1. Próchnika (1-11)
    1. Piotrkowska 1
    2. Piotrkowska 3
    3. Piotrkowska 5
    4. Piotrkowska 7
    5. Piotrkowska 9
    6. Piotrkowska 11
  2. Więckowskiego (13-27)
    1. Piotrkowska 13
    2. Piotrkowska 15
    3. Piotrkowska 17
    4. Piotrkowska 19
    5. Piotrkowska 21
    6. Piotrkowska 23
    7. Piotrkowska 25
    8. Piotrkowska 27
  3. Zielona (29-45)
    1. Piotrkowska 29
    2. Piotrkowska 31
    3. Piotrkowska 33
    4. Piotrkowska 35
    5. Piotrkowska 37
    6. Piotrkowska 39
    7. Piotrkowska 41
    8. Piotrkowska 43
    9. Piotrkowska 45
  4. 6 Sierpnia (47-63)
    1. Piotrkowska 47
    2. Piotrkowska 49
    3. Piotrkowska 51
    4. Piotrkowska 53
    5. Piotrkowska 55
    6. Piotrkowska 57
    7. Piotrkowska 59
    8. Piotrkowska 61
    9. Piotrkowska 63
  5. A. Struga (65-95)
    1. Piotrkowska 65
    2. Piotrkowska 67
    3. Piotrkowska 69
    4. Piotrkowska 71
    5. Piotrkowska 73
    6. Piotrkowska 75
    7. Piotrkowska 77
    8. Piotrkowska 79
    9. Piotrkowska 81
    10. Piotrkowska 83
    11. Piotrkowska 85
    12. Piotrkowska 87
    13. Piotrkowska 89
    14. Piotrkowska 91
    15. Piotrkowska 93
    16. Piotrkowska 95
  6. Zamenhofa (97-127)
    1. Piotrkowska 97
    2. Piotrkowska 99
    3. Piotrkowska 101
    4. Piotrkowska 103
    5. Piotrkowska 105
    6. Piotrkowska 107
    7. Piotrkowska 109
    8. Piotrkowska 111
    9. Piotrkowska 113
    10. Piotrkowska 115
    11. Piotrkowska 117
    12. Piotrkowska 119
    13. Piotrkowska 121
    14. Piotrkowska 123
    15. Piotrkowska 125
    16. Piotrkowska 127
  7. Mickiewicza (129-163)
    1. Piotrkowska 129
    2. Piotrkowska 131
    3. Piotrkowska 133
    4. Piotrkowska 135
    5. Piotrkowska 137
    6. Piotrkowska 139
    7. Piotrkowska 141
    8. Piotrkowska 143
    9. Piotrkowska 145
    10. Piotrkowska 147
    11. Piotrkowska 149
    12. Piotrkowska 151
    13. Piotrkowska 153
    14. Piotrkowska 155
    15. Piotrkowska 157
    16. Piotrkowska 159
    17. Piotrkowska 161
    18. Piotrkowska 163
  8. Żwirki (165-193)
    1. Piotrkowska 165
    2. Piotrkowska 167
    3. Piotrkowska 169
    4. Piotrkowska 171
    5. Piotrkowska 173
    6. Piotrkowska 175
    7. Piotrkowska 175a
    8. Piotrkowska 177
    9. Piotrkowska 179
    10. Piotrkowska 181
    11. Piotrkowska 183
    12. Piotrkowska 185
    13. Piotrkowska 187
    14. Piotrkowska 189
    15. Piotrkowska 191
    16. Piotrkowska 193
  9. Radwańska (195-225)
    1. Piotrkowska 195
    2. Piotrkowska 197
    3. Piotrkowska 199
    4. Piotrkowska 201
    5. Piotrkowska 203/205
    6. Piotrkowska 207
    7. Piotrkowska 209
    8. Piotrkowska 211
    9. Piotrkowska 213
    10. Piotrkowska 215
    11. Piotrkowska 217
    12. Piotrkowska 219
    13. Piotrkowska 221
    14. Piotrkowska 223
    15. Piotrkowska 225
  1. Rewolucji (2-12)
    1. Piotrkowska 2
    2. Piotrkowska 4
    3. Piotrkowska 6
    4. Piotrkowska 8
    5. Piotrkowska 10
    6. Piotrkowska 12
  2. Jaracza (14-32)
    1. Piotrkowska 14
    2. Piotrkowska 16
    3. Piotrkowska 18
    4. Piotrkowska 20
    5. Piotrkowska 22
    6. Piotrkowska 24
    7. Piotrkowska 26
    8. Piotrkowska 28
    9. Piotrkowska 30/32
  3. Narutowicza (34-52)
    1. Piotrkowska 34
    2. Piotrkowska 36
    3. Piotrkowska 38
    4. Piotrkowska 40
    5. Piotrkowska 42
    6. Piotrkowska 44
    7. Piotrkowska 46
    8. Piotrkowska 48
    9. Piotrkowska 50
    10. Piotrkowska 52
  4. Traugutta (54-70)
    1. Piotrkowska 54
    2. Piotrkowska 56
    3. Piotrkowska 58
    4. Piotrkowska 60
    5. Piotrkowska 62
    6. Piotrkowska 64
    7. Piotrkowska 66
    8. Piotrkowska 68
    9. Piotrkowska 70
  5. Moniuszki (72-74)
    1. Piotrkowska 72
    2. Piotrkowska 74
  6. Tuwima (76-98)
    1. Piotrkowska 76
    2. Piotrkowska 78
    3. Piotrkowska 80
    4. Piotrkowska 82
    5. Piotrkowska 84
    6. Piotrkowska 86
    7. Piotrkowska 88
    8. Piotrkowska 90
    9. Piotrkowska 92
    10. Piotrkowska 94
    11. Piotrkowska 96
    12. Piotrkowska 98
  7. Nawrot (100-124)
    1. Piotrkowska 100
    2. Piotrkowska 100a
    3. Piotrkowska 102
    4. Piotrkowska 102a
    5. Piotrkowska 104
    6. Piotrkowska 104a
    7. Piotrkowska 106
    8. Piotrkowska 108
    9. Piotrkowska 110
    10. Piotrkowska 112
    11. Piotrkowska 114
    12. Piotrkowska 116
    13. Piotrkowska 118
    14. Piotrkowska 120
    15. Piotrkowska 122
    16. Piotrkowska 124
  8. Roosevelta (126-144)
    1. Piotrkowska 126
    2. Piotrkowska 128
    3. Piotrkowska 130
    4. Piotrkowska 132
    5. Piotrkowska 134
    6. Piotrkowska 136
    7. Piotrkowska 138/140
    8. Piotrkowska 142
    9. Piotrkowska 144
  9. Piłsudskiego (146-160)
    1. Piotrkowska 146
    2. Piotrkowska 148
    3. Piotrkowska 150
    4. Piotrkowska 152
    5. Piotrkowska 154
    6. Piotrkowska 156
    7. Piotrkowska 158
    8. Piotrkowska 160
  10. Wigury (162-196)
    1. Piotrkowska 162
    2. Piotrkowska 164
    3. Piotrkowska 166
    4. Piotrkowska 168
    5. Piotrkowska 170
    6. Piotrkowska 172
    7. Piotrkowska 174
    8. Piotrkowska 176
    9. Piotrkowska 178
    10. Piotrkowska 180
    11. Piotrkowska 182
    12. Piotrkowska 184
    13. Piotrkowska 186
    14. Piotrkowska 188
    15. Piotrkowska 190
    16. Piotrkowska 192
    17. Piotrkowska 194
    18. Piotrkowska 196
  11. Brzeźna (198-232)
    1. Piotrkowska 198
    2. Piotrkowska 200
    3. Piotrkowska 202
    4. Piotrkowska 204
    5. Piotrkowska 206
    6. Piotrkowska 208
    7. Piotrkowska 210
    8. Piotrkowska 212
    9. Piotrkowska 214
    10. Piotrkowska 216
    11. Piotrkowska 218
    12. Piotrkowska 220
    13. Piotrkowska 222
    14. Piotrkowska 224/226
    15. Piotrkowska 228
    16. Piotrkowska 230/232

