Ulica Piotrkowska. Historia ulicy Piotrkowskiej i Łodzi przemysłowej

piotrkowska-nr.pl

© Wszystkie prawa zastrzeżone

Ulica Piotrkowska. Historia ulicy Piotrkowskiej i Łodzi przemysłowej
Piotrkowska_147
30 marca 2015
Ulica Piotrkowska. Historia ulicy Piotrkowskiej i Łodzi przemysłowej

Próchnika

Więckowskiego

Zielona

6 Sierpnia

Andrzeja

Zamenhofa

Mickiewicza

Żwirki

pl. Wolności

Radwańska

pl. Wolności

Brzeźna

Rewolucji 1905

Jaracza

Narutowicza

Traugutta

Moniuszki

Tuwima

Nawrot

Roosevelta

Piłsudskiego

Wigury

 

ulica Piotrkowska 147

ulica Piotrkowska 147 nr hip. 736

do 1850 r. nr 166

 

 

W pierwszej połowie lat 30-tych XIX w. nieruchomość nr 166 przy ulicy Piotrkowskiej (dz. Piotrkowska 147) należała do Antoniego Petzold.

W tym czasie do przedstawicieli rodziny Petzold należały również dwie sąsiednie działki, przy obecnej Piotrkowskiej 145 (Józef Petzold) i Piotrkowskiej 143 (Karol Petzold).

 

W drugiej połowie lat 30-tych Petzold sprzedał nieruchomość małżeństwu Krystiany i Karola Gottlieba Richter.

W drewnianym domu Richtera mieszkała rodzina Franciszka Kindermanna. Pod tym adresem, w 1837 r., przyszedł na świat Franciszek Kindermann junior.

 

Kontraktem urzędowym z maja 1845 r. małżonkowie Richter sprzedali nieruchomość Bernardowi Lahmert.

 

Stosownie do protokołu spisanego w łódzkim Magistracie, w listopadzie 1860 r., Lahmert sprzedał nieruchomość Janowi Folkmann.

Na froncie Piotrkowskiej stał w tym czasie dom drewniany mieszkalny pod gontami.

 

Pod koniec lat 80-tych właścicielem posesji był Jan Bernhardt, a w pierwszej połowie lat 90-tych nieruchomość była w rękach braci Kronman

 

W 1897 r. wzniesiono trzypiętrową kamienicę dla małżeństwa Emmy (z domu Bennich, córki Karola Bennicha) i Roberta Schweikerta. Autorem projektu był Piotr Brukalski.

Począwszy od lat 90-tych XIX w., do zakończenia II wojny światowej, nieruchomość przy Piotrkowskiej 147 pozostawała w rękach rodziny Schweikert.

 

Archiwalne dokumenty budowlane:

1896 – „O budowie przez Roberta Schweikerta trzypiętrowego, murowanego domu z mansardą, trzypiętrowej oficyny i posobnego łącznika (szyi) i piętrowego budynku gospodarczego pod numerem 147/556 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi”. [zobacz]

 

Ogłoszenia prasowe:

  • Reinhold Horn Księgarnia
  • Tow. Akc. Wyrobów Wełnianych F. Wilhelma Schweikerta Główny skład fabryczny
  • „Dak” Dom agenturowo-komisowy

 

 

Rodzina Schweikert

Pochodzący z Niemiec Jan Schweikert, kowal (gwoździarz), osiedlił się na początku XIX w. w Starowej Górze k. Rzgowa. Ze małżeństwa Jana i Agaty z d. Hengstler urodził się ok. 1819 r., w Starowej Górze, Jan junior. Przynajmniej od drugiej połowy lat 20-tych rodzina Jana mieszkała w Pabianicach, gdzie w 1837 r. (akt 15) przyszedł na świat Fryderyk Wilhelm.

 

W 1859 r. Fryderyk Wilhelm poślubił w Pabianicach Amalię Hampel (akt 71) . W Pabianicach urodzili się dwaj synowie Fryderyka i Amalii - Ludwik (ur. 1863 akt 130) i Robert Teodor (ur. 1865 akt 278).

Na początku drugiej połowy lat 60-tych rodzina Fryderyka Wilhelma przeniosła się do Łodzi, gdzie w 1867 r. urodził się Oskar (akt 873).

 

Prawdopodobnie w latach 70-tych F. W. Schweikert wszedł w posiadanie nieruchomości o nr hip. 1285 przy ulicy Głównej (później Główna 18). Na posesji w kształcie litery „L”, dochodzącej do ulicy Dzikiej 93 (dz. Sienkiewicza), stanęły murowane zabudowania fabryczne. W 1893 r. przy ręcznych warsztatach na Głównej 1285 pracowało 100 robotników.

