Ulica Piotrkowska. Historia ulicy Piotrkowskiej i Łodzi przemysłowej

piotrkowska-nr.pl

© Wszystkie prawa zastrzeżone

Ulica Piotrkowska. Historia ulicy Piotrkowskiej i Łodzi przemysłowej
Piotrkowska_26
26 marca 2015
Ulica Piotrkowska. Historia ulicy Piotrkowskiej i Łodzi przemysłowej

Próchnika

Więckowskiego

Zielona

6 Sierpnia

Andrzeja

Zamenhofa

Mickiewicza

Żwirki

pl. Wolności

Radwańska

pl. Wolności

Brzeźna

Rewolucji 1905

Jaracza

Narutowicza

Traugutta

Moniuszki

Tuwima

Nawrot

Roosevelta

Piłsudskiego

Wigury

 

ulica Piotrkowska 26

ulica Piotrkowska 26 nr hip. 257

do 1850 r. nr 187

 

 

Przynajmniej od końca lat 20-tych XIX w. nieruchomość nr 187 przy ulicy Piotrkowskiej (dz. Piotrkowska 26-28) należała do ceglarza, Wilhelma Ludwika Sperling.

Po śmierci Wilhelma Ludwika (zmarł w 1829 r. akt 35) nieruchomość przeszła w ręce wdowy, Doroty Sperling.

 

Na mocy umowy kupna-sprzedaży, sporządzonej w październiku 1832 r., Dorota Sperling sprzedała nieruchomość Augustowi Frentzel.

W centralnej części obszaru frontowego stał parterowy dom drewniany mieszkalny pod dachówką, mający długości łokci* 30, szerokości łokci 18, a wysokości łokci 5 nowej miary polskiej.

* - 1 łokieć = 0,576 m

 

Na przełomie lat 40 i 50-tych nieruchomość przeszła w ręce kotlarza, Karola Söderström (zobacz poniżej).

W podaniu do Magistratu, w maju 1855 r., Söderström pisał:

Mając zamiar poza domem swoim przy ulicy Piotrkowskiej pod N 187 położonym wystawić oborę z drzewa, gontami krytą, wynoszącą długości łokci 20, szerokości łokci 8, wysokości łokci 5, upraszam zatem Wielmożnego Prezydenta o udzielenie mi na ten cel stosownego przyzwolenia.

W piśmie do Magistratu z 1859 r., Pan Karol pisał:

Na placu na którym w roku tym zadeklarowałem wystawić dom, życzeniem mojem jest wystawić domek tylny drewniany długi łokci 18, szeroki łokci 10, wysoki łokci 4, jako tez stajnię długą łokci 16, szeroką łokci 8, celem składania w niej materyały przysposobione na dom frontowy.

Powyższe pismo, z 1859 r., mówi o planowanej budowie domu frontowego. Nie dotarłem jeszcze do materiałów potwierdzających datę wystawienia kamienicy frontowej. Anna Rynkowska podaje rok 1873 jako datę wystawienia kamienicy.

W marcu 1869 r. Söderström złożył plany dotyczące budowy officyny mieszkalnej, oraz officyny mieszczacej warsztaty rzemieślnicze.

Zarówno kamienica frontowa, jak i officyny, stanęły w północnej części działki, przy obecnej Piotrkowskiej 26. Południowa część, obecna Piotrkowska 28, pozostawała praktycznie niezabudowana.

Podział nieruchomości i zmiany w jej zabudowie obrazują plany R. Micińskiego z 1873 i 1877 r. (MA).

W latach 70-tych Söderström wykupił grunt działki.

1874-1976 - "O wykupie czynszów przez Karola Söderströma z gruntu nr 187/257 w mieście Łodzi". [zobacz]

 

W drugiej połowie lat 70-tych posesja przy Piotrkowskiej 26 przeszła w ręce rodziny Schröter.

Taryfa domów z 1914 r. podaje nadal przedstawicieli rodziny Schröter jako właścicieli, zaś po I wojnie, w roku 1920, wymienieni są małżonkowie Gitla i Szaja Cygielberg.

