pierzeja zachodnia

nr nieparzyste

pierzeja wschodnia

nr parzyste

Piotrkowska_147

Piotrkowska 147

nr hip. 736 (do 1850 r. - 166)

 

Pod koniec lat 60-tych XIX w. posesja należała do Johana Folkmanna. W tym czasie na froncie stał parterowy dom drewniany.

Taryfa domów z 1888 r. podaje właściciela w osobie Johanna Bernharda, a zgodnie z taryfą na rok 1893 nieruchomość była w rękach braci Kronman

 

Posesja przy Piotrkowskiej 147 jest jednoznacznie kojarzona z rodziną Schweikert. W 1897 r. wzniesiono elegancką, trzypiętrową kamienicę dla małżeństwa Emmy (z domu Bennich, córki Karola Bennicha) i Roberta Schweikerta. Autorem projektu był Piotr Brukalski. Począwszy od lat 90-tych XIX w., do zakończenia II wojny światowej, nieruchomość przy Piotrkowskiej 147 pozostawała w rękach rodziny Schweikert.

 

Dokument archiwalny:

1896 – „O budowie przez Roberta Schweikerta trzypiętrowego, murowanego domu z mansardą, trzypiętrowej oficyny i posobnego łącznika (szyi) i piętrowego budynku gospodarczego pod numerem 147/556 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi”. [zobacz]

 

Ogłoszenia prasowe:

  • Reinhold Horn Księgarnia
  • Tow. Akc. Wyrobów Wełnianych F. Wilhelma Schweikerta Główny skład fabryczny
  • „Dak” Dom agenturowo-komisowy

 

Rodzina Schweikertów

Fryderyk Wilhelm Schweikert (1837-1902) pochodził z niemieckiej rodziny osiadłej na początku XIX w. w Starowej Górze k. Rzgowa. Młody Fryderyk, niechętny kowalskiej profesji ojca, zamieszkał początkowo w Pabianicach, gdzie uczył się zawodu tkacza w jednej z tamtejszych fabryk włókienniczych. W latach 60-tych XIX w., już z założoną rodziną, przeniósł się do Łodzi. Tyle o początkach, w oparciu o współczesne opracowania. Warto dodać, że kalendarz Jana Petersilge, przedstawiający stan na ok. 1868 r., nie wymienia nazwiska Schweikert wśród właścicieli łódzkich nieruchomości.

Prawdopodobnie w latach 70-tych XIX w. F. W. Schweikert wszedł w posiadanie nieruchomości o nr hip. 1285 przy ulicy Głównej (później Główna 18) -  wspomniany powyżej kalendarz J. Petersilge wymienia pod tym adresem Jakuba Wagnera jako właściciela. Na posesji w kształcie litery „L”, dochodzącej do ulicy Dzikiej 93 (dz. Sienkiewicza), stanęły murowane zabudowania fabryczne. Z informacji zawartych w kalendarzu „Łodzianin” na rok 1893, przy ręcznych warsztatach na Głównej 1285 pracowało 100 robotników.

Dokument archiwalny:

1888-89 - "O budowie przez Fryderyka Wilhelma Schweikerta dwóch murowanych dwupiętrowych z ustępami oficyn fabrycznych pod numerami 1285 i 556a przy ulicach Głównej i Dzikiej". [zobacz]

W latach 90-tych XIX  w. Schweikertowie przenieśli produkcję na Piotrkowską 56, a posesja przy Głównej 18 została sprzedana Antoniemu Kade i pozostawała jego własnością do wybuchu I wojny światowej. Z biegiem lat oficyny fabryczne przy Głównej 18 zostały zamienione na obiekty mieszkalne. Zabudowa dawnej posesji F. W. Schweikerta jest jeszcze widoczna na zdjęciach z lat 60-tych XX w., wykonanych na krótko przed całkowitym zniwelowaniem tego terenu - zobacz.

Dobra kondycja finansowa firmy na początku lat 90-tych XIX w., oraz potencjał i energia dorosłych synów F. W. Schweikerta, zaowocowały prawdziwą lawiną inwestycji.

