pierzeja wschodnia

nr parzyste

  1. Rewolucji (2-12)
    1. Piotrkowska 2
    2. Piotrkowska 4
    3. Piotrkowska 6
    4. Piotrkowska 8
    5. Piotrkowska 10
    6. Piotrkowska 12
  2. Jaracza (14-32)
    1. Piotrkowska 14
    2. Piotrkowska 16
    3. Piotrkowska 18
    4. Piotrkowska 20
    5. Piotrkowska 22
    6. Piotrkowska 24
    7. Piotrkowska 26
    8. Piotrkowska 28
    9. Piotrkowska 30/32
  3. Narutowicza (34-52)
    1. Piotrkowska 34
    2. Piotrkowska 36
    3. Piotrkowska 38
    4. Piotrkowska 40
    5. Piotrkowska 42
    6. Piotrkowska 44
    7. Piotrkowska 46
    8. Piotrkowska 48
    9. Piotrkowska 50
    10. Piotrkowska 52
  4. Traugutta (54-70)
    1. Piotrkowska 54
    2. Piotrkowska 56
    3. Piotrkowska 58
    4. Piotrkowska 60
    5. Piotrkowska 62
    6. Piotrkowska 64
    7. Piotrkowska 66
    8. Piotrkowska 68
    9. Piotrkowska 70
  5. Moniuszki (72-74)
    1. Piotrkowska 72
    2. Piotrkowska 74
  6. Tuwima (76-98)
    1. Piotrkowska 76
    2. Piotrkowska 78
    3. Piotrkowska 80
    4. Piotrkowska 82
    5. Piotrkowska 84
    6. Piotrkowska 86
    7. Piotrkowska 88
    8. Piotrkowska 90
    9. Piotrkowska 92
    10. Piotrkowska 94
    11. Piotrkowska 96
    12. Piotrkowska 98
  7. Nawrot (100-124)
    1. Piotrkowska 100
    2. Piotrkowska 100a
    3. Piotrkowska 102
    4. Piotrkowska 102a
    5. Piotrkowska 104
    6. Piotrkowska 104a
    7. Piotrkowska 106
    8. Piotrkowska 108
    9. Piotrkowska 110
    10. Piotrkowska 112
    11. Piotrkowska 114
    12. Piotrkowska 116
    13. Piotrkowska 118
    14. Piotrkowska 120
    15. Piotrkowska 122
    16. Piotrkowska 124
  8. Roosevelta (126-144)
    1. Piotrkowska 126
    2. Piotrkowska 128
    3. Piotrkowska 130
    4. Piotrkowska 132
    5. Piotrkowska 134
    6. Piotrkowska 136
    7. Piotrkowska 138/140
    8. Piotrkowska 142
    9. Piotrkowska 144
  9. Piłsudskiego (146-160)
    1. Piotrkowska 146
    2. Piotrkowska 148
    3. Piotrkowska 150
    4. Piotrkowska 152
    5. Piotrkowska 154
    6. Piotrkowska 156
    7. Piotrkowska 158
    8. Piotrkowska 160
  10. Wigury (162-196)
    1. Piotrkowska 162
    2. Piotrkowska 164
    3. Piotrkowska 166
    4. Piotrkowska 168
    5. Piotrkowska 170
    6. Piotrkowska 172
    7. Piotrkowska 174
    8. Piotrkowska 176
    9. Piotrkowska 178
    10. Piotrkowska 180
    11. Piotrkowska 182
    12. Piotrkowska 184
    13. Piotrkowska 186
    14. Piotrkowska 188
    15. Piotrkowska 190
    16. Piotrkowska 192
    17. Piotrkowska 194
    18. Piotrkowska 196
  11. Brzeźna (198-232)
    1. Piotrkowska 198
    2. Piotrkowska 200
    3. Piotrkowska 202
    4. Piotrkowska 204
    5. Piotrkowska 206
    6. Piotrkowska 208
    7. Piotrkowska 210
    8. Piotrkowska 212
    9. Piotrkowska 214
    10. Piotrkowska 216
    11. Piotrkowska 218
    12. Piotrkowska 220
    13. Piotrkowska 222
    14. Piotrkowska 224/226
    15. Piotrkowska 228
    16. Piotrkowska 230/232
  1. Próchnika (1-11)
    1. Piotrkowska 1
    2. Piotrkowska 3
    3. Piotrkowska 5
