Ulica Piotrkowska. Historia ulicy Piotrkowskiej i Łodzi przemysłowej

piotrkowska-nr.pl

© Wszystkie prawa zastrzeżone

Ulica Piotrkowska. Historia ulicy Piotrkowskiej i Łodzi przemysłowej
Piotrkowska_162
27 marca 2015
Ulica Piotrkowska. Historia ulicy Piotrkowskiej i Łodzi przemysłowej

Próchnika

Więckowskiego

Zielona

6 Sierpnia

Andrzeja

Zamenhofa

Mickiewicza

Żwirki

pl. Wolności

Radwańska

pl. Wolności

Brzeźna

Rewolucji 1905

Jaracza

Narutowicza

Traugutta

Moniuszki

Tuwima

Nawrot

Roosevelta

Piłsudskiego

Wigury

 

ulica Piotrkowska 162

ulica Piotrkowska 162 nr hip. 559

do 1850 r. nr 56

 

 

W 1827 r. na działce nr 56 przy ulicy Piotrkowskiej (dz. Piotrkowska 162), w nowo utworzonej osadzie rękodzielniczej Łódka, był zameldowany formierz z Saksonii Daniel ILL (zobacz poniżej). Razem z Danielem zameldowano jego córkę Augustę i brata George.

W niedługim czasie George powrócił do Saksonii i prawdopodobnie zabrał ze sobą córkę Daniela.

 

W latach 30-tych nieruchomość należała do tkacza przybyłego z Czech, Jana Gottlieba Kristofa (ur. 1782).

 

Przynajmniej od końca lat 40-tych posesja była w rękach Fryderyka Queitscha (ur. 1808).

W 1839 r. Fryderyk poślubił (akt 61) Krystynę Karolinę Heinrich, primo voto Bahr.

Po śmierci Fryderyka (zm. 1853 akt 160) posesja należała przez kilkanaście lat do wdowy, Krystyny Karoliny.

 

Dokumenty związane z wykupem czynszów wymieniają w następnych latach Roberta Dems i Jerzego Mes.

1873-1874 - "O wykupie czynszów przez Roberta Demsa z gruntu nr 559 w mieście Łodzi". [zobacz]

1880-1880 - "O wykupie czynszów przez Jerzego Mesa z gruntu nr 559 w mieście Łodzi". [zobacz]

 

Taryfa domów z 1888 r. podaje, jako właścicieli posesji, nazwiska Biedermann i Sieber. Należy przypuszczać, że chodziło o Franciszka Siebera, ówczesnego właściciela sąsiedniej posesji przy Piotrkowskiej 164, oraz jego zięcia, Pawła Biedermanna, brata przemysłowca Roberta Biedermanna.

 

W latach 90-tych XIX w. nieruchomość należała do Dawida Leibowicza.

 

Taryfy domów z lat 1900-1920 wymieniają jako właściciela Szlamę Frankenberga.

Na początku XX w. wystawiono pierwsze piętrowe obiekty murowane od strony ulicy Głównej. 

W 1937 r. ukończono budowę kamienicy narożnej.

 

 

Archiwalne dokumenty budowlane:

1903 – „O budowie przez Szlamę Frankenberga murowanego, piętrowego domu frontowego i podobnej oficyny pod numerem 162/559 na rogu ulic Piotrkowskiej i Głównej w mieście Łodzi”.[zobacz]

1903 - "O dobudowie przez Szlamę Frankenberga murowanych, parterowych sklepów, budowie murowanego, parterowego budynku gospodarczego, a także dobudowie do drewnianego, parterowego domu murowanego, parterowego sklepu pod numerem 162/559 na rogu ulic Piotrkowskiej i Głównej w mieście Łodzi". [zobacz]

 

Ogłoszenia prasowe:

  • Eduard Schindlauer Zakład jubilerski
  • Wilhelm Wacker Krawiec męzki
  • D. Feldbrill Skład żelaza, stali, śrub i gwoździ
  • Stanisław Nowak Magazyn ubiorów męzkich
  • "Fiedler i Kubiczek" Pralnia
  • Teodor Kurzweg Loteria

 

 

