Ulica Piotrkowska. Historia ulicy Piotrkowskiej i Łodzi przemysłowej

piotrkowska-nr.pl

© Wszystkie prawa zastrzeżone

Ulica Piotrkowska. Historia ulicy Piotrkowskiej i Łodzi przemysłowej
Piotrkowska_98
26 marca 2015
Ulica Piotrkowska. Historia ulicy Piotrkowskiej i Łodzi przemysłowej

 

ulica Piotrkowska 98

ulica Piotrkowska 98 nr hip. 525

do 1850 r. nr 91

 

Stosownie do Protokołu Deklaracyjnego, spisanego w marcu 1832 r., plac przy Piotrkowskiej 91 (dz. Piotrkowska 98) objął tkacz przybyły z Saksonii, Jan Gottlieb Wüstman.

Właściciel zobowiązał się do utrzymywania w ciągłym ruchu fabryki płuciennej, składającej się z 3 warsztatów tkackich, przy której 3 czeladzi użytych będzie, oraz do wystawienia domu drewnianego pod dachówką 30 łokci* długości, 18 szerokości i 4 łokcie wysokości.

* - 1 łokieć = 0,576 m

Wüstman dotrzymał przyrzeczenia i zbudował narożny dom drewniany, chociaż późniejsze dokumenty archiwalne mówią o nieco mniejszym obiekcie, długości 28 łokci i szerokości 16 łokci.

Praca na warsztatach tkackich nie przynosiła widać spodziewanych korzyści i Pan Jan Gottlieb porzucił swoją właściwą profesję. U zbiegu Piotrkowskiej i Przejazd (dz. Tuwima) otworzył szynk, ówcześnie drugi w osadzie tkackiej - od 1827 r. funkcjonował już szynk  na Piotrkowskiej 45, należący do Wentzela Bartoscha.

 

Zgodnie z dokumentami z 1834 r. Wüstman sprzedał nieruchomość, w kwietniu 1833 r., Janowi Weiger.

Informacje zawarte w dokumentach z 1834 r. nie pokrywają się z umową spisaną w Magistracie, w marcu 1842 r., na mocy której Wüstman sprzedał nieruchomość Gottfrydowi Koch. Do wyjaśnienia.

 

Na podstawie kontraktu spisanego w czerwcu 1845 r. nieruchomość kupił lekarz, August Potempa.

Pan August pobudował dom frontowy massiv murowany i zabudowania. Nowy obiekt narożny, pod dachówką, miał długości łokci 30, szerokości łokci 20, a wysokości łokci 5 nowej miary polskiej.

Anna Rynkowska, w książce "Ulica Piotrkowska", tak opisuje dom Potempy:

Na Piotrkowską wychodziło 5 okien. Wewnątrz znajdowało się 5 izb i pomieszczenie sklepowe (apteka), a na poddaszu 2 izby, każda o dwóch oknach.

August Potempa (ur. 1808, zm. 1848 akt 72) przybył do Łodzi, z rodzicami i rodzeństwem, w 1825 r. Był synem Antoniego Wilhelma Potempy, drukarza tkanin z Wrocławia.

W 1833 r., po zakończeniu studiów medycznych na Uniwersytecie Charkowskim, powrócił do Łodzi. Pod koniec lat 30-tych pełnił funkcję chirurga miejskiego, a w 1846 r. został pierwszym ordynatorem miejskiego szpitala św. Aleksandra, otwartego 1 stycznia 1846 r. na Rynku Fabrycznym (teren obecnego Wyższego Seminarium Duchownego przy ulicy St. Kostki 14). Więcej informacji o powstaniu pierwszego łódzkiego szpitala prezentuje fragment książki Anny Rynkowskiej "Ulica Piotrkowska" - zobacz.

Po śmierci Potempy (zmarł jako kawaler) nieruchomość przy Piotrkowskiej 98 przeszła w ręce jego siostry, Amalii i jej męża, Adolfa Gritschke.

 

Od ok. 1849 r. w domu frontowym działała apteka Ignacego Kieszczyńskiego. Aptekarz przeniósł się tutaj z Piotrkowskiej 168, gdzie przez kilka lat funkcjonował w lokalu odkupionym od Wincentego Orłowskiego, właściciela drugiej łódzkiej apteki, założonej w 1841 r.

W podwórzu Piotrkowskiej 98, w murowanym domku, Kieszczyński urządził laboratorium, gdzie, na mocy posiadanej koncesji, wyrabiał leki dla szpitala św. Aleksandra.

 

W latach 70-tych posesja przy Piotrkowskiej 98 była w rękach Karola Zinser, który wykupił część gruntu działki.

1874-1876 - "Wykup czynszów części własności nr 91/525 przez Karola Zinsera". [zobacz]

Taryfa domów z 1888 r. wymienia nadal Karola Zinser jako właściciela.