    4. Piotrkowska 7
    5. Piotrkowska 9
    6. Piotrkowska 11
  2. Więckowskiego (13-27)
    1. Piotrkowska 13
    2. Piotrkowska 15
    3. Piotrkowska 17
    4. Piotrkowska 19
    5. Piotrkowska 21
    6. Piotrkowska 23
    7. Piotrkowska 25
    8. Piotrkowska 27
  3. Zielona (29-45)
    1. Piotrkowska 29
    2. Piotrkowska 31
    3. Piotrkowska 33
    4. Piotrkowska 35
    5. Piotrkowska 37
    6. Piotrkowska 39
    7. Piotrkowska 41
    8. Piotrkowska 43
    9. Piotrkowska 45
  4. 6 Sierpnia (47-63)
    1. Piotrkowska 47
    2. Piotrkowska 49
    3. Piotrkowska 51
    4. Piotrkowska 53
    5. Piotrkowska 55
    6. Piotrkowska 57
    7. Piotrkowska 59
    8. Piotrkowska 61
    9. Piotrkowska 63
  5. A. Struga (65-95)
    1. Piotrkowska 65
    2. Piotrkowska 67
    3. Piotrkowska 69
    4. Piotrkowska 71
    5. Piotrkowska 73
    6. Piotrkowska 75
    7. Piotrkowska 77
    8. Piotrkowska 79
    9. Piotrkowska 81
    10. Piotrkowska 83
    11. Piotrkowska 85
    12. Piotrkowska 87
    13. Piotrkowska 89
    14. Piotrkowska 91
    15. Piotrkowska 93
    16. Piotrkowska 95
  6. Zamenhofa (97-127)
    1. Piotrkowska 97
    2. Piotrkowska 99
    3. Piotrkowska 101
    4. Piotrkowska 103
    5. Piotrkowska 105
    6. Piotrkowska 107
    7. Piotrkowska 109
    8. Piotrkowska 111
    9. Piotrkowska 113
    10. Piotrkowska 115
    11. Piotrkowska 117
    12. Piotrkowska 119
    13. Piotrkowska 121
    14. Piotrkowska 123
    15. Piotrkowska 125
    16. Piotrkowska 127
  7. Mickiewicza (129-163)
    1. Piotrkowska 129
    2. Piotrkowska 131
    3. Piotrkowska 133
    4. Piotrkowska 135
    5. Piotrkowska 137
    6. Piotrkowska 139
    7. Piotrkowska 141
    8. Piotrkowska 143
    9. Piotrkowska 145
    10. Piotrkowska 147
    11. Piotrkowska 149
    12. Piotrkowska 151
    13. Piotrkowska 153
    14. Piotrkowska 155
    15. Piotrkowska 157
    16. Piotrkowska 159
    17. Piotrkowska 161
    18. Piotrkowska 163
  8. Żwirki (165-193)
    1. Piotrkowska 165
    2. Piotrkowska 167
    3. Piotrkowska 169
    4. Piotrkowska 171
    5. Piotrkowska 173
    6. Piotrkowska 175
    7. Piotrkowska 175a
    8. Piotrkowska 177
    9. Piotrkowska 179
    10. Piotrkowska 181
    11. Piotrkowska 183
    12. Piotrkowska 185
    13. Piotrkowska 187
    14. Piotrkowska 189
    15. Piotrkowska 191
    16. Piotrkowska 193
  9. Radwańska (195-225)
    1. Piotrkowska 195
    2. Piotrkowska 197
    3. Piotrkowska 199
    4. Piotrkowska 201
    5. Piotrkowska 203/205
    6. Piotrkowska 207
    7. Piotrkowska 209
    8. Piotrkowska 211
    9. Piotrkowska 213
    10. Piotrkowska 215
    11. Piotrkowska 217
    12. Piotrkowska 219
    13. Piotrkowska 221
    14. Piotrkowska 223
    15. Piotrkowska 225

pierzeja zachodnia

nr nieparzyste

Piotrkowska 24

nr hip. 256 (do 1850 r. – nr 186)

 

Kalendarz Jana Petersilge na rok 1870, wymienia Heinricha Bechtolda jako właściciela posesji. Rodzina Bechtoldów była przez ponad 60 lat w posiadaniu sąsiedniej nieruchomości, przy Piotrkowskiej 22.