Daniel ILL

W grudniu 1825 r., w warszawskiej komisji wojewódzkiej, Daniel ILL, formierz przybyły z Groschönau w Saksonji, podał do protokołu:

. . . od sześciu blizko miesięcy opuściłem Saksonję i upatrywałem w kraju Polskim sposobnego miejsca . . . osiadłszy w mieście Łodzi . . . dokąd już moje warsztaty i czeladź w znacznej mierze sprowadziłem . . . zamierzam udać się do Saksonji dla sprowadzenia żony, dzieci i reszty majątku, mając zarazem nadzieję, że krewni i przyjaciele moi, za przykładem tym idąc, do kraju Polskiego sprowadzą się. Tkactwo rozmaitych wyrobów bawełnianych, drukowanie onych i wszelka apretura były moim w Saksonji zatrudnienie . . . chcę urządzić w Łodzi drukarnię tkanek, będąc w stanie przysposobić sam wszystkie formy i znając się na użyciu stosownych kolorów. Obok tego najmniej 20 do 30 warsztatów własnych i czeladzią moją osadzonych w ciągłym ruchu utrzymywać zamierzam, na których wedle pokupu wyrabiać będą prócz cienkich perkalików, piki, zaknoty, rozmaite tkanki hiprowane i. t. p. tudzież manszestry strzyżone lub gładkie, w czem wszystkiem własną posiadam rzeczy znajomość . . .

Nowo powstające posiadło bielnikowe przy ulicy Emilii (dz. Tymienieckiego), budowane kosztem rządu w latach 1824-26, które od 1824 r. użytkował Karol Gottfried May, zostało mu ostatecznie odebrane (zajęte) w maju 1826 r. Już od marca tego samego roku nowym właścicielem posiadła, ze wszystkimi budynkami i urządzeniami, został Daniel ILL. Kariera Daniela nie trwała długo. W reakcji na ciągłe skargi płynące do Magistratu, w lipcu 1827 r. burmistrz Łodzi tak pisał do komisarza obwodowego:

Pan ILL bowiem, nie tylko że sam nieustannie z domu do Warszawy oddalając się zostawia zakład pomieniony bez najmniejszego dozoru, lecz nawet tenże, jak twierdzą wszyscy z zagranicy onego znający, nie mając nigdy w praktyce podobnego zakładu, sam na apreturowaniu wyrobów tak lnianych jak i bawełnianych nie zna się, nie trzymając także biegłego w tejże sztuce majstra, ani potrzebnej do takiego zakładu liczby pomocników, jedynie tylko rząd na zawód, a poszczególnych Interesantów, jakiemi są fabrykanci miejscowi i obywatele z okolic przybywający na znaczne straty wystawia.

W styczniu 1828 r. władze odebrały ILLowi posiadło bielnikowe i przekazały je Tytusowi Kopischowi.

 

Jakie były dalsze losy zawodowe Pana Daniela? Po odebraniu bielnika wynajął ponoć dom Antoniego Bittdorfa przy Nowym Rynku 2 (dz. pl. Wolności 7), gdzie zamierzał rozpocząć nową działalność. Trudno powiedzieć jak się udało nowe rozdanie, ale w drugiej połowie lat 30-tych Daniel ILL z rodziną był zameldowany w swoim dawnym zakładzie bielnikowym, należącym do jego następcy, Tytusa Kopischa.

 

A jak układało się życie prywatne Daniela ILLa? Jak przytoczyłem powyżej, w 1825 r. ILL zadeklarował wprawdzie sprowadzenie z Saksonii żony i dzieci, ale życie napisało inny scenariusz. Daniel ILL związał się w Łodzi z Amalią Simon, wdową po Janie Trillhoss, zmarłym przed 1828 r. Z tego nieformalnego związku przyszły na świat dzieci: Luiza (ur. 1832), Edward (ur. 1833) i Maria (ur. 1835). Dopiero w połowie lat 30-tych ILL otrzymał rozwód i w 1836 r. zawarł formalny związek z Amalią (akt 23). Po ślubie urodziły się jeszcze Henrietta (ur. 1837) i Katarzyna Amalia (ur. 1840).

Daniel ILL zmarł w Łodzi w 1842 r. (akt 208), w wieku 49 lat. Rok później zmarła jego żona Amalia (akt 7).