 

* * *

 

W latach 80-tych XIX w. mieściła się tutaj drukarnia i litografia Lajzera Gutstadta.

 

 

Archiwalne dokumenty budowlane:

1894 – „O budowie przez Mordkę Szretera murowanej, trzypiętrowej oficyny mieszkalnej z poddaszem pod numerem 26/257 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi”. [zobacz]

1897 - "O przebudowie przez Mordkę Hersza Szretera okna na drzwi w murowanym, dwupiętrowym domu frontowym pod numerem 257 w Łodzi". [zobacz]

1903 - "O urządzeniu przez Ernestynę Szreter pieca piekarniczego na parterze murowanej oficyny pod numerem 26/257 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi". [zobacz]

1911 - "Projekt przebudowy przez Mejlacha Filipowskiego okna w dwupiętrowym, murowanym domu pod numerem 26 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi (właściciel nieruchomości Józef Szreter). [zobacz]

 

 

Ogłoszenia prasowe:

  • Carl Söderström Kotły
  • L. Gutstadt Drukarnia i litografia
  • Józefa Kowalewska Magazyn sukien i okryć damskich
  • S. Strakun Księgarnia i czytelnia
  • M. I. Trockenhaim Wyroby bawełniane
  • B-cia Schröter Skład przędzy i wełny
  • S. Grünspan Skład naczyń kuchennych i wyrobów blaszanych
  • Karol Schönbrenner Główny skład fabryki „Szlenker, Wydżga i Weyer”
  • A. I. Rzeszkowski Magazyn obuwia
  • B-cia Itelson Fabryka wyrobów kamgarnowych i szewiotowych
  • M. Lipszyc Fabryka wyrobów włókienniczych
  • D. M. Rokacz "Haeler" Fabryka wyrobów dzianych

 

 

Karol Magnus Söderström i jego fabryka

Karol Söderström urodził się w 1819 r., w Lund, w Szwecji. Zmarł w 1899 r., w Łodzi (akt 86).

W drugiej połowie lat 40-tych Söderström mieszkał w Zgierzu, gdzie w 1848 r. poślubił Emilię Wahlman (akt 16). Z tego związku, już w Łodzi, przyszły na świat dzieci:

W podwórzu Piotrkowskiej 26-28 Karol Söderström uruchomił kotlarnię i odlewnię żelaza (żeliwa).

Lokalizacja w centrum miasta, wśród gwałtownie rosnącej liczby budynków mieszkalnych, uniemożliwiała rozwój przedsiębiorstwa. W 1878 r. produkcja została przeniesiona na tereny kupione w sąsiedztwie dworca Łódź Fabryczna, przy ulicy Widzewskiej 66-68 (dz. Kilińskiego 74-76).

Po opuszczeniu Piotrkowskiej Karol Söderström zamieszkał w jednopiętrowej willi, wystawionej na froncie nowych obiektów przemysłowych.

 

W 1884 r. firma została oficjalnie przejęta przez synów Söderströma, jednak już rok później przedsiębiorstwo kupiła spółka Otto Goldammera i Zygfryda Mannaberga.

Po śmierci Mannaberga, w 1893 r., Goldammer odkupił od spadkobierców prawa do nieruchomości, oraz udziały w firmie i stał się jedynym właścicielem fabryki maszyn i odlewni żelaza.

W 1928 r. cały teren fabryczny przy Kilińskiego 74/76 sprzedano Łódzkiemu Towarzystwu Elektrycznemu (MA). Na potrzeby elektrowni wyburzono większość dawnych obiektów (MA). Willa, wystawiona jeszcze przez Söderströma, została podwyższona o dwie kondygnacje i przeznaczona na mieszkania dla wicedyrektorów elektrowni.

W utworzonym obecnie kompleksie EC-1 i Nowym Centrum Łodzi, willa pozostała ostatnim śladem dawnego przedsiębiorstwa metalowego.

 

 

MA (materiały archiwalne) - zobacz