pierzeja zachodnia

nr nieparzyste

pierzeja wschodnia

nr parzyste

Strona

główna

Kontakt

Piotrkowska_110

Piotrkowska 110

nr hip. 533 (do 1850 r. – nr 82)

 

Na mocy Protokołu Deklaracyjnego podpisanego w lipcu 1834 r. plac nr 82 przy ulicy Piotrkowskiej (dz. Piotrkowska 110) objął tkacz przybyły z Czech, Jan August Müller.

Nowy właściciel zobowiązał sie do utrzymywania w ciągłum ruchu fabryki wyrobów bawełnianych składającej się z 3 warsztatów przy których 2 czeladzi użytych będzie, oraz do wystawienia domu drewnianego za otrzymaniem bezpłatnie z lasów rządowych potrzebnego na ten cel drzewa.

 

Kontraktem z listopada 1841 r. Müller sprzedał nieruchomość rzeźnikowi, Karolowi Ludwikowi Nippe.

W tym czasie na froncie stał dom drewniany mieszkalny pod gontami mający długości łokci* 27, szerokości łokci 16, a wysokości łokci 5 nowej miary polskiej.

* - 1 łokieć = 0,576 m

Karol Ludwik Nippe, używający imienia Karol, przybył do Łodzi wcześniej. W 1833 r. ożenił się z Karoliną Gröning (akt 10). Z tego związku przyszedł na świat, w 1838 r., Ludwik Tomasz Nippe (akt 313), używający imienia Ludwik. Po śmierci Karola (zmarł w 1860 r.), Karolina wyszła powtórnie za mąż, za Antoniego Hentschel (akt 139).

W 1868 r. Ludwik ożenił się z Emilią Hentschel (akt 61), córką Leopolda, młodszego brata ojczyma, Antoniego. Z tego związku przyszedł na świat, w 1872 r., Karol Leopold (akt 806), który, podobnie jak dziadek, używał imienia Karol (zobacz poniżej).

W podwórzu posesji Ludwik uruchomił tkalnię wyrobów wełnianych. W oficynach fabrycznych, w 1897 r., pracowało 84 robotników.

 

Posesja przy Piotrkowskiej 110 pozostawała w rękach rodziny Nippe jeszcze w latach 20-tych okresu międzywojennego.

 

 

Skromny, parterowy drewniak, zajmujący do końca front posesji, miał zostać rozebrany w 1936 r. (AIP), ale tak się nie stało - dowodzi tego fotografia z obchodów 60-lecia Łódzkiej Straży Pożarnej (drugie zdjęcie w galerii), wykonana 28 listopada 1937 r. W okresie II wojny światowej obszar frontowy był już pusty.

 

W latach 20-tych okresu międzywojennego mieścił się pod tym adresem skład fabryczny spółki Wolfa vel Władysława Zylbersztajna i Grzegorza (Hersza Arona) Szapowała. Przedsiębiorstwo wytwarzało wyroby wełniane i półwełniane, a produkcja była zlokalizowana przy ulicy Narutowicza 83. Przed wybuchem II wojny światowej skład zakładów Władysława Zylbersztajna, działającego już samodzielnie przy Narutowicza 83, funkcjonował na Piotrkowskiej 82.

Obiekty przemysłowe przy Narutowicza 83 zostały wystawione pod koniec lat 90-tych XIX w. przez Samuela Reksa - zobacz poniżej.

 

AIP (archiwalne informacje prasowe) - zobacz
 

Archiwalne dokumenty budowlane:

1888 – „O budowie przez Ludwika Nippe murowanej, trzypiętrowej oficyny, na nieruchomości pod numerem 533 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi”. [zobacz]

1891 – „Projekt na budowę przez Ludwika Nippe murowanej, trzypiętrowej tkalni celem rozszerzenia produkcji pod numerem 533 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi”. [zobacz]

1896 – „Projekt budowy trzypiętrowej, podpiwniczonej oficyny z pomieszczeniem kantoru fabrycznego, pakowalni, mieszkania właściciela, parterowego magazynu surowej wełny, piętrowej oficyny gospodarczej, parterowego ambulatorium przy fabryce tkackiej Ludwika Nippe pod numerem 533 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi”. [zobacz]

 

Ogłoszenia prasowe:

  • Walter Jones Przedsiębiorstwo budowlane i zakład ślusarski
  • W. Zylbersztajn i G. Szapował Fabryka wyrobów wełnianych i półwełnianych
  • Szadkowski, Papiewski i S-ka Skład Polskiej Fabryki Bielizny
  • Inż. Walter Jones Przedstawiciel firmy "Mather & Platt Ltd."