Na posesji kupionej przy Piotrkowskiej 56, z istniejącą już w podwórzu infrastrukturą fabryczną, w 1892 r. Fryderyk Wilhelm zamontował maszynę parową. Bez mała w tym samym czasie rozpoczęto produkcję na ulicy Wólczańskiej 215, gdzie, zgodnie z ówczesnym zwyczajem, stanęła również willa właściciela.

Drugie pokolenie łódzkich Schweikertów prężnie włączyło się do budowy rodzinnej fortuny. Synowie Fryderyka Wilhelma, Robert (ur. 1865) i Oskar (ur. 1867?), kontynuowali dzieło ojca, zaś trzeci syn, Ludwik (1863-1916), poszedł własną drogą. Działania Ludwika Schweikerta, absolwenta wydziału chemii na politechnice w Zurychu, dotyczyły zarówno przemysłu włókienniczego, jak i chemicznego. W spółce z Emilem Eisertem kupił zakłady pasmanteryjne Rudolfa Kellera przy ulicy Długiej 47. Druga spółka, z Robertem Resigerem (absolwentem tej samej uczelni), później z Emanuelem Fröhlichem, dała początek dużemu przedsiębiorstwu chemicznemu w Pabianicach i dzisiejszym zakładom POLFA.

 

Warto w tym miejscu wspomnieć o fabryce Augusta Hüffera przy ulicy Pustej 10 (dz. Wigury 10). Pod koniec pierwszej dekady XX w. obiekty fabryczne Hüffera przeszły w ręce Oskara Schweikerta. Trudno powiedzieć, czy była to próba samodzielnego działania Oskara, czy powiększanie możliwości produkcyjnych rodzinnej firmy. 

 

W okresie międzywojennym, po pokonaniu dużych problemów związanych ze stratami wyniesionymi z I wojny, przedsiębiorstwo na Wólczańskiej wróciło do dobrej kondycji. Na dokupionych parcelach  (dz. Wólczańska 223) rozszerzono asortyment produkcji o wyroby gumowe (kalosze, śniegowce, tenisówki). Rozbudowane zakłady Schweikertów zajęły duży obszar, rozciągający się pomiędzy obecnymi ulicami Wólczańską i al. Politechniki. Wymieniony teren nie zawierał działek pod obecnym adresem Wólczańskiej 219/221, gdzie od 1900 r. funkcjonowała nowoczesna fabryka Pawła Desurmonta.

 

Jeszcze lepiej, bo z małymi stratami po I wojnie, ruszyło w lata 20-te XX w. przedsiębiorstwo pasmanteryjne na Długiej/Gdańskiej, wraz z zakładami „Tasiemka” w Zduńskiej Woli. W tym czasie firma „Emil Eisert i bracia Schweikert” była reprezentowana przez trzecie pokolenie łódzkich Schweikertów, synów Ludwika, braci Kurta i Georga (Jerzego).

 

Osobny rozdział stanowią obiekty mieszkalne wzniesione przez członków rodziny Schweikertów.

Pochód rozpoczyna, chyba najskromniejsza, willa seniora, Fryderyka Wilhelma, zbudowana w 1893 r. na Wólczańskiej 215.

Kilka lat później powstała kamienica przy Piotrkowskiej 147 dla Roberta i Emmy.

W 1903 r. Oskar kupił willę na Wólczańskiej 211/213, zbudowaną ok. 1893 r. przez Dankmara Eichlera, który w głębi posesji prowadził fabrykę ekstraktu drzewnego i farb.

Przed wybuchem I wojny światowej, w okresie największego rozkwitu przedsiębiorstwa Schweikertów, powstała okazała kamienica przy Piotrkowskiej 56. W tym samym czasie Robert i Emma kupili niewykończony pałac przy  Piotrkowskiej 262/264, wystawiony przez Rudolfa Kellera.

Pozostaje jeszcze willa na ulicy Bednarskiej (dz. Bednarska 42), zbudowana prawdopodobnie przez Schweikertów (być może Ludwika) pod koniec XIX w.

 

30 marca 2015

Zostań PATRONEM piotrkowska-nr

________________________________________________________________________________________________________________________________________

 

piotrkowska-nr.pl

© Wszystkie prawa zastrzeżone