pierzeja zachodnia

nr nieparzyste

pierzeja wschodnia

nr parzyste

Strona

główna

Kontakt

INDEKS

właściciele nieruchomości

INDEKS

przedsiębiorcy

Piotrkowska_104

Piotrkowska 104

nr hip. 529 (do 1850 r. – nr 86)

 

Pod koniec lat 30-tych XIX w. ówczesny właściciel, Jan Kieseweter, sprzedal nieruchomość przy Piotrkowskiej 86 (dz. Piotrkowska 104) Gottfrydowi Kürzke.

 

W październiku 1841 r. Kürzke sprzedał nieruchomość Karolowi Gottliebowi Finke.

Na froncie Piotrkowskiej stał w tym czasie dom drewniany pod gontami długości łokci* 26, szerokości łokci 14, wysokości łokci 3½ miary nowopolskiej.

* - 1 łokieć = 0,576 m

Pod koniec lat 50-tych Finke jest nadal wymieniany jako właściciel nieruchomości.

 

Przy obecnej Piotrkowskiej 104, w połowie lat 60-tych, rozpoczął swoją karierę przemysłową jeden z największych łódzkich fabrykantów, Juliusz Heinzel (1834-1895).

Tak pisze Jan Petersilge w kalendarzu wydanym w 1870 r.:

Machaniczna tkalnia Juliusa Heintzla. Założona w roku 1865. Zatrudnia 190-200 osób; zużywa surowca za 130000 rubli; dostarcza gotowe towary za 200000 rubli rocznie; płaci 17000 rubli rocznie za cła i koszty przywozu surowca”.

 

Dynamicznie rozwijające się przedsiębiorstwo włókiennicze Juliusza Heinzel zajmowało sukcesywnie sąsiadujące parcele - przy obecnej Piotrkowskiej 102a i 104a, później przy Piotrkowskiej 106, a na końcu, w latach 90-tych, przy Piotrkowskiej 102.

W pierwszej tkalni mechanicznej, zbudowanej w 1865/66 r., zaopatrzonej w maszynę parową o mocy 35 KM, pracowały 32 krosna.

Pod koniec lat 70-tych pracowało już ponad 900 krosien mechanicznych, wyrabiających tkaniny wełniane i półwełniane. Widok fabryki Heinzela z lat 80-tych XIX w. przedstawia litografia, zamieszczona w jubileuszowym wydaniu "Lodzer Zeitung" z 1888 r.

Począwszy od lat 70-tych XIX w., równolegle z rozwojem tkalni i przędzalni przy Piotrkowskiej 104, powstawał drugi kompleks przemysłowy (farbiarnia, drukarnia i apretura) w południowej części miasta, na obszarze pomiędzy ulicą Piotrkowską, Brzeźną i Dziką/Mikołajewską (dz. Sienkiewicza) - zobacz Piotrkowska 224/226

 

Pałac, który stanął na froncie Piotrkowskiej 104, na początku lat 80-tych, został zbudowany przez firmę projektowo budowlaną Otto Gehliga, przyszłego zięcia Juliusza Heinzel (ślub z Pauliną Heinzel w 1882 r.).

 

Opis przedsiębiorstwa Heinzela, napisany jeszcze za jego życia, można przeczytać w Kalendarzu „Łodzianin” z 1893 r. [zobacz]

 

Po stratach wyniesionych z I wojny światowej, przedsiębiorstwo nie odzyskało już dawnej świetności. W 1925 r. ogłoszono upadłość Towarzystwa Akcyjnego "Juliusz Heinzel".

Budynki fabryczne przy Piotrkowskiej 104 były wynajmowane przez syndyka różnym przedsiębiorstwom, m.in., Dawidowi Wajdengart (tkalnia tkanin jedwabnych na krawaty), Beniaminowi Chmielnickiemu (produkcja chust i szali wełnianych), Zygmuntowi Żyżniewskiemu (firma „Import samochodów”), Oskarowi Guhl (sprzedaż wyrobów chemicznych).

