Ulica Piotrkowska. Historia ulicy Piotrkowskiej i Łodzi przemysłowej

piotrkowska-nr.pl

© Wszystkie prawa zastrzeżone

Ulica Piotrkowska. Historia ulicy Piotrkowskiej i Łodzi przemysłowej
Piotrkowska_162
27 marca 2015
Ulica Piotrkowska. Historia ulicy Piotrkowskiej i Łodzi przemysłowej

 

ulica Piotrkowska 162

ulica Piotrkowska 162 nr hip. 559

do 1850 r. nr 56

 

 

W 1827 r. na działce nr 56 przy ulicy Piotrkowskiej (dz. Piotrkowska 162), w nowo utworzonej osadzie rękodzielniczej Łódka, był zameldowany formierz z Saksonii Daniel ILL (zobacz poniżej). Razem z Danielem zameldowano jego córkę Augustę i brata George.

W niedługim czasie George powrócił do Saksonii i prawdopodobnie zabrał ze sobą córkę Daniela.

 

W latach 30-tych nieruchomość należała do tkacza przybyłego z Czech, Jana Gottlieba Kristofa (ur. 1782).

 

Przynajmniej od końca lat 40-tych posesja była w rękach Fryderyka Queitscha (ur. 1808).

W 1839 r. Fryderyk poślubił (akt 61) Krystynę Karolinę Heinrich, primo voto Bahr.

Po śmierci Fryderyka (zm. 1853 akt 160) posesja należała przez kilkanaście lat do wdowy, Krystyny Karoliny.

 

Dokumenty związane z wykupem czynszów wymieniają w następnych latach Roberta Dems i Jerzego Mes.

1873-1874 - "O wykupie czynszów przez Roberta Demsa z gruntu nr 559 w mieście Łodzi". [zobacz]

1880-1880 - "O wykupie czynszów przez Jerzego Mesa z gruntu nr 559 w mieście Łodzi". [zobacz]

 

Taryfa domów z 1888 r. podaje, jako właścicieli posesji, nazwiska Biedermann i Sieber. Należy przypuszczać, że chodziło o Franciszka Siebera, ówczesnego właściciela sąsiedniej posesji przy Piotrkowskiej 164, oraz jego zięcia, Pawła Biedermanna, brata przemysłowca Roberta Biedermanna.

 

W latach 90-tych XIX w. nieruchomość należała do Dawida Leibowicza.

 

Taryfy domów z lat 1900-1920 wymieniają jako właściciela Szlamę Frankenberga.

Na początku XX w. wystawiono pierwsze piętrowe obiekty murowane od strony ulicy Głównej. 

W 1937 r. ukończono budowę kamienicy narożnej.

 

 

Archiwalne dokumenty budowlane:

1903 – „O budowie przez Szlamę Frankenberga murowanego, piętrowego domu frontowego i podobnej oficyny pod numerem 162/559 na rogu ulic Piotrkowskiej i Głównej w mieście Łodzi”.[zobacz]

1903 - "O dobudowie przez Szlamę Frankenberga murowanych, parterowych sklepów, budowie murowanego, parterowego budynku gospodarczego, a także dobudowie do drewnianego, parterowego domu murowanego, parterowego sklepu pod numerem 162/559 na rogu ulic Piotrkowskiej i Głównej w mieście Łodzi". [zobacz]

 

Ogłoszenia prasowe:

  • Eduard Schindlauer Zakład jubilerski
  • Wilhelm Wacker Krawiec męzki
  • D. Feldbrill Skład żelaza, stali, śrub i gwoździ
  • Stanisław Nowak Magazyn ubiorów męzkich
  • "Fiedler i Kubiczek" Pralnia
  • Teodor Kurzweg Loteria

 

 

Daniel ILL

W grudniu 1825 r., w warszawskiej komisji wojewódzkiej, Daniel ILL, formierz przybyły z Groschönau w Saksonji, podał do protokołu:

