pierzeja zachodnia

nr nieparzyste

pierzeja wschodnia

nr parzyste

Strona

główna

Kontakt

INDEKS

właściciele nieruchomości

INDEKS

przedsiębiorcy

Piotrkowska_151

Piotrkowska 151

nr hip. 734 (do 1850 r. - 168)

 

Przynajmniej od lat 40-tych XIX w. stał tutaj parterowy dom murowany, z 4 izbami na parterze i 2 na poddaszu. Był własnością farbiarza, Gottlieba Berndt.

Na początku lat 40-tych Berndt wynajmował część domu prywatnej szkole elementarnej Jana Frank. W 1843 r. Frank przeniósł szkołę na Piotrkowską 127.

W lipcu 1855 r. Berndt otrzymał od Magistratu zgodę na reparacyę farbiarni:

Przychylnie do zaniesionego podania Magistrat udziela pozwolenie P. Gottliebowi Berndt na reparacyę farbierni przy ulicy Piotrkowskiej pod Nº 734 przez zaprowadzenie nowego fundamentu oraz niektórych ścian.

Taryfa domów z roku 1893 podaje nadal rodzinę Berndt jako właścicieli.

 

Ok. połowy lat 90-tych XIX w. posesja należała do Emmy Heinzel., a w niedługim czasie, ok. 1898 r., przeszła w ręce małżeństwa Rozalii i Józefa Sachs.

Na początku XX w., w oficynie przylegającej do domu frontowego, funkcjonowała sala restauracyjna, prowadzona przez członków rodziny Sachs.

Warto zwrócić uwagę na zbieżność historii odnoszącej się do Piotrkowskiej 151 i Piotrkowskiej 44. Dokładnie w tym samym czasie, w połowie pierwszej dekady XX w., gdy właścicielem obu posesji była Rozalia Sachs, nastąpiło ich  przejęcie przez Bank Handlowy w Łodzi i Łódzki Bank Kupiecki. Na bazie tych informacji należy sądzić, że w przypadku obu nieruchomości mamy do czynienia z przedstawicielami tej samej rodziny Sachs.

Powiązania rodziny Sachs z Piotrkowskiej 151 dotyczą prawdopodobnie nie tylko Piotrkowskiej 44, ale również Piotrkowskiej 107. Do wyjaśnienia.

 

Dwupiętrowy pałacyk został zbudowany w 1910 r. dla następnego właściciela, Gustawa Adolfa Kindermanna (1864-1920). Autorem projektu był prawdopodobnie wiedeńczyk, Karl Seidl, twórca wzniesionego kilka lat wcześniej pałacu dla młodszego brata Adolfa, Juliusza Kindermanna.

Po śmierci Gustawa obiekt służył jego synowi, Arnoldowi (ur. 1896 akt 928) i jego rodzinie. W tym czasie pomieszczenia na parterze były wynajmowane administracji zakładów Schlösserowskich z Ozorkowa.

Arnold Kindermann aktywnie popierał niemieckich faszystów. Uciekł na zachód w 1945 r., przed zbliżającymi się wojskami sowieckimi.

 

Ok. 1898 r. Józef Sachs kupił dom i fabrykę Juliusza Job przy Dzielnej 36. Nie jest pewne czy był to ówczesny właściciel posesji przy Piotrkowskiej 151, ale nadarza się okazja do przedstawienia tego ciekawego i mało znanego obiektu, u zbiegu obecnej ulicy Narutowicza i Kilińskiego - zobacz poniżej.

 

Archiwalne dokumenty budowlane:

1892 – „O zatwierdzeniu planu budowy przez Emmę Heinzel murowanych: parterowej oficyny, parterowych budynków gospodarczych i przeróbki parterowego domu mieszkalnego pod numerem 734 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi”. [zobacz]

1901/02 – „Zdjęty z natury plan podwyższenia sali restauracyjnej na nieruchomości Józefa Zaksa pod numerem 151/734 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi”. [zobacz]

1910 – „Projekt na budowę przez Adolfa Kindermana murowanego, dwupiętrowego domu i trzypiętrowej oficyny i parterowej stajni pod numerem 151/734 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi”. [zobacz]

 

 

fabryka Juliusza Job

Na dużej parceli narożnej o nr hip. 1433 (MA), u zbiegu ulicy Dzielnej (dz. Narutowicza) i Widzewskiej (dz. Kilińskiego), obejmującej obecne numery Narutowicza 38-42, Juliusz Job wystawił w latach 70-tych XIX w. dwupiętrową fabrykę wełnianą - przędzalnię wełny i wigonii, oraz niciarnię (MA). W tym czasie była to jedyna zabudowana działka na froncie ulicy Dzielnej, na odcinku od Widzewskiej, do Skwerowej (dz. POW). Zgodnie z łódzkim zwyczajem, w 1891 r. Pan Juliusz wystawił przy fabryce jednopiętrowy, narożny dom mieszkalny (MA).

1891 - "O budowie przez Juliusza Joba murowanego piętrowego frontowego domu ze strychem i piwnicą na nieruchomości numer 1433a na rogu ulic: Dzielnej i Widzewskiej w Łodzi". [zobacz]

Fabryka Juliusza Joba jest dobrze widoczna na fotografii Leopolda Zonera z 1895 r. (MA), wykonanej dla przedstawienia cerkwi p.w. św. Aleksandra Newskiego.

W drugiej połowie lat 90-tych XIX w. nieruchomość, wtedy już pod adresem Dzielnej 36, przeszła w ręce nowego właściciela, Józefa Sachsa, który na początku XX w. dzierżawił dom mieszkalny Mendelowi Chaimowiczowi.

1901 - "Projekt zdjęty z natury części piętrowego domu, w którego parterze wewnętrzna, poprzeczna ściana została zastąpiona żelaznymi belkami przez dzierżawcę Mendela Chaimowicza, na nieruchomości Józefa Zaksa w mieście Łodzi, na rogu ulic: Widzewskiej i Dzielnej". [zobacz]

Zabudowania wystawione przez Juliusza Joba przy Dzielnej 36 zastąpiły nowe obiekty. W latach 1910-12 rodzina Dobrzyńskich wystawiła narożny hotel „Palast” (dz. hotel „Polonia”). W zbliżonym czasie, na początku drugiej dekady XX w., powstały okazałe kamienice pod obecnym adresem Narutowicza 40 i 42.

Jakie wydarzenia przyczyniły się do gruntownej przebudowy posesji przy Dzielnej 36? Co stało się z fabryką Juliusza Joba?

Wskazówką okazała się fotografia ulicy Dzielnej (MA), na której widać jeszcze narożny dom Joba, ale w miejscu fabryki rozpościera się pusty plac ogrodzony parkanem. Rozwiązanie zagadki przyniosły informacje z gazety "Goniec Łódzki" z 1899 r. (MA) i "Rozwój" z 1900 r. (MA).

 

MA (materiały archiwalne) - zobacz

 

30 marca 2015

Zostań PATRONEM piotrkowska-nr

________________________________________________________________________________________________________________________________________

 

piotrkowska-nr.pl

© Wszystkie prawa zastrzeżone