Ulica Piotrkowska. Historia ulicy Piotrkowskiej i Łodzi przemysłowej

piotrkowska-nr.pl

© Wszystkie prawa zastrzeżone

Ulica Piotrkowska. Historia ulicy Piotrkowskiej i Łodzi przemysłowej
Piotrkowska_125
30 marca 2015
Ulica Piotrkowska. Historia ulicy Piotrkowskiej i Łodzi przemysłowej

 

ulica Piotrkowska 125

ulica Piotrkowska 125 nr hip. 747

do 1850 r. nr 155

 

 

Na mocy Protokołu Deklaracyjnego, spisanego we wrześniu 1833 r., plac nr 155 przy ulicy Piotrkowskiej (dz. Piotrkowska 125) objął tkacz przybyły z Saksonii, Gottlieb Bayer.

Nowy właściciel zobowiązał się do utrzymywania w ciągłym ruchu fabryki płucienno bawełnianej, składającej się z 3 warsztatów, przy której 2 czeladzi użytych będzie, oraz do wystawienia domu frontowego drewnianego dachówką krytego.

 

Stosownie do aktu sporządzonego w łódzkim Magistracie, w styczniu 1862 r., Gottlieb Bayer sprzedał nieruchomość swojemu synowi, Ernestowi Bayer.

Na froncie Piotrkowskiej stał w tym czasie dom mieszkalny [drewniany] pod gontami mający długości łokci* 26, szerokości łokci 13, a wysokości łokci 4½ nowej miary polskiej.

* - 1 łokieć = 0,576 m

W połowie lat 70-tych Bayer wykupił grunt działki.

1875-1876 - "O wykupie czynszów przez Ernesta Bajera z placu nr 155/747 w mieście Łodzi". [zobacz]

Posesja pozostawała własnością sukcesorów Ernesta Bayera jeszcze w końcu lat 80-tych.

 

Dwupiętrowa kamienica frontowa została wystawiona ok. 1893 r. dla kolejnego właściciela, Edwarda Heimana (zobacz poniżej).

Trzecie piętro dobudowano ok. 1897 r.

Taryfa domów z 1920 r. wymienia małżonków Helenę i Edwarda Heiman jako właścicieli.

 

Archiwalne dokumenty budowlane:

1891 – „Projekt na budowę przez Edwarda Heimana w mieście Łodzi przy ulicy Piotrkowskiej pod numerem 747 i 747b murowanego magazynu i murowanego, parterowego budynku stolarni, mieszkania dla stróża, stajni i wozowni”. [zobacz]

1892 – „O zatwierdzeniu planu na budowę przez Edwarda Heimana murowanego, dwupiętrowego domu mieszkalnego z podobnymi oficynami na nieruchomości pod numerem 747b przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi”. {powinno być „… pod numerem 747 …} [zobacz]

1897 – „O nadbudowie przez Edwarda Heimana, w mieście Łodzi przy ulicy Piotrkowskiej pod numerem 747b, trzeciego piętra nad frontową połową istniejącego dwupiętrowego domu, a również projekt zamienny na budowę murowanej, trzypiętrowej oficyny mieszkalnej zamiast zatwierdzonego przez Rząd Gubernialny 19 listopada 1916 roku za numerem 6”. {powinno być „… pod numerem 747 …} [zobacz]

 

Edward Heiman (1856 - 1933) pochodził z osiadłej w Łodzi rodziny żydowskiej. Po zdobyciu wykształcenia we Wrocławiu, praktykował w łódzkim przemyśle, w zakładach I. K. Poznańskiego.

Pod koniec XIX w., w spółce z Maksem Kernbaumem, przejął i rozwinął fabrykę włókienniczą "Rapacki i S-ka", zlokalizowaną we Woli, ówcześnie pod Warszawą.

Heiman działał z powodzeniem również w innych obszarach gospodarki. Był członkiem grypy przemysłowców, którzy otrzymali koncesję na eksploatację łódzkiej gazowni. Wraz z Edwardem Herbstem, Maurycym Poznańskim, Zygmuntem Richterem i Karolem Eisertem, założył Towarzystwo Akcyjne Elektryczność -Gaz-Trakcja. Do inicjatywy włączyli się również przedstawiciele zamożnych rodzin ziemiańskich - Lubomirskich, Wielopolskich, Czetwertyńskich. Realizację ambitnych zamierzeń przerwał wybuch I wojny światowej.

Edward Heiman, podobnie jak inni zamożni członkowie społeczności żydowskiej, udzielał się aktywnie na polu dobroczynności. Przykładem tych działań jest gmach polskiej szkoły średniej, wystawiony pod ówczesnym adresem Nowo-Cegielnianej 9/11 - dzisiejsze I LO im. M. Kopernika na ulicy Więckowskiego 41. Gmach szkoły stanął w 1909 r. na parcelach należących do Heimana, na których prawdopodobnie miała zostać wzniesiona jego łódzka fabryka. Małżonkowie Helena i Edward Heiman pokryli wszystkie koszty związane z budowa obiektu, przeznaczając na ten cel 200 tys. rubli.

Rodzina Heimanów spolonizowała się, przeszła na katolicyzm i dodała do nazwiska drugi człon - Jarecki.

W tym miejscu należy również przypomnieć postać syna Edwarda Heimana, Aleksandra Heimana-Jareckiego (1886 - 1966), senatora II Rzeczpospolitej, inicjatora i głównego fundatora budowy Gmachu-Pomnika Miejskiej Biblioteki Publicznej w Łodzi, na ulicy Gdańskiej 102.  

 

Ogłoszenia prasowe:

  • Edward Heiman Dom agenturowo-komisowy
  • „Union” Rosyjskie Towarzystwo Elektryczne
  • L. A. Lourie Skład kaloszy „Kolumb” St. Peterburskiego Towarzystwa
  • Gehlig i Huch w Częstochowie Biuro sprzedaży fabryki zapałek
  • S. Barciński i S-ka Główny skład fabryczny
  • B. Najman Zakład krawiecki i kuśmierski
  • „Treugolnik” Tow. Rosyjsko-Amerykańskie Manufaktury Gumowej Oddział łódzki
  • Polsko-Bałtyckie tow. Handlowe i Transportowe Oddział w Łodzi
  • B-cia Borkowscy Zakłady elektrotechniczne
  • K. Borkowski i S. Schmidt Sprzedaż radioodbiorników i części elektrotechnicznych

Próchnika

Więckowskiego

Zielona

6 Sierpnia

Andrzeja

Zamenhofa

Mickiewicza

Żwirki

pl. Wolności

Radwańska

pl. Wolności

Brzeźna

Rewolucji 1905

Jaracza

Narutowicza

Traugutta

Moniuszki

Tuwima

Nawrot

Roosevelta

Piłsudskiego

Wigury