Jednopiętrowa kamienica została zbudowana w latach 70-tych XIX w.

Budynek frontowy podwyższono o jedno piętro 1881 r. Posesja należała w tym czasie do Majera Kestenberga.

W drugiej połowie lat 90-tych XIX w. nieruchomość przeszła w ręce Towarzystwa Akcyjnego Wełnianej Manufaktury Stiller i Bielschowsky.

 

W latach 70-tych XIX w. mieścił się tutaj zakład fotograficzny Eliasza Stummana. W latach późniejszych atelier tego wybitnego łódzkiego fotografa funkcjonowało przy Piotrkowskiej 20 i Piotrkowskiej 17.

 

W latach 60-tych XIX w. działały w Łodzi dwa zakłady fotograficzne: Józefa Zajączkowskiego (od 1862 r. - Nowy Rynek 8, później Konstantynowska 5) i Dominika Zonera (od 1863 r. – Konstantynowska 3).

W latach 70-tych XIX w. rozpoczęły działalność dwa nowe zakłady: wymieniony wyżej Eliasza Stummana, oraz Edwarda Dietricha, przy ulicy Dzielnej 13 (dz. Narutowicza 13, zabudowania nie istnieją).

Edward Dietrich przybył do Łodzi ze Zgierza, gdzie zajmował się fotografią w latach 60-tych. Pobyt Dietrich w Łodzi był prawdopodobnie krótki i przed opuszczeniem miasta sprzedał nieruchomość przy ulicy Dzielnej 1385 (później Dzielna 13) Dominikowi Zonerowi. Więcej informacji dotyczących postaci Edwarda Dietricha odnosi się do jego działalności fotograficznej w Częstochowie, gdzie pojawił się w 1895 r.

 

W drugiej połowie lat 80-tych nieruchomość przy Dzielnej 13 była już własnością Leopolda Zonera, syna Dominika. Ok. 1888 r. na froncie posesji stanął nowy dom mieszkalny, mieszczący na piętrze atelier fotograficzne.

1888 - "O budowie przez Leopolda Zonera murowanego, piętrowego domu mieszkalnego pod numerem 1358 przy ulicy Dzielnej w mieście Łodzi". [zobacz]

Kilka lat później, ok. 1893 r., Zoner wystawił w głębi podwórka piętrową oficynę i umieścił tam pracownię fotograficzną, drukarnię, wozownię i stajnię.

1893 - "O zatwierdzeniu planu budowy przez Leopolda Zonera murowanego, dwupiętrowego budynku mieszczącego pracownię fotograficzną oraz stajnię i wozownię pod numerem 1358 przy ulicy Dzielnej w mieście Łodzi". [zobacz]

Począwszy od drugiej połowy lat 90-tych XIX w. główna produkcja drukarska Leopolda Zonera funkcjonowała w podwórzu posesji Piotrkowskiej 108. W tym czasie Zoner kupił od Karola Prusse (patrz poniżej) wyposażenie drukarni Rudolfa Luthera, mieszczącej się przy Zachodniej 26 (dz. Zachodnia 44).

