Ulica Piotrkowska. Historia ulicy Piotrkowskiej i Łodzi przemysłowej

piotrkowska-nr.pl

© Wszystkie prawa zastrzeżone

Ulica Piotrkowska. Historia ulicy Piotrkowskiej i Łodzi przemysłowej
Piotrkowska_41
28 marca 2015
Ulica Piotrkowska. Historia ulicy Piotrkowskiej i Łodzi przemysłowej

Próchnika

Więckowskiego

Zielona

6 Sierpnia

Andrzeja

Zamenhofa

Mickiewicza

Żwirki

pl. Wolności

Radwańska

pl. Wolności

Brzeźna

Rewolucji 1905

Jaracza

Narutowicza

Traugutta

Moniuszki

Tuwima

Nawrot

Roosevelta

Piłsudskiego

Wigury

 

ulica Piotrkowska 41

ulica Piotrkowska 41 nr hip. 266

do 1850 r. nr 195a

 

 

Plan Józefa Lenartowskiego z 1849 r. przedstawia teren pomiędzy obecną ulicą Więckowskiego i Zieloną, bez zaznaczonych parceli. Obszar ten, z wyjątkiem dwóch płytkich działek przy Piotrkowskiej 29 i 31, określany mianem "gruntów staromiejskich", należał do mieszkańców dawnej, rolniczej Łodzi. Ze względu na wygórowane ceny, nie doszło do wykupu terenu przez rząd.

Nietypowy, ukośny przebieg posesji tej części Piotrkowskiej jest pozostałością po pierwotnym przebiegu gruntów rolnych.

 

Prawdopodobnie na początku lat 40-tych XIX w., po sprzedaży nieruchomość przy obecnej Piotrkowskiej 42-44, działkę obejmującą dzisiejszą Piotrkowską 41 i 43 kupił Andrzej Matz - zobacz poniżej.

Można przypuszcza, że Andrzej Matz wystawił pod tym adresem pierwszy, drewniany dom frontowy. Plan Józefa Lenartowskiego z 1849 r. przedstawia już dwa drewniane domy frontowe przy obecnej Piotrkowskiej 41-43.

Andrzej Matz był bratem Samuela Matz.

 

Po śmierci Andrzeja (zmarł w 1854 r.) nieruchomość została podzielona pomiędzy jego synów. Część południowa (dz. Piotrkowska 43) przeszła w ręce Fryderyka Matz, zaś północna (dz. Piotrkowska 41) Wilhelma Matz.

Anna Rynkowska, w książce "Ulica Piotrkowska", tak pisze:

Wilhelm Matz kupił w 1861 r. wiatrak od Karola Endego i przeniósł go z dawnego miejsca obok starego cmentarza na swój plac przy Piotrkowskiej 41.

W miejscu frontowego drewniaka Wilhelm Matz wystawił parterowy dom murowany. W drugiej połowie lat 70-tych stała już dwupiętrowa kamienica.

Zobacz przedstawicieli rodziny Matz na Piotrkowska Tree.

 

Pod koniec lat 90-tych nieruchomość przeszła w ręce Roberta Weyrauch (zobacz poniżej), który w 1903 r. przebudował budynek frontowy.

 

 

Dokumenty archiwalne:

1889 – „Projekt budowy parterowej oficyny na nieruchomości pana Matza pod numerem 266 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi”. [zobacz]

1896 – „ Projekt poszerzenia pięciu wystawowych okien sklepowych i drzwi oraz przebudowy schodów w murowanym, dwupiętrowym domu [frontowym] pod numerem 266 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi przez właściciela Matza”. [zobacz]

1902/03 – „O przebudowie przez Roberta Weyraucha murowanego, dwupiętrowego domu frontowego [połączonej] z nadbudową trzeciego piętra nad dwupiętrowymi oficynami z z dobudową do nich dwóch trzypiętrowych oficyn pod numerem 41/266 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi”. [zobacz]

 

Ogłoszenia prasowe:

