pierzeja zachodnia

nr nieparzyste

pierzeja wschodnia

nr parzyste

Piotrkowska_57

Piotrkowska 57

nr hip. 781 (do 1850 r. - 121)

 

Pod koniec lat 60-tych XIX w. posesja, z parterowym domem drewnianym na froncie, należała do Johana Bajera.

Następny właściciel, Gustaw Lorentz, wystawił w 1878 r. piętrowy dom frontowy z dachem mansardowym (drugie i trzecie zdjęcie w galerii). W podwórzu, sięgającym do ulicy Spacerowej, stanęły oficyny fabryczne. Od strony ulicy Piotrkowskiej Lorentz uruchomił ręczną tkalnię wyrobów wełnianych (MA), zaś w głębi posesji stanęła okazała tkalnia mechaniczna, której lewy szczyt dochodził do ulicy Spacerowej (MA).

Następne obiekty fabryczne zbudowano na początku lat 90-tych XIX w. Większość z nich zajęła niezagospodarowane tyły sąsiedniej posesji przy Piotrkowskiej 59 (nr hip. 780). Budynek nowej tkalni został ustawiony frontem do ulicy Spacerowej.

1891 – „O budowie przez Gustawa Lorentza trzypiętrowej ślusarni, stolarni, sklepu, parterowej pralni z mieszkaniem dla stróża i piwnicą; piętrowej maszynowni i podwyższenia komina fabrycznego na nieruchomości numer 780 i 781 przy ulicy Promenadnej w Łodzi”. [zobacz]

1892 - "O budowie przez Towarzystwo Akcyjne Lorentz w mieście Łodzi przy ulicy Spacerowej na nieruchomości fabrycznej o numerach 780 i 781 czteropiętrowej tkalni, kotłowni, maszynowni, komina i ustępów". [zobacz]

1893 - "O zatwierdzeniu planu budowy przez Gustawa Lorentza w mieście Łodzi, przy ulicy Piotrkowskiej pod numerami 780 i 781, murowanej, trzypiętrowej oficyny dla ręcznych warsztatów, takiej samej oficyny z przeznaczeniem na magazyny oraz murowanej, piętrowej pralni i [poczekalni dla chorych]". [zobacz]

W 1891 r. przedsiębiorstwo Gustawa Loretza zostało przekształcone w spółkę akcyjną. Według kalendarza "Łodzianin" na rok 1897 r. "Akcyjne towarzystwo wyrobów wełnianych Gustawa Lorenza w Łodzi" zatrudniało przy Piotrkowskiej/Spacerowej ponad 500 robotników. Informacje w dzienniku "Rozwój" z sierpnia 1898 r. (MA), dotyczące groźnego pożaru jaki wybuchł w starszej tkalni mechanicznej, mówią o 800 robotnikach pracujących u Lorentza. Na archiwalnych fotografiach ulicy Spacerowej/al. Kościuszki możemy zobaczyć fabrykę w okresie jej funkcjonowania (MA).

Rozszerzony szczyt pierwszej tkalni mechanicznej (tyły posesji Piotrkowskiej 57), oraz nowy obiekt wystawiony w 1892 r. po jej prawej stronie (tyły posesji Piotrkowskiej 59), stoją obecnie pod wspólnym adresem al. Kościuszki 10.

 

W drugiej połowie lat 90-tych XIX w. Gustaw Lorentz, podobnie jak inni łódzcy przemysłowcy, zdecydował się na rozbudowę przedsiębiorstwa poza centrum miasta. Nowe obiekty fabryczne stanęły przy ulicy Widzewskiej 172/176 (dz. Kilińskiego 192/196). 

1900 - "Projekt zastępczy murowanych: parterowej tkalni, parterowej kotłowni, parterowej, podpiwniczonej maszynowni, parterowego, podpiwniczonego magazynu towarów, parterowej stolarni i ślusarni, parterowego, podpiwniczonego kantoru z trzypiętrową wieżą ze zbiornikiem, parterowej, podpiwniczonej sortowni i pakowalni towarów, dwóch parterowych ustępów, wbrew zatwierdzonemu przez Rząd Gubernialny Piotrkowski projektowi z dnia 15 września 1898 roku pod numerem 17; jak również projekt budowy murowanego, piętrowego domu mieszkalnego z parterową przybudówką dla majstrów na nieruchomości Towarzystwa Akcyjnego Gustawa Lorentza pod numerem 172/920 174/921 i 176/822 przy ulicy Widzewskiej w mieście Łodzi". [zobacz]

Rozległy teren rozciągał się pomiędzy obecnymi ulicami: Kilińskiego, Milionową, Łęczycką i Senatorską. Dawne przedsiębiorstwo Lorentza jest widoczne na zdjęciu z 1927 r., przedstawiającym ówczesną ulicę Nowo Senatorską (dz. Senatorska) w kierunku zachodnim (MA).

Kryzys pierwszych lat XX w. doprowadził do upadłości firmy Gustawa Lorentza. Zakłady na Widzewskiej kupił w 1904 r. Hugo Wulffsohn, a w obiektach przemysłowych przy Piotrkowskiej/Spacerowej prowadziły działalność liczne mniejsze przedsiębiorstwa.

Budynek frontowy przy Piotrkowskiej 57, z przyległymi oficynami, został sprzedany w 1911 r. Ryskiemu Bankowi Handlowemu. Nowy właściciel przebudował obiekt i dostosował go do własnych potrzeb.

 

MA (materiały archiwalne) - zobacz

 

Dokumenty archiwalne:

1897 - "O zgodzie na przebudowę przez Gustawa Lorentza w swoim frontowym domu okna na sklepowe drzwi wejściowe pod numerem 781 w Łodzi". [zobacz]

1911 – „Projekt przebudowy przez Ryski Bank Handlowy okien i wewnętrznych ścian w murowanym, piętrowym domu pod numerem 57 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi”. [zobacz]

 

Ogłoszenia prasowe:

  • Stanisław Pinkus Fabryka wyrobów wełnianych
  • B-cia Ebhardt Fabryka wyrobów wełnianych i kaszmirowych chustek
  • Ryski Bank Handlowy Filia w Łodzi
  • Bank Dyskontowy Warszawski Oddział w Łodzi
29 marca 2015

Zostań PATRONEM piotrkowska-nr

________________________________________________________________________________________________________________________________________

 

piotrkowska-nr.pl

© Wszystkie prawa zastrzeżone