pierzeja zachodnia

nr nieparzyste

pierzeja wschodnia

nr parzyste

Piotrkowska_215

Piotrkowska 215

nr hip. 702 (do 1850 r. - 203)

 

Wcześniejszy, parterowy dom murowany, należał (już w latach 40-tych XIX w.) do kupca, Karola (Carla) Wilhelma Gehliga. Właściciel prowadził tutaj, od 1842 r., jeden z pierwszych sklepów przy ulicy Piotrkowskiej – w 1850 r. w całej Łodzi było 120 sklepów, w tym 24 na Piotrkowskiej. Podobnie jak w przypadku większości ówczesnych sklepów (składów), Gehlig oferował różnorodny asortyment, m. in. „towary korzenne”, materiały farbiarskie, przędzę i towary „łokciowe” bawełniane.

W latach 40-tych i 50-tych XIX w., firma handlowa Karola Wilhelma Gehliga dynamicznie się rozwijała. O ówczesnej pozycji jej właściciela, może świadczyć wysokość składki przeznaczonej na tworzenie cmentarzy (ewangelickiego, katolickiego i prawosławnego - obecny Cmentarz Stary) przy ulicy Ogrodowej. Ciekawy opis dokumentów z lat 1856-58, przedstawia „Dziennik Zarządu Miejskiego w Łodzi”, z roku 1938.

Niemniej interesująco przedstawia się dokument, stwierdzający jak sobie radzono ze zdobyciem funduszów niezbędnych na zakupienie terenów pod cmentarze. Zachowała się po dzień dzisiejszy szczegółowa lista obywateli, zobowiązanych do płacenia. Lista ta dowodzi, iż przeprowadzono w tym względzie podział mieszkańców na obywateli pięciu klas stosownie do zamożności. Dwie pierwsze klasy, a więc obywatele najzamożniejsi płacili w rublach, w ten sposób, że klasa pierwsza wnosiła po 8 rubli, klasa druga po trzy ruble, klasa trzecia po 45 kopiejek, klasa czwarta po 20 kopiejek i klasa piąta, najmniej zamożna, po 15 kopiejek. Z listy tej .dowiadujemy się poza tym, że ówczesny prezydent m. Łodzi Franciszek Traeger należał do obywateli klasy trzeciej i wpłacił na rzecz nabycia terenów cmentarnych 45 kopiejek, a ówczesny aptekarz Lainweber, obywatel klasy drugiej uiścił opłatę w wysokości rubli trzech. Karol Rejman rubli 8. Lista wspomina również i o zawodach z jakich utrzymywali się mieszkańcy, płacący na rzecz cmentarza. Spotykamy tu pozycje, mówiące, że obywatel Ludwik Geyer wpłacił 13 rubli 15 kopiejek, Peters Jakub rubli 8, Sztajnert Karol rubli 8, Eisert Gothelf rubli 3, Gehlig Karol Wilhelm rubli 8, Kunkei Michał rubli 3, Szajbler Karol rubli 8. Moes Frydrych Karol, rubli 8, Grohman Traugot rubli 8, większość natomiast wpłacała przeważnie składki drobne, od 45 do 15 kopiejek. Wszystkich obywateli, płacących składkę na rzecz cmentarzy grzebalnych, było 666. Zbiórka tych składek przyniosła w sumie 393 ruble i 75 kopiejek. Listę składek już po jej zamknięciu podpisał prezydent Fr. Traeger oraz radni miejscy Czapliński, K. Trenkler.

 

W latach 50-tych XIX w. przybył do Łodzi z Rawicza, rodzinnego miasta Gehligów, bratanek Karola, Adolf Gehlig. W pierwszym okresie Adolf pomagał stryjowi w kupieckiej profesji. Można przypuszczać, że już w latach 60-tych XIX w., pod szyldem "Karol Wilhelm Gehlig", funkcjonowała samodzielna firma Adolfa Gehliga, będąca kontynuacją dokonań Karola Wilhelma.

Spis właścicieli nieruchomości, odnoszący się do stanu na koniec lat 60-tych XIX w., wymienia już Adolfa Gehliga jako właściciela posesji przy Piotrkowskiej 702 (dz. Piotrkowskiej 215). 

Jednopiętrowy dom frontowy przy Piotrkowskiej 215 stał już w momencie budowy frontowego budynku na sąsiedniej działce, przy Piotrkowska 213, gdzie Adolf Gehlig wystawił dwupiętrową kamienicę w 1888 r.

Ok. 1908 r., nieruchomości przy Piotrkowskiej 215 i 213, należące wtedy do wdowy po Adolfie, Idy Gehlig (z domu Steinert, córki Karola Bogumiła Steinerta), przejął Bank Handlowy w Warszawie. Miało to związek z ogłoszeniem upadłości browaru przy ulicy Ogrodowej.

 

Na wyjaśnienie czeka postać Karola von Gehliga, współzałożyciela częstochowskiej fabryki zapałek, zbudowanej w 1881 r. przez spółkę "Gehlig i Huch" - fabryka w Częstochowie istnieje do dzisiaj i produkuje zapałki sygnowane dobrze rozpoznawalną grafiką czarnego kota.

Lokalizacja składu fabryki zapałek, na przełomie XIX i XX w., pod adresem siedziby przedsiębiorstwa "Karol Wilhelm Gehlig", z pewnością nie jest przypadkowa. Należy sadzić, iż Karol von Gehlig był przedstawicielem tej samej, licznie reprezentowanej rodziny, co Gehligowie związani z Łodzią. 

 

Ogłoszenia prasowe:

  • Karol W. Gehlig Składy hubudynekrtowe towarów kolonialnych i chemicznych
  • Fabryka Zapałek Chemicznych Gehlig i Huch w Częstochowie Skład w Łodzi
  • A. Domański Hurtowy skład piwa
  • B-cia Kieszkowscy Dom handlowy
  • Wzajemny Związek Stow. Spożywczych Oddział w Łodzi
31 marca 2015

Zostań PATRONEM piotrkowska-nr

________________________________________________________________________________________________________________________________________

 

piotrkowska-nr.pl

© Wszystkie prawa zastrzeżone