przędzalnia, oraz fabryka chustek i tkanin wzorzystych, wcześniej (od 1924) na Zgierskiej 38. 

 

* - podane lata funkcjonowania nie są pełne

 

Po II wojnie światowej obiekty przy Sienkiewicza 113 były wykorzystywane przez zakłady "Próchnika".

Całość zabudowań przemysłowych wyburzono (prawdopodobnie wysadzono) w latach 70-tych XX w., podczas budowy osiedla "Manhattan". Lokalizację dawnej parceli fabrycznej przedstawia zaznaczenie (na czerwono) na ortofotomapie z 2015 r. - zobacz.

 

Postać Tobiasza Bialera, w okresie międzywojennym współwłaściciela posesji przy Piotrkowskiej 85, jest opisana szerzej pod tym numerem.

 

Dokumenty archiwalne:

1894 - "O budowie przez Tobiasza Bialera i Chaima Bromberga mechanicznej fabryki tasiemek i sznurków z wełny angorskiej i jedwabiu składającej się z murowanych budynków, przy ulicy Mikołajewskiej pod numerem 113/568 w mieście Łodzi". [zobacz]

http://searcharchives.pl/39/1/0/4/3658

1897 - "Projekt odbudowy spalonego, dwupiętrowego budynku tkalni mechanicznej, a także nadbudowy poddasza nad tymże budynkiem przy fabryce Bialera i Bromberga pod numerem 568 przy ulicy Mikołajewskiej w mieście Łodzi, gubernii piotrkowskiej". [zobacz]

http://searcharchives.pl/39/1/0/4/6656/13-14/1

1900 - "Plan zdjęty z natury fabryki należącej obecnie do Grzegorza Krawetza, a wcześniej do Bialera i Bromberga znajdującej się w mieście Łodzi przy ulicy Mikołajewskiej pod numerem 568". [zobacz]

http://searcharchives.pl/39/1/0/4/8391

 

 


piotrkowska-nr.pl

© Wszystkie prawa zastrzeżone