 

Karol (Leopold) Nippe

Karol Nippe, syn Ludwika i Emilii, kupił w 1910 r. zabudowania fabryczne pod ówczesnym adresem Zachodniej 59 (obecnie teren położony pomiędzy Zachodnia 103, a Wólczańską 12). Nieruchomość należała wcześniej do jego wujka (brata matki, Emilii), Edwarda Hentschel, który w połowie lat 70-tych XIX w. wystawił przy Zachodniej/Wólczańskiej tkalnię wyrobów wełnianych i apreturę.

W 1919 r., w wyniku strat wyniesionych z I wojny światowej, Karol Nippe zawiązał spółkę z Abramem Szor. Przedsiębiorstwo nie powróciło jednak do dawnej świetności i w 1931 r. ogłoszono jego upadłość. Do wybuchu II wojny światowej obiekty przemysłowe przy Zachodniej 59 były wynajmowane różnym podmiotom.

Czy Edward Hentschel z Piotrkowskiej 72 (ur. w Zduńskiej Woli w 1832 r.) i Edward Hentschel z Zachodniej 57 (ur. w Zgierzu w 1841 r.), byli spokrewnieni? Jedyny łącznik, jaki jest mi obecnie znany, to fakt, że rodzice Edwarda z Piotrkowskiej (Antoni i Rozalia), oraz Edwarda z Zachodniej (Leopold i Emilia), przybyli na ziemie polskie z okolic Chemnitz.

 

Fabryka Samuela Reksa

W pierwszej połowie lat 90-tych XIX w. produkcja Samuela Reksa (przędzalnia wełny), w spółce z Adolfem Fersterem, była prowadzona w obiektach przy obecnej Wólczańskiej 45-47, wystawionych przez Fryderyka Wilhelma Hohna.

1892-93 - "O oświetleniu elektrycznym fabryki Ferstera i Reksa w mieście Łodzi". [zobacz]

Pod koniec lat 90-tych XIX w., pod ówczesnym adresem Zagajnikowej 1346-1352 (dz. Kopcińskiego 31c - późniejszy adres, to Dzielna 75 i Narutowicza 83), Samuel Reks wystawił parterową tkalnię z dachem szedowym i piętrową przędzalnię. Na froncie terenu fabrycznego, od strony ulicy Zagajnikowej, stanęła również piętrowa willa właściciela.

1898 - "O budowie przez Samuela Reksa w mieście Łodzi [pod numerami 1346 i 1352], parterowej przędzalni mechanicznej, parterowych maszynowni i kotłowni, komina, parterowej stajni, szopy, oraz piętrowego, podpiwniczonego domu mieszkalnego z poddaszem". [zobacz]

1899 - "Projekt dobudowy murowanej, trzypiętrowej przędzalni wełny, parterowego pomieszczenia dla wilka i parterowej stajni na nieruchomości Samuela Reksa przy prywatnej drodze prowadzącej do monopolu pod numerami 1346 i 1352 w mieście Łodzi". [zobacz]

W XX w., do ok. 1919 r., fabryka należała kolejno do: Anny Reks, Józefa Kautz (Kauc) i od 1908 r. Anny Kautz. Być może Pani Anna Reks i Anna Kautz, to ta sama osoba - wdowa po Samuelu Reks i drugim mężu, Józefie Kautz. Do wyjaśnienia.

Krótko przed wybuchem I wojny światowej Anna Kautz złożyła projekty nadbudowy mansardy na frontowej willi i podwyższenia budynku przędzalni o 2 piętra.

1913 - "Projekt nadbudowy przez Annę Kautz mansardy na murowanym, piętrowym domu, przebudowy parterowego magazynu, części parterowej wiaty pod numerami 1346-1352 przy ulicy Zagajnikowej w mieście Łodzi". [zobacz]

1914 - "Projekt nadbudowy dwóch pięter na istniejącej murowanej, piętrowej przędzalni i wzniesienia murowanego, parterowego kantoru i wiaty przez Annę Kautz, na nieruchomości przy ulicy Zagajnikowej pod numerami 1346-1352 w mieście Łodzi". [zobacz]

Ok. 1920 r. przedsiębiorstwo Anny Krautz przeszło w ręce spółki Zylbersztajn - Szapował (MA), a od 1926 r. prowadził je samodzielnie Władysław Zylbersztajn (MA).

Obiekty przemysłowe u zbiegu Narutowicza i Kopcińskiego, wraz z willą, zostały wyburzone w latach 90-tych XX w. Dawny obszar fabryczny możemy jeszcze zobaczyć na zdjęciu lotniczym z 1989 r. (MA). Obecny obraz tego terenu prezentują Google Earth (MA).

 

MA (materiały archiwalne) - zobacz

 

27 marca 2015

Zostań PATRONEM piotrkowska-nr

________________________________________________________________________________________________________________________________________

 

piotrkowska-nr.pl

© Wszystkie prawa zastrzeżone