pierzeja zachodnia

nr nieparzyste

pierzeja wschodnia

nr parzyste

Piotrkowska_177

 Piotrkowska 177

nr hip. 721 (do 1850 r. - 184)

 

Pierwsze zdjęcie w galerii przedstawia ReFotografię autorstwa Stefana Brajtera

 

Piętrowy dom przy Piotrkowskiej 721 został zbudowany ok. 1861 r. - taką informację podaje Anna Rynkowska w książce "Ulica Piotrkowska". Pod koniec lat 60-tych XIX w., zgodnie z kalendarzem Jana Petersilge, właścicielem nieruchomości (również sąsiedniej - "Paradyzu") był Michał Kunkel i należy przypuszczać, że to on, kilka lat wcześniej, wystawił dom frontowy. W latach 50-tych XIX w. Pan Kunkel, obok Ludwika Geyera i Leonarda Fesslera, posiadał najwięcej nieruchomości przy ulicy Piotrkowskiej. 

Na pierwszym piętrze tego domu, w 1867 r., zmarł znany, czarnoskóry aktor, Ira Aldridge, który przyjechał na występy w drewnianym teatrze w „Paradyzu”. Aktor został pochowany na Cmentarzu Starym.

Przynajmniej od początku lat 80-tych XIX w. właścicielem posesji przy Piotrkowskiej 177 był Leonard Fessler junior (zobacz poniżej).

W latach 90-tych XIX w. nieruchomość przeszła w ręce kupca, Maxa Fischera (Fiszera). Taryfa domów z 1920 r. wymienia nadal Maxa Fischera jako właściciela.

 

Leonard Fessler senior i junior

Leonard Fessler (1814-1878), syn lekarza, urodził się w miejscowości Rumburk (daw. niemiecki Rumburg), na terenie obecnych Czech. Do podłódzkich Pabianic przybył pod koniec lat 30-tych XIX w. W 1940 r. ożenił się z wdową po Augustinie Masslichu, właścicielu ręcznej drukarni tkanin. W oparciu o przejętą manufakturę, oraz rozwiniętą produkcję nakładczą, pod koniec lat 40-tych XIX w. zajmował jedno z czołowych miejsc w produkcji bawełnianej Pabianic.  