 

W latach 20-tych XX w. funkcjonował pod tym adresem skład i siedziba zarządu Spółki Akcyjnej Przemysłu Bawełnianego B. Freidenberg. Obiekty fabryczne zostały wystawione w latach 90-tych XIX w. przez Bera Freidenberga i były zlokalizowane w głębi posesji przy obecnej ulicy Kilińskiego 210.

 

W okresie międzywojennym mieściła się tutaj siedziba zarządu i skład wyrobów fabryki "Bracia Bukiet".

Na przełomie XIX i XX w. produkcja chustek braci Bukiet (Dawid i Józef, również Naftali, Adolf, Marceli) była prowadzona w wynajmowanych pomieszczeniach fabryki Tobiasza Bialera i Chaima Bromberga, przy ulicy Mikołajewskiej 113 (dz. Sienkiewicza 113, obiekty nie istnieją). Kantor i skład towarów mieścił się w tym czasie przy ulicy Benedykta 7, w zabudowaniach należącej do Bukietów posesji, zajmującej obszar pomiędzy ulicą Spacerową i Wólczańską (obecnie 6 Sierpnia, pomiędzy al. Kościuszki i Wólczańską). 

W 1905 r. bracia Bukiet wystawili własne obiekty przemysłowe przy Benedykta 58 (dz. 6 Sierpnia 58/60). Zmechanizowana fabryka zatrudniała 230 robotników, a jej obrót roczny wynosił 800 tys. rubli. W okresie międzywojennym, w rozbudowanym przedsiębiorstwie, na które składała się tkalnia, farbiarnia, drukarnia tkanin i wykończalnia, pracowało ponad 500 osób. 

Warto w tym miejscu nadmienić, iż narożna kamienica pod obecnym adresem al. Kościuszki 13, została wystawiona już w 1873 r., w początkowym okresie zabudowy ulicy Spacerowej. Budynek, widoczny na zdjęciu Eliasza Stummana z lat 70-tych XIX w. (zobacz), został podpisany przez autora fotografii jako dom Milscha. W latach 80-tych XIX w. posesja u zbiegu ulicy Spacerowej i Benedykta należała do Moryca Prinza, a pod koniec pierwszej połowy lat 90-tych przeszła w ręce braci Bukiet.

 

Archiwalne dokumenty budowlane:

1888 - "O budowie przez Juliusza Heinzla murowanej, trzypiętrowej tkalni z poddaszem fabrycznym, parterowych, murowanych: stolarni, magazynu, mieszkań dla ogrodnika i stróży wraz z ustępami oraz oranżerii na nieruchomości numer 528, 529 i 531 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi". [zobacz]
1903 - "O nadbudowie przez Juliusza Heinzla pierwszego piętra nad murowaną, parterową, ręczną stolarnią i dobudowie podobnej parterowej stolarni pod numerami 527 i 531 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi". [zobacz]
 

Ogłoszenia prasowe:

  • Karol Mogk Skład artykułów dla przemysłu fabrycznego
  • Tow. Akc. Przemysłowe Juliusza Heinzel Główny skład fabryczny
  • B-cia Bukiet Fabryka włókiennicza
  • S. Lebenhaft Biuro techniczne
  • Spółka Akcyjna Przemysłu Bawełnianego B. Freidenberg Skład i siedziba zarządu

  • O. W. Guhl Przedstawicielstwo "Imperial Chemical Industries LTD"
  • St. Myszkowski i S-ka Zakłady graficzne
  • Tow. Przem.-Handl. "Blok-Braun" S.A. Oddział w Łodzi

 

27 marca 2015

Zostań PATRONEM piotrkowska-nr

________________________________________________________________________________________________________________________________________

 

piotrkowska-nr.pl

© Wszystkie prawa zastrzeżone