. . . od sześciu blizko miesięcy opuściłem Saksonję i upatrywałem w kraju Polskim sposobnego miejsca . . . osiadłszy w mieście Łodzi . . . dokąd już moje warsztaty i czeladź w znacznej mierze sprowadziłem . . . zamierzam udać się do Saksonji dla sprowadzenia żony, dzieci i reszty majątku, mając zarazem nadzieję, że krewni i przyjaciele moi, za przykładem tym idąc, do kraju Polskiego sprowadzą się. Tkactwo rozmaitych wyrobów bawełnianych, drukowanie onych i wszelka apretura były moim w Saksonji zatrudnienie . . . chcę urządzić w Łodzi drukarnię tkanek, będąc w stanie przysposobić sam wszystkie formy i znając się na użyciu stosownych kolorów. Obok tego najmniej 20 do 30 warsztatów własnych i czeladzią moją osadzonych w ciągłym ruchu utrzymywać zamierzam, na których wedle pokupu wyrabiać będą prócz cienkich perkalików, piki, zaknoty, rozmaite tkanki hiprowane i. t. p. tudzież manszestry strzyżone lub gładkie, w czem wszystkiem własną posiadam rzeczy znajomość . . .

Nowo powstające posiadło bielnikowe przy ulicy Emilii (dz. Tymienieckiego), budowane kosztem rządu w latach 1824-26, które od 1824 r. użytkował Karol Gottfried May, zostało mu ostatecznie odebrane (zajęte) w maju 1826 r. Już od marca tego samego roku nowym właścicielem posiadła, ze wszystkimi budynkami i urządzeniami, został Daniel ILL. Kariera Daniela nie trwała długo. W reakcji na ciągłe skargi płynące do Magistratu, w lipcu 1827 r. burmistrz Łodzi tak pisał do komisarza obwodowego:

Pan ILL bowiem, nie tylko że sam nieustannie z domu do Warszawy oddalając się zostawia zakład pomieniony bez najmniejszego dozoru, lecz nawet tenże, jak twierdzą wszyscy z zagranicy onego znający, nie mając nigdy w praktyce podobnego zakładu, sam na apreturowaniu wyrobów tak lnianych jak i bawełnianych nie zna się, nie trzymając także biegłego w tejże sztuce majstra, ani potrzebnej do takiego zakładu liczby pomocników, jedynie tylko rząd na zawód, a poszczególnych Interesantów, jakiemi są fabrykanci miejscowi i obywatele z okolic przybywający na znaczne straty wystawia.

W styczniu 1828 r. władze odebrały ILLowi posiadło bielnikowe i przekazały je Tytusowi Kopischowi.

 

Jakie były dalsze losy zawodowe Pana Daniela? Po odebraniu bielnika wynajął ponoć dom Antoniego Bittdorfa przy Nowym Rynku 2 (dz. pl. Wolności 7), gdzie zamierzał rozpocząć nową działalność. Trudno powiedzieć jak się udało nowe rozdanie, ale w drugiej połowie lat 30-tych Daniel ILL z rodziną był zameldowany w swoim dawnym zakładzie bielnikowym, należącym do jego następcy, Tytusa Kopischa.

 

A jak układało się życie prywatne Daniela ILLa? Jak przytoczyłem powyżej, w 1825 r. ILL zadeklarował wprawdzie sprowadzenie z Saksonii żony i dzieci, ale życie napisało inny scenariusz. Daniel ILL związał się w Łodzi z Amalią Simon, wdową po Janie Trillhoss, zmarłym przed 1828 r. Z tego nieformalnego związku przyszły na świat dzieci: Luiza (ur. 1832), Edward (ur. 1833) i Maria (ur. 1835). Dopiero w połowie lat 30-tych ILL otrzymał rozwód i w 1836 r. zawarł formalny związek z Amalią (akt 23). Po ślubie urodziły się jeszcze Henrietta (ur. 1837) i Katarzyna Amalia (ur. 1840).

Daniel ILL zmarł w Łodzi w 1842 r. (akt 208), w wieku 49 lat. Rok później zmarła jego żona Amalia (akt 7).

 

Próchnika

Więckowskiego

Zielona

6 Sierpnia

Andrzeja

Zamenhofa

Mickiewicza

Żwirki

pl. Wolności

Radwańska

pl. Wolności

Brzeźna

Rewolucji 1905

Jaracza

Narutowicza

Traugutta

Moniuszki

Tuwima

Nawrot

Roosevelta

Piłsudskiego

Wigury