Ulica Piotrkowska. Historia ulicy Piotrkowskiej i Łodzi przemysłowej

piotrkowska-nr.pl

© Wszystkie prawa zastrzeżone

Ulica Piotrkowska. Historia ulicy Piotrkowskiej i Łodzi przemysłowej
Piotrkowska_127
30 marca 2015
Ulica Piotrkowska. Historia ulicy Piotrkowskiej i Łodzi przemysłowej

Próchnika

Więckowskiego

Zielona

6 Sierpnia

Andrzeja

Zamenhofa

Mickiewicza

Żwirki

pl. Wolności

Radwańska

pl. Wolności

Brzeźna

Rewolucji 1905

Jaracza

Narutowicza

Traugutta

Moniuszki

Tuwima

Nawrot

Roosevelta

Piłsudskiego

Wigury

 

ulica Piotrkowska 127

ulica Piotrkowska 127 nr hip. 746

do 1850 r. nr 156

 

 

Na mocy Protokołu Deklaracyjnego, spisanego w lipcu 1834 r., plac nr 156 przy ulicy Piotrkowskiej (dz. Piotrkowska 127) objął tkacz przybyły z Czech, Józef Brose.

Nowy właściciel zobowiązał się do utrzymywania w ciągłym ruchu fabryki wyrobów bawełnianych, składającej się z 3 warsztatów, przy której 2 czeladzi użytych będzie, oraz do wystawienia domu drewnianego.

W domu Józefa Brose (wcześniej w domu Gottlieba Berendta, przy Piotrkowskiej 151), w latach 1843-53, funkcjonowała prywatna szkoła Jana Frank.

Anna Rynkowska, w książce "Ulica Piotrkowska", tak pisze o szkole Franka:

Do szkoły tej uczęszczały dzieci zamożnych rodziców, którzy płacili nauczycielowi 155 rubli rocznie. W pierwszym roku - 1843 - szkoła miał 80, a w 1849 r. 128 uczniów. Po śmierci Franka w 1853 r. szkoła przestała egzystować.

 

Dokument z 1862 r. wymienia Antoniego Ulrych jako właściciela nieruchomości.

 

Kolejny właściciel, Wilhelm Stensel, wystawił w 1865 r. jednopiętrowy dom murowany.

W drugiej połowie lat 70-tych Julianna Stensel wykupiła grunt działki.

1876-1878 - "O wykupie czynszów przez Juliannę Stenzel z placu nr 156/746 w mieście Łodzi". [zobacz]

 

W drugiej połowie lat 70-tych nieruchomość przeszła w ręce małżeństwa Amalii (z domu Stensel) i Jana Baptysty Fial (ślub w 1873).

Po śmierci Jana Baptysty, prawdopodobnie w drugiej połowie lat 80-tych, nieruchomość przeszła w ręce jego sukcesorów - wdowy Amalii i dzieci: Ferdynanda (ur. 1876), Wilhelma Maurycego (ur. 1878), Amalii Fanii (ur. 1880) i Joanny Agnieszki (ur. 1882).

Młodszy brat Jana Baptysty, Juliusz Fial (zobacz poniżej), wystawił przy Piotrkowskiej 127 obiekty fabryczne.

 

Według taryfy domów z 1920 r. właścicielami posesji byli Helena i Josek Rosenblat (małżeństwo), oraz Chinda i Dawid Fabrykant (małżeństwo).

Fabryka wyrobów włókienniczych Dawida Fabrykanta i Joska Rosenblata funkcjonowała od 1901 r. Do I wojny światowej wspólnicy wystawili zabudowania fabryczne przy ulicy Wierzbowej 1358a.

1911 - "Projekt budowy przez firmę „D. Fabrykant i J. Rosenblatt” murowanej, piętrowej wieży ciśnień i dobudowy murowanej, dwupiętrowej tkalni do istniejącej pod numerem 1358a przy ulicy Wierzbowej w mieście Łodzi". [zobacz]

Można przypuszczać, że parcela o ówczesnym nr hip. 1358a, to obecnie południowa część Wierzbowej 46/48.