  • M. Rosenthal Magazyn towarów galanteryjnych
  • K. Helmichschaus Magazyn obuwia
  • R. Weyrauch Skład wędlin
  • Maison Margot Magazyn damskiej odzieży i galanterii
  • A. D. Lichtschein Fabryka wełnianych i półwełnianych materiałów damskich
  • E. Gundelach Kwiaciarnia
  • Sz. Hostyk Fabryka wyrobów włókienniczych
  • B-cia Rubinsztajn i Holcman Wyroby włókiennicze

 

 

Andrzej Matz

Rodzina Matz przybyła w okolice Łodzi, na przełomie XVIII i XIX w., ze wsi Sobótka w Prusach (Wielkim Księstwie Poznańskim). Tam urodził się starszy brat Andrzeja, Samuel (ur. ok. 1792 r.). Andrzej Matz (ur. ok. 1802, zm. 1854 akt 364), gospodarz rolny i cieśla, urodził się już we wsi Żabieniec pod Łodzią, w ówczesnej gminie Radogoszcz.

W drugiej połowie lat 20-tych Andrzej objął parcelę nr 191 na Nowym Mieście (dz. Piotrkowska 42-44). Na początku lat 40-tych przeniósł się na drugą stronę ulicy, pod ówczesny nr 195 (dz. Piotrkowska 41-43). Nowa nieruchomość była już jego pełną własnością (wraz z gruntem).

Z małżeństwa Andrzeja i Anny Katarzyny Kleber przyszły na świat dzieci:

  • Wilhelm, metrykalnie Jan Fryderyk Wilhelm, ur. 1830 akt 232, zm. 1894, żona Johanna Augusta Busse ślub 1850 akt 5,
  • Fryderyk, ur. 1837 akt 312, zm. 1890, żona Rozyna Wencler ślub 1856 akt 31,
  • Paulina, ur. ok. 1835, mąż Fryderyk Welk ślub 1851 akt 84,
  • Karolina, ur. 1842 akt 165, mąż Krystian Fryderyk Häntsch ślub 1860 akt 136. Pierwszą żoną Krystiana Fryderyka Häntscha była Wilhelmina Karolina Meier (zmarła w 1859).
  • Reinhold, ur. 1844 akt 478, żona Krystyna Thust ślub 1866 akt 7.

Córka Wilhelma i Johanny Augusty, Augusta, poślubiła w 1878 r. Gustawa Schweigerta (akt 238). Nie był to pierwszy ślub pomiędzy rodzinami Schweigert i Matz. Rok wcześniej, w 1877 r., ojciec Augusty, w tym czasie już wdowiec, poślubił siostrę swojej późniejszej synowej, Emilię Schweigert (akt 2) - szwagier Wilhelma, Gustaw Schweigert, został również jego zięciem.

 

 

Robert Weyrauch

W latach 90-tych XIX w. Robert Weyrauch prowadził, z powodzeniem, produkcję wyrobów wędliniarskich.

Na początku XX w., w spółce z Ferdynandem Schmidtem, pod szyldem "F. Schmidt i Spółka", Weyrauch wystawił na Lipowej 15 fabrykę wstążek jedwabnych.

1901 - "O budowie przez Ferdynanda Schmidta i Roberta Weyraucha współwłaścicieli firmy "F. Schmidt i Spółka" w mieście Łodzi przy ulicy Lipowej pod numerem 15/45 1) murowanej, parterowej fabryki tasiemek jedwabnych 2) parterowego pomieszczenia dla lokomobili 3) jednopiętrowych zabudowań gospodarczych 4) parterowej stróżówki". [zobacz]

Po 1910 r. Robert Weyrauch funkcjonował przy Lipowej 15 już jako samodzielny właściciel. W latach międzywojennych przedsiębiorstwem "Robert Weyrauch i synowie" kierowali Edmund i Artur Weyrauch.  W połowie lat 30-tych zakład importował jedwab naturalny z Włoch i Szwajcarii, pracował na 90 krosnach jedwabnych i zatrudniał 90 robotników (MA).

 

MA (materiały archiwalne) - zobacz