 

Dokumenty archiwalne:

1888 – „O budowie przez Majera Kestenberga murowanej dwupiętrowej, mieszkalnej oficyny z ustępami i nadbudowie drugiego piętra nad istniejącą piętrową oficyną mieszkalną pod numerem 256a przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi”. {powinno być „… pod numerem 256 …} [zobacz]

http://szukajwarchiwach.pl/39/1/0/4/347

 

Stiller i Bielschowsky

Aron (Arnold) Stiller i jego szwagier, Juliusz Bielschowsky, założyli w 1875 r. fabrykę wełnianą, która od 1882 r. mieściła się na ulicy Cegielnianej 80 (dz. Jaracza 52). Początkowo, na 60 mechanicznych krosnach i w apreturze, pracowało 91 robotników. W 1893 r. utworzono spółkę akcyjną. Na przełomie XIX i XX w. zakład zatrudniał już 600 osób i wykazywał roczne obroty na poziomie 1,5 mln rubli. W okresie międzywojennym kapitał spółki wynosił 3 mln złp. Przedsiębiorstwo składało się z przędzalni (960 wrzecion), tkalni (600 krosien), draparni, farbiarni i wykończalni.

Vis a vis przedsiębiorstwa, po drugiej stronie ulicy Cegielnianej (daw. Cegielniana 79, róg Skwerowej, dz. Jaracza 45, róg POW), Arnold Stiller wybudował okazałą willę. Część północna budynku powstała w latach 1890-91. W okresie 1899-1901 dobudowano południowy fragment pałacyku. Willa istnieje do dzisiaj.

 

Ogłoszenia prasowe:

  • Wilhelm Steinhauer Magazyn obuwia
  • Maurycy Kokoczyński Restauracya
  • Juliusz Müller Zakład zegarmistrzowski
  • Pinkus Lieberman Krawiec damski
  • A. Krzepicki Skład maszyn do szycia i zakład jubilerski
  • Herman Nadel Magazyn ubiorów męzkich
  • M. Tykociner Dom bankowy
  • A. Monat Drukarnia, litografia
  • K. Gilwan Fabryka chustek bawełnianych
  • Karol Schönbrenner Główny skład fabryki „Szlenker, Wydżga i Weyer”
  • B. I. Friedmann Fabryka wyrobów wełnianych
  • Tow. Akc. Stiller i Bielschowsky Fabryka wyrobów wełnianych
  • Adolf Słomnicki Księgarnia i czytelnia
  • S. Grosman Zakład kuśnierski
  • Józef Hirschberg Kantor wymiany
  • B. Kryształ Krawiec męski
  • B-cia Bodzechowscy Hurtownia towarów włókienniczych

 

Karol Prusse

W XIX w. Karol Prusse założył firmę zajmującą się produkcją kartonaży, czyli opakowań (pudełek) z kartonu i tektury. Trudno w tej chwili dociec początków działań Pana Karola - pierwsze informacje źródłowe jakie znalazłem, dotyczą lat 90-tych XIX w.

Ok. połowy lat 90-tych XIX w. produkcja Prusse (wtedy jeszcze ręczna) była zlokalizowana pod ówczesnym adresem Zachodniej 64 (dz. Zachodnia 76), w zabudowaniach dzierżawionych od właściciela posesji, Markusa Kutnera. Ok.  1897-08 r. fabrykę zmechanizowano - zainstalowano silnik gazowy o mocy 6 KM.

1897 – „Plan instalacji silnika gazowego o sile 6 koni mechanicznych w fabryce opakowań papierowych Karola Prusse przy ulicy Zachodniej pod numerem 270 w mieście Łodzi”. [zobacz]

1897-98 – ” Projekt instalacji silnika gazowego w fabryce Prusse mieszczącej się w domu Markusa Kutnera w mieście Łodzi przy ulicy Zachodniej pod numerem 270/64”. [zobacz]

Markus Kutner, do którego należała nieruchomość przy Zachodniej 64, był właścicielem fabryki wyrobów wełnianych, wystawionej pomiędzy ówczesną ulicą Elizy, a Łąkową (dz. Strz. Kaniowskich 61/63 – Łąkowa 4). W latach 90-tych XIX w. powstały tam okazałe, trzypiętrowe budynki tkalni i przędzalni.

Na początku XX w. przedsiębiorstwo Markusa Kutnera splajtowało, a majątek przejął Ryski Bank Handlowy.

