pierzeja zachodnia

nr nieparzyste

pierzeja wschodnia

nr parzyste

Strona

główna

Kontakt

Piotrkowska_177

 Piotrkowska 177

nr hip. 721 (do 1850 r. - 184)

 

Pierwsze zdjęcie w galerii przedstawia ReFotografię autorstwa Stefana Brajtera

 

Na mocy protokołu deklaracyjnego spisanego w październiku 1828 r., plac nr 184 (dz. Piotrkowska 177) obrał sobie tkacz przybyły z Saksonii, Gottfried Zistel. Nowy właściciel zobowiązał się do pobudowania w przeciągu najdalej lat dwóch na obranym jak wyżej placu domu massiv murowanego pod dachówką w taki sposób jak te przez Rząd dla tkaczy są wystawione.

Nie tylko w następnych 2, ale także w kolejnych 20 latach dom frontowy nie został wystawiony. Zarówno przytoczony poniżej dokument z marca 1842 r., jak i plan Józefa Lenartowskiego z 1849 r., przedstawiają niezabudowany teren frontowy przy Piotrkowskiej 177.

 

Na mocy kontraktu z marca 1842 r. Zistel sprzedał nieruchomość Michałowi Kunkel.

Dopiero na początku lat 50-tych, według projektu Jana Karola Mertsching z 1852 r., Kunkel wystawił dom frontowy. Jednopiętrowy budynek był ówcześnie jednym z nielicznych tego typu obiektów mieszkalnych na Piotrkowskiej.

Michał Kunkel (ur. 1814 - zm. 1878 akt 842), drugi mąż Henrietty Hentschel (ślub w 1837 r. akt 65), która wniosła do związku sąsiedni "Paradyz", prowadził przedsiębiorstwo produkujące pojazdy, wyroby siodlarskie i rymarskie (MA), zatrudniające w latach 60-tych 28 pracowników. 

W sierpniu 1867 r. zmarł w Łodzi czarnoskóry aktor, Ira Aldridge, zaproszony przez Augusta Hentschel, pasierba Kunkla, na gościnne występy w "Paradyzu". Według niepotwierdzonych informacji Aldridge zmarł, po krótkiej chorobie, w domu Kunkla. Aktor został pochowany na Cmentarzu Starym.

 

Na początku lat 80-tych XIX w. właścicielem posesji przy Piotrkowskiej 177 był Leonard Fessler junior (zobacz poniżej). W połowie lat 90-tych Fessler wykupił grunt działki.

1894-1896 - "O wykupie czynszu przez Leonarda Fesslera z gruntu nr 184/721 w mieście Łodzi". [zobacz]

 

W latach 90-tych XIX w. nieruchomość przeszła w ręce kupca, Maxa Fischera (Fiszera). Taryfa domów z 1920 r. wymienia nadal Fischera jako właściciela.

 

Leonard Fessler senior i junior

Leonard Fessler (ur. ok. 1814 - zm. 1878), syn lekarza, urodził się w miejscowości Rumburk (daw. niemiecki Rumburg), na terenie obecnych Czech. Do podłódzkich Pabianic przybył pod koniec lat 30-tych XIX w. W 1840 r. ożenił się z wdową po Augustinie Masslich (akt 67), właścicielu ręcznej drukarni tkanin. W oparciu o przejętą manufakturę, oraz rozwiniętą produkcję nakładczą, pod koniec lat 40-tych XIX w. zajmował jedno z czołowych miejsc w produkcji bawełnianej Pabianic.  

W 1846 r., po śmierci pierwszej żony, Fessler poślubił Augustę Eichbaum (akt 30). Ojciec Augusty, z zawodu papiernik, z pewnością przybliżył zięciowi ten obszar produkcji. W 1863 r., po sprzedaniu rok wcześniej drukarni Beniaminowi Krusche, na terenie nad rzeką Dobrzynką, kupionym wiele lat wcześniej, w 1851 r., Fessler uruchomił niewielką papiernię. W 1870 r. oddał zakład w dzierżawę Robertowi Saengerowi, który cztery lata później wykupił go na licytacji. Interes papierniczy nie wyszedł Fesslerowi na zdrowie – z wylicytowanej kwoty ponad 8 tys. rubli, właściciel nie zobaczył ani kopiejki.