 

Archiwalne dokumenty budowlane:

1887 – „O wybudowaniu bez zezwolenia przez Juliusza Fiala budynków fabrycznych i o projekcie magazynów pod numerami 746 i 746a przy ulicach Piotrkowskiej i Rozwadowskiej w mieście Łodzi”. [zobacz]

 

Ogłoszenia prasowe:

  • Teichmann i Mauch Zakłady elektrotechniczne
  • E. Gundelach Kwiaciarnia
  • Władysław Manda Magazyn obuwia
  • S. Żak i S-ka Towary kolonialne, delikatesy, skład herbaty
  • W. Danielecki Apteka
  • Stefan Piotrowicz Skład win, wódek, delikatesów i towarów kolonialnych

 

 

Juliusz Fial

Juliusz Fial (1855-1908) był właścicielem fabryki pluszu i materiałów meblowych. Od 1881 r. produkcja Fiala, wspólnie z Wilhelmem Luckerem, a od 1886 r. również z Ferdynandem Finsterem (zobacz poniżej), była prowadzona w obiektach na ulicy Juliusza 28 (dz. Dowborczyków 17).

1893 - "O zatwierdzeniu planu budowy przez Juliusza Fiala i Ferdynanda Finstera murowanej, piętrowej, z poddaszem oficyny mieszkalnej pod numerem 1128a przy prywatnej ulicy Juliusza w mieście Łodzi". [zobacz]

Od drugiej połowy lat 80-tych wykorzystywane były również oficyny fabryczne przy Piotrkowskiej 127.

Począwszy od pierwszych lat XX w. fabryka Fiala funkcjonowała na ulicy Luizy 48 (dz. Strzelców Kaniowskich 42).

1900-1901 - "O podaniu Juliusza Fiala o zezwolenie mu na założenie tkalni pod nr 94/796 przy ulicy Luizy w Łodzi". [zobacz]

W drugiej połowie lat 30-tych okresu międzywojennego przedsiębiorstwo "Juliusz Fial Sukcesorowie, Fabryka Wyrobów Pluszowych i Portier" zatrudniało 100 robotników (MA).

 

Ferdynand  i Teodor Finster

Ferdynand Finster (1861 - 1900), współwłaściciel fabryki pluszu przy Juliusza 28, zmarł we Włoszech, w wieku zaledwie 39 lat. Miejsce Ferdynanda zajął w spółce jego brat, Teodor Finster, który w następnych latach, po wykupieniu udziałów pozostałych wspólników, sprawnie rozwijał przedsiębiorstwo.

1912 - "Projekt budowy przez Teodora Finstera murowanej, trzypiętrowej tkalni mechanicznej i trzypiętrowych składów i magazynów pod numerem 28/1128 pomiędzy ulicami Juliusza i Widzewską w mieście Łodzi". [zobacz]

Teodor Finster zajął miejsce brata również prywatnie, żeniąc się w 1902 r. z wdową po Ferdynandzie, Pauliną Marią Krause.

Przed I wojną światową firma Teodora Finstera stała się największą fabryką pluszu na ziemiach polskich zaboru rosyjskiego. 

Pomimo dużych strat wyniesionych z I wojny, zakłady Finstera wznowiły produkcję w 1918 r.

W pierwszej połowie lat 30-tych XX w. przedsiębiorstwo zostało powiększone o sąsiadujące obiekty przemysłowe, należące wcześniej do Tobiasza Bialera.

Powołana w 1935 r. spółka akcyjna "Łódzka Manufaktura Pluszu i Dywanów Teodor Finster" zajmowała teren fabryczny pomiędzy obecna ulicą Dowborczyków, a Kilińskiego i zatrudniała 350 robotników (MA).

 

MA (materiały archiwalne) - zobacz