Ulica Piotrkowska. Historia ulicy Piotrkowskiej i Łodzi przemysłowej

piotrkowska-nr.pl

© Wszystkie prawa zastrzeżone

Ulica Piotrkowska. Historia ulicy Piotrkowskiej i Łodzi przemysłowej
Piotrkowska_102a
27 marca 2015
Ulica Piotrkowska. Historia ulicy Piotrkowskiej i Łodzi przemysłowej

Próchnika

Więckowskiego

Zielona

6 Sierpnia

Andrzeja

Zamenhofa

Mickiewicza

Żwirki

pl. Wolności

Radwańska

pl. Wolności

Brzeźna

Rewolucji 1905

Jaracza

Narutowicza

Traugutta

Moniuszki

Tuwima

Nawrot

Roosevelta

Piłsudskiego

Wigury

 

ulica Piotrkowska 102a

ulica Piotrkowska 102a nr hip. 528

do 1850 r. nr 87

 

Na mocy Protokołu Deklaracyjnego, spisanego w lipcu 1833 r., plac nr 87 przy ulicy Piotrkowskiej (dz. Piotrkowska 102a) objął Bernard Mozer.

 

W kwietniu 1839 r. Bernard Mozer przekazał nieruchomość, z wystawionym tylko  domkiem w podwórzu, swojemu synowi, Antoniemu.

W umowie przekazania Pan Bernard zastrzegł, aby w domku tylnym wolno mi było mieszkać dożywotnio, wraz z żoną, bez żadnych opłat.

 

W styczniu 1863 r. Krystyna Mozer, wdowa po Antonim, oraz jej syn, Antoni junior, spisali umowę zamiany. Zgodnie z umową przekazali nieruchomość przy Piotrkowskiej małżeństwu Amalii i Fryderyka Wilhelm, a sami przenieśli się na Nawrot 1313 (dz. Nawrot 20).

Na froncie Piotrkowskiej stał w tym czasie parterowy dom drewniany.

 

Począwszy od lat 70-tych nieruchomości przy obecnej Piotrkowskiej 102a, 104a, 106 i 102 przechodziły sukcesywnie w ręce Juliusza Heinzela i jego dynamicznie rozwijającego się przedsiębiorstwa włókienniczego.

Zachodzące zmiany dobrze obrazują plany z 1873, 1877 i 1906 r. - zobacz

 

Obok głównej bryły pałacu Juliusza Heinzela, zajmującego obszar frontowy Piotrkowskiej 104, powstały niższe obiekty przy obecnej Piotrkowskiej 102a i 104a. Obszar centralny zajmowała brama wjazdowa, a po bokach wystawiono dwa budynki jednopiętrowe, każdy z dwuosiową elewacją.

 

W 1937 r. przebudowano obiekt frontowy przy Piotrkowskiej 102a. Autorem projektu był znany łódzki architekt, Wiesław Lisowski. Powstała kamienica w obecnym kształcie, z dodatkowymi trzema osiami elewacji, oraz wewnętrzną bramą wjazdową. W tym czasie właścicielem nieruchomości był Roman Borkenhagen, który prowadził pod tym adresem znany w Łodzi zakład chemigraficzny - zobacz poniżej.

Dzięki uprzejmości łódzkiego pasjonata, kolekcjonera archiwaliów, Pana Marka Klarzyńskiego, otrzymałem skany niezrealizowanego projektu przebudowy kamienicy przy Piotrkowskiej 102a - zobacz projekt.

 

Ogłoszenia prasowe:

  • M. Dwornik daw. W. Drozdowski Zakład dekatyzowania
  • R. Borkenhagen Zakłady foto-chemiczne
  • Tekafon” Wytwórnia radioodbiorników
  • Fabryka krawatów p. f. „Tkacz”
  • „Weska” Wielkopolski Skład Kawy Oddział w Łodzi

 

Roman Borkenhagen

Roman Borkenhagen, syn Edwarda i Anny Müller, urodził się w 1880 r. w Łowiczu (MA). Ojciec Romana zmarł w młodym wieku. W 1894 r., w Łodzi, matka wyszła powtórnie za mąż, za Juliusza Hau. Czternastoletni Roman zamieszkał w domu Juliusza, przy Brzezińskiej 24 (dz. Wojska Polskiego 24, róg Młynarskiej).

Doświadczenia zdobyte w zakładzie Roberta Resigera, oraz poznanie nowych technik trawienia klisz drukarskich (praktyka we Frankfurcie nad Menem), pozwoliły Borkenhagenowi otworzyć w 1908 r. pracownię chemigraficzną.

Pierwszy zakład mieścił się pod adresem zamieszkania, przy Brzezińskiej 24 (MA). W krótkim czasie, ok. 1912 r., pracownia funkcjonowała przy Zgierskiej 46 (MA), zaś od 1913 r., przez ponad 20 lat, pod adresem Piotrkowskiej 100 (MA).

Pod koniec pierwszej połowy lat 30-tych XX w. firma Romana Borkenhagena przeniosła się do nieruchomości własnej, przy Piotrkowskiej 102a, gdzie zatrudnionych było ponad 20 pracowników (MA).

Zakład Borkenhagena był do 1945 r. (działał także w okresie II wojny światowej) największym tego typu przedsiębiorstwem w Łodzi, wytwarzającym klisze drukarskie dla wielu wydawnictw łódzkich i krajowych.

Charakterystyczny znak RBŁ  (Roman Borkenhagen Łódź) możemy zobaczyć do dzisiaj na wielu archiwalnych zdjęciach prasowych.

 

MA (materiały archiwalne) - zobacz