Dokument archiwalny:

1888-89 - "O budowie przez Fryderyka Wilhelma Schweikerta dwóch murowanych dwupiętrowych z ustępami oficyn fabrycznych pod numerami 1285 i 556a przy ulicach Głównej i Dzikiej". [zobacz]

W latach 90-tych XIX  w. Schweikertowie przenieśli produkcję na Piotrkowską 56. Z biegiem lat oficyny fabryczne przy Głównej 18 zostały zamienione na obiekty mieszkalne. Zabudowa dawnej posesji F. W. Schweikerta jest jeszcze widoczna na zdjęciach z lat 60-tych XX w., wykonanych na krótko przed całkowitym zniwelowaniem tego terenu - zobacz.

 

Dobra kondycja finansowa firmy na początku lat 90-tych XIX w., oraz potencjał i energia dorosłych synów F. W. Schweikerta, zaowocowały nowymi inwestycjami.

Na posesji kupionej przy Piotrkowskiej 56, z istniejącymi już oficynami fabrycznymi, w 1892 r. Fryderyk Wilhelm zamontował maszynę parową. Bez mała w tym samym czasie rozpoczęto produkcję na ulicy Wólczańskiej 215, gdzie, zgodnie z ówczesnym zwyczajem, stanęła również willa właściciela.

Drugie pokolenie łódzkich Schweikertów prężnie włączyło się do budowy rodzinnej fortuny. Synowie Fryderyka Wilhelma, Robert Teodor i Oskar, kontynuowali dzieło ojca, zaś trzeci syn, Ludwik poszedł własną drogą. Działania Ludwika Schweikerta, absolwenta wydziału chemii na politechnice w Zurychu, dotyczyły zarówno przemysłu włókienniczego, jak i chemicznego. W spółce z Emilem Eisertem kupił zakłady pasmanteryjne Rudolfa Kellera przy ulicy Długiej 47. Druga spółka, z Robertem Resigerem (absolwentem tej samej uczelni), później z Emanuelem Fröhlichem, dała początek dużemu przedsiębiorstwu chemicznemu w Pabianicach i dzisiejszym zakładom POLFA.

 

Warto w tym miejscu wspomnieć o fabryce Augusta Hüffera przy ulicy Pustej 10 (dz. Wigury 10). Pod koniec pierwszej dekady XX w. obiekty fabryczne Hüffera przeszły w ręce Oskara Schweikerta. Trudno powiedzieć, czy była to próba samodzielnego działania Oskara, czy powiększanie możliwości produkcyjnych rodzinnej firmy. 

 

W okresie międzywojennym, po pokonaniu dużych problemów związanych ze stratami wyniesionymi z I wojny, przedsiębiorstwo na Wólczańskiej wróciło do dobrej kondycji. Na dokupionych parcelach  (dz. Wólczańska 223) rozszerzono asortyment produkcji o wyroby gumowe (kalosze, śniegowce, tenisówki). Rozbudowane zakłady Schweikertów zajęły duży obszar, rozciągający się pomiędzy obecnymi ulicami Wólczańską i al. Politechniki. Wymieniony teren nie zawierał działek pod obecnym adresem Wólczańskiej 219/221, gdzie od 1900 r. funkcjonowała nowoczesna fabryka Pawła Desurmonta.

 

Jeszcze lepiej, bo z małymi stratami po I wojnie, ruszyło w lata 20-te XX w. przedsiębiorstwo pasmanteryjne na Długiej/Gdańskiej, wraz z zakładami „Tasiemka” w Zduńskiej Woli. W tym czasie firma „Emil Eisert i Bracia Schweikert” była reprezentowana przez trzecie pokolenie łódzkich Schweikertów, synów Ludwika i Toni Kreske (ślub 1887 akt 78) , braci Jerzego (ur. 1891 akt 423), Ludwika Wilhelma (ur. 1896 akt 263) i Kurta (ur. 1898).

 

Osobny rozdział stanowią obiekty mieszkalne wzniesione przez członków rodziny Schweikertów.

Pochód rozpoczyna, chyba najskromniejsza, willa seniora, Fryderyka Wilhelma, zbudowana w 1893 r. na Wólczańskiej 215.

Kilka lat później powstała kamienica przy Piotrkowskiej 147 dla Roberta i Emmy.

W 1903 r. Oskar kupił willę na Wólczańskiej 211/213, zbudowaną ok. 1893 r. przez Dankmara Eichlera, który w głębi posesji prowadził fabrykę ekstraktu drzewnego i farb.

Przed wybuchem I wojny światowej, w okresie największego rozkwitu przedsiębiorstwa Schweikertów, powstała okazała kamienica przy Piotrkowskiej 56. W tym samym czasie Robert i Emma kupili niewykończony pałac przy  Piotrkowskiej 262/264, wystawiony przez Rudolfa Kellera.

Pozostaje jeszcze willa na ulicy Bednarskiej (dz. Bednarska 42), zbudowana pod koniec XIX w., należąca do Roberta i Ludwika.

1929-39 - "Podział nieruchomości położonej między ulicami Browarną, Bednarską i N-Pabianicką stanowiącej własność Ludwika i Roberta Schweikertów". [zobacz]