 

W latach 90-tych nieruchomość należała do Maurycego Glücksman.

W 1892 r., w domu Glücksmana, otworzył sklep konfekcyjny Emil Schmechel (zobacz poniżej). W podwórzu funkcjonowała pracownia krawiecka Schmechela. Odzieżowy interes Pana Emila dobrze się rozwijał. Na początku XX w. działała w Warszawie, przy Marszałkowskiej 130, filia łódzkiego magazynu.

W czerwcu 1907 r. miało miejsce tragiczne wydarzenie (MA). Do sklepu przy Piotrkowskiej 98 weszło dwóch mężczyzn, z których jeden oddał strzały z rewolweru w kierunku Emila Schmechela i jego wieloletniego buchaltera, Juliusza Rosnera. Na skutek odniesionych ran, Schmechel zmarł kilka godzin później. Rosner został lekko ranny.

Śmierć założyciela nie przerwała funkcjonowania firmy. Kierownictwo przeszło w ręce wdowy, Emmy, młodszego brata, Hugo Schmechela, oraz dotychczasowego buchaltera, Juliusza Rosnera (MA).

Finał śledztwa dotyczącego zabójstwa Emila Schmechela miał miejsce kilka lat później, w 1912 r. (MA).

Okazały, narożny dom konfekcyjny firmy "Emil Schmechel", u zbiegu Piotrkowskiej i Przejazd (dz. Tuwima), wystawiono w 1911 r. Dwa lata wcześniej, w październiku 1909 r. (MA), Hugo Schmechel i Juliusz Rosner, pod szyldem "Schmechel i Rosner", otworzyli nieopodal, przy Piotrkowskiej 100 (dz. Piotrkowska 100a), drugi sklep konfekcyjny.

 

Taryfa domów z 1920 r. wymienia nadal Emmę Ulrich (primo voto Schmechel) jako właścicielkę nieruchomości przy Piotrkowskiej 98.

 

W 1927 r. sklep konfekcyjny "Emil Schmechel" przeszedł w ręce Juliusza Roznera (MA).

Dom konfekcyjny Roznera przy Piotrkowskiej 98 został zlikwidowany w 1934 r. (MA).

 

MA (materiały archiwalne) - zobacz

 

Dokumenty archiwalne:

1903 - „O przeróbce przez Maurycego Gliksmana siedmiu okien i trojga drzwi na okna wystawowe, na parterze murowanego, parterowego domu pod numerem 98/525 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi”. [zobacz]

1906 - „Projekt dobudowy parterowej oficyny - pracowni krawieckiej na nieruchomości Maurycego Gliksmana pod˝ No 98, 2/525 na rogu ulic Piotrkowskiej i Przejazd, przez najemcę Emila Szmechela". [zobacz]

1910 - „Projekt nadbudowy przez Emmę Schmechel piętra na ścianach istniejącego murowanego, parterowego sklepu i atelier fotograficznego z taką samą przybudówką pod numerem 98/525 na rogu ulic Piotrkowskiej i Przejazd w mieście Łodzi". [zobacz]

 

Ogłoszenia prasowe:

  • Rud. Otto Klepzig Pracownia szyldów
  • Karol A. Zeuschner Skład wędlin
  • Emil Szmechel Magazyn ubrań, dom towarowy
  • Kosel i S-ka Skład farb, pokostu i lakierów
  • Juliusz Wermiński Skład fabryki luster
  • H. L. Brauner Skład papieru i materiałów piśmiennych
  • A. Szeląg Magazyn obuwia
  • Werner Damski salon fryzjerski
  • Łucja Nippe Perfumeria
  • Zofia Siemiątkowska Gabinet kosmetyczny „Piękna Pani”

 

 

Rodzina Schmechel

Jan Daniel Schmechel (syn Jana, folusznika i Wilhelminy Streich), majster tkacki, urodził się w 1841 r. we wsi Kały, w powiecie zgierskim (akt 50). W 1864 r., w Zgierzu, poślubił Emilię Bertę Knak (akt 46). Z tego związku przyszedł na świat, w 1871 r., również w Zgierzu, Emil (metrykalnie Emil Karol) Schmechel (akt 213).

Młodszym bratem Emila był Hugo (metrykalnie Alfred Hugo) Schmechel (ur. 1881 akt 61).

W 1893 r. Emil poślubił Emmę Holzschuher (akt 201), córkę Henryka Holzschuher jr.

Emil Schmechel zmarł następnego dnia po zamachu, 29 czerwca 1907 r. (akt 296).

 

Próchnika

Więckowskiego

Zielona

6 Sierpnia

Andrzeja

Zamenhofa

Mickiewicza

Żwirki

pl. Wolności

Radwańska

pl. Wolności

Brzeźna

Rewolucji 1905

Jaracza

Narutowicza

Traugutta

Moniuszki

Tuwima

Nawrot

Roosevelta

Piłsudskiego

Wigury