W 1846 r., po śmierci pierwszej żony, Fessler poślubił Augustę Eichbaum. Ojciec Augusty, z zawodu papiernik, z pewnością przybliżył zięciowi ten obszar produkcji. W 1863 r., po sprzedaniu rok wcześniej drukarni Beniaminowi Krusche, na terenie nad rzeką Dobrzynką, kupionym wiele lat wcześniej, w 1851 r., Fessler uruchomił niewielką papiernię. W 1870 r. oddał zakład w dzierżawę Robertowi Saengerowi, który cztery lata później wykupił go na licytacji. Interes papierniczy nie wyszedł Fesslerowi na zdrowie – z wylicytowanej kwoty ponad 8 tys. rubli, właściciel nie zobaczył ani kopiejki.

Niewielka papiernia Fesslera dała początek dużemu przedsiębiorstwu, tworzącemu w okresie międzywojennym kartel (fabryki - Włocławek, Myszków, Pabianice) Steinhagen i Saenger, Fabryki Papieru i Celulozy, S-ka Akc. (MA).

Od ok 1849 r. działania Leonarda Fesslera były związane również z Łodzią, w której widział rosnący potencjał i gdzie sukcesywnie nabywał kolejne działki. Ok. 1852 r. kupił nieruchomość Karola Gebhardta (dz. Piotrkowska 266-268), obejmującą od frontu piętrowy dom mieszkalny (Piotrkowska 268), zbudowany w 1844 r. i będący ówcześnie najładniejszym obiektem tego typu w Łodzi, oraz wystawioną dwa lata później, również piętrową, drukarnię  tkanin wełnianych i bawełnianych (Piotrkowska 266) MA. W 1853 r., w podwórzu posesji przy Piotrkowskiej, Fessler wystawił pierwszy w Łodzi młyn parowy. W 1860 r. młyn kupił piekarz, Jan Dyselberger i przeniósł go na Piotrkowską 201. Oto co pisze Anna Rynkowska o zmianach, jakie wprowadził Fessler na posesji Gebhardta:

Nowy właściciel wprowadził różne zmiany w wyglądzie posesji – zbudował młyn, przerobił dwupiętrowy dom w podwórzu na budynek fabryczny, od Jasieni poprowadził do fabryki kanał ze śluzą, przechodzący przez ulicę Dziką.

Niskie położenie budynków przy Piotrkowskiej, niszczące działanie wody i praca drukarni sprawiły, że w domu mieszczącym drukarnię [wymieniony powyżej obiekt frontowy przy Piotrkowskiej 266] pojawiła się wilgoć. Dom ten został więc wyburzony, ale nie wiadomo kiedy. Natomiast dom mieszkalny przy Piotrkowskiej pozostał.”

Sytuacja finansowa rodziny Fesslerów, po śmierci Leonarda w 1878 r., nie była dobra. Złożyły się na to, miedzy innymi, wcześniejsze problemy z papiernią w Pabianicach, oraz konieczność zapewnienia posagu jedynej córce, Emilii Adryanie. W 1880 r. nieruchomość przy Piotrkowskiej 266-268 przeszła w ręce Karola Scheiblera, a syn, Leonard Fessler junior, z matką Augustą, przeniósł się na Piotrkowską 177, gdzie uruchomił hafciarnię koronek.

Ok. połowy lat 90-tych XIX w. Leonard junior wystawił parterowy dom mieszkalny i ręczną fabryczkę przy ulicy Wólczańskiej 684a (dz. Wólczańska 210).

1893 - "O zatwierdzeniu planu budowy przez Leonarda Fesslera w mieście Łodzi przy ulicy Wólczańskiej pod numerem 684 murowanych: parterowego domu mieszkalnego, piętrowej oficyny mieszkalnej, piętrowej oficyny mieszczącej ręczną hafciarnię wzorów na koronkach, parterowych budynków gospodarczych". [zobacz]

Dawny dom Karola Gebhardta, kilkakrotnie przebudowywany przez Scheiblerów, otrzymał ostateczny kształt pałacu miejskiego w drugiej połowie lat 90-tych XIX w. (MA).

 

MA (materiały archiwalne) - zobacz

 

Dokument archiwalny:

1902 – „O budowie przez Maksa Fiszera dwóch facjatek na dachu strychu należącego do niego piętrowego domu pod numerem 177/721 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi”. [zobacz]

 

Ogłoszenia prasowe:

  • L. Fessler Mechaniczna fabryka haftów
  • Max Fischer Dom agenturowo-komisowy
  • W. Gabler i S-ka Dom techniczno-handlowy
  • Tow. Akc. Zgierskiej Manufaktury Bawełnianej Skład w Łodzi
  • Lüdert i Müller S. A. Fabryka filców i tkanin technicznych

30 marca 2015

Zostań PATRONEM piotrkowska-nr

________________________________________________________________________________________________________________________________________

 

piotrkowska-nr.pl

© Wszystkie prawa zastrzeżone