Ulica Piotrkowska. Historia ulicy Piotrkowskiej i Łodzi przemysłowej

piotrkowska-nr.pl

© Wszystkie prawa zastrzeżone

Ulica Piotrkowska. Historia ulicy Piotrkowskiej i Łodzi przemysłowej
Piotrkowska_80
26 marca 2015
Ulica Piotrkowska. Historia ulicy Piotrkowskiej i Łodzi przemysłowej

Próchnika

Więckowskiego

Zielona

6 Sierpnia

Andrzeja

Zamenhofa

Mickiewicza

Żwirki

pl. Wolności

Radwańska

pl. Wolności

Brzeźna

Rewolucji 1905

Jaracza

Narutowicza

Traugutta

Moniuszki

Tuwima

Nawrot

Roosevelta

Piłsudskiego

Wigury

 

ulica Piotrkowska 80

ulica Piotrkowska 80 nr hip. 516

do 1850 r. nr 100

 

 

Na mocy Protokołu Deklaracyjnego, z lipca 1834 r., plac nr 100 przy ulicy Piotrkowskiej (dz. Piotrkowska 80) objął tkacz przybyły z Czech, Bernard Geyge.

Nowy właściciel zobowiązał się do utrzymywania w ciągłym ruchu fabryki wyrobów bawełnianych, składającej się z 3 warsztatów, przy której 2 czeladzi użytych będzie, oraz do wystawienia domu drewnianego za otrzymaniem bezpłatnie z lasów rządowych potrzebnego na ten cel drzewa.

 

Stosownie do kontraktu z marca 1842 r. Geyge sprzedał nieruchomość Gottfrydowi Gocht.

Na froncie Piotrkowskiej stał w tym czasie dom drewniany mieszkalny pod gontami mający długości łokci* 26, szerokości łokci 15, a wysokości łokci 4 nowej miary polskiej.

* - 1 łokieć = 0,576 m

 

Przynajmniej od pierwszej połowy lat 50-tych nieruchomość należała do Karola Fryderyka Michel - zobacz poniżej rodzina Michel.

W piśmie Magistratu do Michela, z października 1853 r., czytamy:

Przychylnie do zaniesionego podania z daty m. października r. b. Magistrat udziela Panu Karolowi Friedrichowi Michel pozwolenie do wzniesienia na podwórzu w posesesyi jego przy ulicy Piotrkowskiej pod n 100 oficyny drewnianej, długiej łokci 12, szerokiej łokci 12, wysokiej łokci 4, oraz szopy długiej łokci 16, szerokiej łokci 8.

W latach 60-tych Karol Fryderyk Michel był również właścicielem sąsiedniej nieruchomości, przy Piotrkowskiej 78.

Na początku lat 80-tych Michel wykupił grunt działki Piotrkowskiej 80.

1881-1882 - "O wykupie czynszów przez Fryderyka Michla z gruntu nr 100/516 w mieście Łodzi". [zobacz]

 

Po wykupieniu gruntu nieruchomość przeszła w ręce W. Bromberga.

W 1882 r. Bromberg wystawił kamienicę frontową, według projektu Edwarda Creutzburga z 1881 r.

 

Pod koniec lat 80-tych XIX w. posesja przeszła w ręce kupca i fabrykanta, Judela Lewina Bary.

W latach 90-tych XIX w. rozwijające się przedsiębiorstwo Barego, później spółka akcyjna, kupiło i rozbudowało obiekty przemysłowe przy ulicy Karola 19 (dz. Żwirki 19), wystawione przez Wilhelma Kerna, użytkowane później przez firmę "Landau i Weile".

W czerwcu 1902 r. ogłoszono upadłość kupca Judela Lewina Bary (został aresztowany i osadzony w więzieniu dla dłużników), ale fabrykę przy Karola 19, należącą do Towarzystwa Akcyjnego Wyrobów Bawełnianych J. L. Bary w Łodzi, wyłączono z postępowania (MA). Prasa informowała o wcześniejszych, wątpliwych praktykach Pana Judela (MA). Niespełna dwa miesiące po bankructwie pryncypała, w grudniu 1902 r., fabryka ... spłonęła (MA). Wielkiego smutku chyba nie było, bo ubezpieczenie (w 5 towarzystwach) opiewało na okrągłą sumkę miliona rubli.

Zabudowania fabryczne na Karola 19, w części spalone, kupił w 1903 r. Karol Rajmund Eisert.

 

Nieruchomość przy Piotrkowskiej 80, wystawioną na publiczną licytację, kupił w 1905 r. Jakub Szmulowicz.

Fabrykant dokupił kilka sąsiednich nieruchomości, w tym tylną, fabryczną część posesji Hugo Wulffsohna i tym samym stał się właścicielem dużego terenu, sięgającego ulicy Mikołajewskiej (dz. Sienkiewicza 25-27). Fabryka Szmulowicza, wytwarzająca damskie tkaniny wełniane, zatrudniała przed I wojną prawie 400 robotników.