Niewielka papiernia Fesslera dała początek dużemu przedsiębiorstwu, tworzącemu w okresie międzywojennym kartel papierniczy (fabryki we Włocławku, Myszkowie i Pabianicach) "Steinhagen i Saenger" Fabryki Papieru i Celulozy S-ka Akc. (MA).

Od ok. 1849 r. działania Leonarda Fesslera były związane również z Łodzią, w której widział rosnący potencjał i gdzie sukcesywnie nabywał kolejne działki.

Na mocy kontraktu z czerwca 1851 r. Fessler kupił kupił nieruchomość Karola Gebhardt (dz. Piotrkowska 266-268), ze stojącym na froncie piętrowym domem mieszkalnym i przylegającym do niego obiektem przemysłowym MA. Dom mieszkalny pod dachówką miał długości łokci* 31, szerokości łokci 24, a wysokości łokci 13 nowej miary polskiej.

* - 1 łokieć = 0,576 m

W 1853 r., w podwórzu posesji przy Piotrkowskiej, Fessler wystawił pierwszy w Łodzi młyn parowy. W 1860 r. młyn kupił piekarz, Jan Dyselberger i przeniósł go na Piotrkowską 201. Oto co pisze Anna Rynkowska o zmianach, jakie wprowadził Fessler na posesji Gebhardta:

Nowy właściciel wprowadził różne zmiany w wyglądzie posesji – zbudował młyn, przerobił dwupiętrowy dom w podwórzu na budynek fabryczny, od Jasieni poprowadził do fabryki kanał ze śluzą, przechodzący przez ulicę Dziką.

Niskie położenie budynków przy Piotrkowskiej, niszczące działanie wody i praca drukarni sprawiły, że w domu mieszczącym drukarnię pojawiła się wilgoć. Dom ten został więc wyburzony, ale nie wiadomo kiedy. Natomiast dom mieszkalny przy Piotrkowskiej pozostał.”

Sytuacja finansowa rodziny Fessler, po śmierci Leonarda w 1878 r., nie była dobra. W 1880 r. nieruchomość przy Piotrkowskiej 266-268 przeszła w ręce Karola Scheiblera.

Dawny dom Karola Gebhardta, kilkakrotnie przebudowywany przez Scheiblerów, otrzymał ostateczny kształt pałacu miejskiego w drugiej połowie lat 90-tych XIX w. (MA).

Leonard Fessler junior, z matką Augustą, przeniósł się na Piotrkowską 177, gdzie uruchomił hafciarnię koronek. Ok. połowy lat 90-tych XIX w. Leonard junior wystawił parterowy dom mieszkalny i ręczną fabryczkę przy ulicy Wólczańskiej 684a (dz. Wólczańska 210).

1893 - "O zatwierdzeniu planu budowy przez Leonarda Fesslera w mieście Łodzi przy ulicy Wólczańskiej pod numerem 684 murowanych: parterowego domu mieszkalnego, piętrowej oficyny mieszkalnej, piętrowej oficyny mieszczącej ręczną hafciarnię wzorów na koronkach, parterowych budynków gospodarczych". [zobacz]

 

MA (materiały archiwalne) - zobacz

 

Dokument archiwalny:

1902 – „O budowie przez Maksa Fiszera dwóch facjatek na dachu strychu należącego do niego piętrowego domu pod numerem 177/721 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi”. [zobacz]

 

Ogłoszenia prasowe:

  • L. Fessler Mechaniczna fabryka haftów
  • Max Fischer Dom agenturowo-komisowy
  • W. Gabler i S-ka Dom techniczno-handlowy
  • Tow. Akc. Zgierskiej Manufaktury Bawełnianej Skład w Łodzi
  • Lüdert i Müller S. A. Fabryka filców i tkanin technicznych

30 marca 2015

Zostań PATRONEM piotrkowska-nr

________________________________________________________________________________________________________________________________________

 

piotrkowska-nr.pl

© Wszystkie prawa zastrzeżone