W okresie międzywojennym użytkownikami obiektów fabrycznych Kutnera byli przedstawiciele rodziny Gliksman (Boruch Anszelm, Marian i Henryk Gliksman), którzy prowadzili pod adresem Łąkowej 4 fabrykę tkanin wzorzystych, od 1923 r. spółkę akcyjną.

Warto nadmienić, iż Boruch Anszelm Gliksman (Glücksmann) prowadził wcześniej fabrykę wyrobów lnianych przy ulicy Spacerowej 3 (dz. al. Kościuszki 3).

 

W drugiej połowie lat 90-tych XIX w. Karol Prusse kupił posesję drukarza, Rudolfa Luthera, pod ówczesnym adresem Zachodniej 26 (nr hip. 39, dz. Zachodnia 44), ze stojącym na froncie parterowym domem i ręcznym zakładem w podwórzu (litografią, drukarnią i introligatornią). Wyposażenie drukarni Prusse sprzedał Leopoldowi Zonerowi, a budynek fabryczny przystosował dla potrzeb mechanicznej produkcji włókienniczej. Nieistniejące zabudowania tego odcinka ulicy Zachodniej i zachowany do dzisiaj obiekt dawnej drukarni Luthera, przedstawia refotografia autorstwa Stefana Brajtera - zobacz.

1898 – „Projekt murowanego, parterowego pomieszczenia mieszącego lokomobilę parową, parterowych ustępów, a także zdjęty z natury plan uwzględniający rozmieszczenie mechanicznych warsztatów tkackich i maszyn, które właściciel Karol Prusse planuje urządzić w miejsce istniejącej tam wcześniej ręcznej fabryki pudeł kartonowych pod numerem 39 przy ulicy Zachodniej w mieście Łodzi, na co otrzymał w 1898 roku zezwolenie Rządu Gubernialnego Piotrkowskiego”. [zobacz]

 

W okresie pierwszej dekady XX w. fabryka kartonaży Karola Prusse była zlokalizowana przy ulicy Wólczańskiej 27. Trudno na tę chwilę stwierdzić, czy w tym samym czasie produkcja była prowadzona równolegle na Zachodniej 64.

Obiekty fabryczne w podwórzu Wólczańskiej 27 zostały wystawione na początku lat 90-tych XIX w. przez ówczesnego właściciela posesji, Naftalego Hersza Poznańskiego. Ok. 1892-93 r. powstała tam parowa przędzalnia i tkalnia wełny.

Pod koniec lat 90-tych XIX w. nieruchomość przeszła w ręce Jakóba Hertza, który wynajmował budynki przemysłowe innym podmiotom.

W okresie międzywojennym pod adresem Wólczańskiej 27 funkcjonowało kilkadziesiąt firm różnych branż.

 

Ok. 1911 r. Karol Prusse wystawił własną fabrykę przy ulicy Pańskiej 52 (dz. Żeromskiego 52). Przed fabryką, jak przystało, stanęła willa właściciela.

W okresie międzywojennym, od ok. 1920 r., przedsiębiorstwo przy Pańskiej 52 przejął syn Karola, Rudolf Prusse.

W 1926 r. powstała firma „Prutomil” Sp. z o.o., zarejestrowana na Pańskiej 52 (później już Żeromskiego 52), z dyrektorem zarządu w osobie Rudolfa Prusse.

W 1927 r. powstała firma „M. Kaczorowska i S-ka” Sp. z o.o., zarejestrowana początkowo pod adresem Kopernika 60 (produkowała w tym czasie pudełka do papierosów dla Polskiego Monopolu Tytoniowego), później Żeromskiego 52. W zarządzie spółki zasiadał Rudolf Prusse.

W 1932 r. powstała firma „Żaba” Sp. z o.o., zarejestrowana na Żeromskiego 52. Członkami zarządu byli Rudolf Prusse (dyrektor) i Karol Prusse jr.

W dokumentach związanych z nacjonalizacja przemysłu po II wojnie światowej, pojawia się firma „Pudełko” R. Prusse i S-ka. Dokument wymienia adresy Lipowej 63 i 83. Do wyjaśnienia.

 


piotrkowska-nr.pl

© Wszystkie prawa zastrzeżone