W okresie międzywojennym, do roku 1934, zakłady funkcjonowały dalej. Produkowano tkaniny wełniane na potrzeby wojska i wykonywano usługi farbowania i wykończania materiałów.

Kryzys końca lat 20-tych odbił się bardzo niekorzystnie na kondycji przedsiębiorstwa, które ostatecznie zamknięto w grudniu 1934 r.

 

W latach 20-tych okresu międzywojennego mieścił się pod tym adresem skład firmy Samuela Boraksa. Tkalnia mechaniczna Boraksa funkcjonowała w dzierżawionych pomieszczeniach przy ulicy Cegielnianej 68 (dz. Jaracza 40).

Pierwsze zabudowania fabryczne przy Cegielnianej 68 powstały w 1889 r. Wystawił je Beniamin Goldblum, który przez następne dwadzieścia lat prowadził tam własne przedsiębiorstwo, oraz rozbudowywał obiekty przemysłowe i dzierżawił je innym podmiotom. Podobnie działo się w okresie międzywojennym, kiedy przy Cegielnianej 68 (po 1931 r. Cegielnianej 40) funkcjonowało kilkanaście mniejszych przedsiębiorstw.

 

MA (materiały archiwalne) - zobacz

 

Archiwalne dokumenty budowlane:

1888 – „O budowie przez Judela Lewina Bari murowanej, dwupiętrowej oficyny i nadbudowie piętra nad istniejącą parterową oficuna pod numerem 516 w mieście Łodzi”.[zobacz]

1894 – „O budowie przez Judela Bari murowanej, dwupiętrowej oficyny z przeznaczeniem na skład towarów i parterowej stajni z poddaszem pod numerem 80/516 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi”.[zobacz]

1910–„Projekt budowy murowanej, parterowej tkalni z piwnicami przeznaczonymi na magazyny na nieruchomości właściciela Jakuba Szmulowicza pod numerami 515 i 516/80 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi”.[zobacz]

1912 – „Projekt przebudowy piętrowej, murowanej oficyny i nadbudowy nad nią trzech pięter na nieruchomości Jakuba Szmulowicza pod numerem 80/515, 516 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi”.[zobacz]

 

Ogłoszenia prasowe:

  • I. L. Bary Tow. Akc. Wyrobów Bawełnianych Skład fabryczny
  • Beniamin Goldmann Tkalnia wyrobów wełnianych i półjedwabnych
  • Bernard Scherer Fabryka wyrobów kamgarnowych
  • Max Schröter Fabryka kamgarnów i kortów
  • Baruch i S-ka Fabryka pluszu
  • B. Warszawski i A. Ingster Fabryka towarów wełnianych i półwełnianych
  • Kahan i Spigiel Skład sukna i kortów
  • Izba Handlowa Bankowo-Przemysłowa Polskich Kupców i Przemysłowców
  • „Alliance” Dom ekspedycyjno-handlowy
  • Jakób Szmulowicz Fabryka wyrobów wełnianych
  • Samuel Zylbersztrom Skład towarów fabryki Karola Eiserta
  • Bruno Buchholtz i S-ka Dom agenturowo-komisowy
  • „Freie Presse” Wydawnictwo
  • Samuel Boraks Skład fabryczny
  • Ryszard Raschig Fabryka wyrobów wełnianych
  • J. Zynger i S-ka Fabryka chustek i materiałów wełnianych

 

 

rodzina Michel

Karol Fryderyk Michel, syn Karola Fryderyka (ur. ok. 1795, zm. 1867 akt 74) i Joanny Racheli Kiesling, urodził się ok. 1820 r. w Ebersbach, w Saksonii. W 1847 r. (akt 61) poślubił Wilhelminę Kammerer. Z tego związku przyszła na świat Amalia Berta (ur. 1859 akt 232, zm. 1930 akt 36), która w 1877 r. (akt 125) poślubiła Gottfrieda Steigerta.

Rodzeństwo Karola Fryderyka jr.:

  • Krystian Fryderyka August (ur. ok. 1817 w Saksonii), poślubił w 1839 r. (akt 92) Wilhelminę Dorotę Reinke,
  • Joanna Rachela (ur. ok. 1824 w Saksonii, zm. 1863), poślubiła w 1845 r. (akt 8) Karola Rakete. Po śmierci Joanny Racheli Karol ożenił się z Emilią Zechlin.
  • Joanna Krystyna (ur. ok. 1827 w Saksonii), poślubiła w 1847 r. (akt 38) Traugotta Ernesta Halang,
  • Krystyna Henrietta (ur. ok. 1829 w Saksonii), poślubiła w 1850 (akt 94) Fryderyka Wilhelma Triebe.

 

Korzystając z okazji, warto przybliżyć postać Karola Rakete, który, podobnie jak jego ojciec, był zakrystianem w parafii św. Trójcy. Karol Rakete nie odegrał żadnej znaczącej roli w historii naszego miasta, ale jego osoba pojawia się często, w charakterze świadka, na kartach akt metrykalnych mieszkańców Łodzi.