pierzeja zachodnia

nr nieparzyste

pierzeja wschodnia

nr parzyste

Strona

główna

Kontakt

INDEKS

właściciele nieruchomości

INDEKS

przedsiębiorcy

Piotrkowska_153

Piotrkowska 153

nr hip. 733 (do 1850 r. - 169)

 

Na mocy Protokołu Deklaracyjnego, spisanego w lipcu 1834 r., plac nr 169 przy ulicy Piotrkowskiej (dz. Piotrkowska 153) objął tkacz przybyły z Czech, Antoni Lorentz.

Nowy właściciel zobowiązał się do utrzymywania w ciągłym ruchu fabryki wyrobów bawełnianych, składającej się z 3 warsztatów, przy której 2 czeladzi użytych będzie, oraz do wystawienia domu drewnianego.

Lorentz rozpoczął budowę domu frontowego, ale dzieła nie dokończył.

 

W październiku 1836 r. Magistrat przekazał nieruchomość Janowi Kasper, z zastrzeżeniem, iż Pan Jan Kasper zobowiązanym zostaje na nabytem jako wyżej placu rozpoczętą budowę domu drewnianego frontowego jeszcze w roku bieżącym w zupełności wykończyć, takowy w Towarzystwie Ogniowem zabezpieczyć i w nim fabrykę tkanin bawełnianych w ciągłym utrzymywać ruchu.

 

Stosownie do kontraktu z września 1847 r. Kasper sprzedał nieruchomość Henrykowi Riess.

Z małżeństwa Henryka Riess i Katarzyny Schmehl (ślub z w 1838 akt 44) urodziła się Elżbieta Riess (ur. 1845 akt 130), która 1871 r. wyszła za mąż za Henryka Holzschuher juniora. Córka Elżbiety i Henryka jr., Emma Holzschuher, była żoną Emila Schmechel, właściciela domu konfekcyjnego przy Piotrkowskiej 98.

W 1856 r. Katarzyna, wdowa po Henryku Riess (zmarł w 1852 r.), wyszła powtórnie za mąż, za Jana Michała Preussentanz (akt 39).

 

Zgodnie z kontraktem z czerwca 1874 r. sukcesorzy Riess sprzedali nieruchomość Franiszkowi Herman.

Na froncie Piotrkowskiej stał w tym czasie dom drewniany długości łokci* 24, szerokości 16, wysokości 4.

* - 1 łokieć = 0,576 m

 

W połowie lat 70-tych nieruchomość przeszła w ręce Floriana Jarisch (zobacz poniżej), który wkrótce wykupił grunt działki.

1876-1877 - "O wykupie czynszów przez Floriana Jarischa z gruntu nr 169/733 w mieście Łodzi". [zobacz]

Dwupiętrowa kamienica frontowa została zbudowana według projektu z 1892 r., autorstwa Gustawa Landau-Gutentegera.

Syn Floriana, Alfred, wystawił w głębi podwórza willę. Nowy obiekt powstał w latach 1923-25, na tyłach kamienicy frontowej przy Piotrkowskiej 153 – przylegał do niej tylnymi skrzydłami, tworząc w części środkowej niewielki, wewnętrzny dziedziniec. Pomiędzy willą, a ulicą Nowo Spacerową/Kościuszki, rozciągał się ogród.

Rodzina Jarisch zajmowała posesję przy Piotrkowskiej 153, kończącą się na Nowo Spacerowej, później Kościuszki 88, do wybuchu II wojny światowej.

Księga adresowa na lata 1937-39 wymienia pod adresem Piotrkowskiej 153 Alfreda Jarisch i Natalię Jarisch.

 

Archiwalne dokumenty budowlane:

1892 – „O zatwierdzeniu planu na budowę przez Floriana Jarischa dwupiętrowego domu z poddaszem i takimi samymi dwiema oficynami i piętrowego budynku gospodarczego z ustępami”. [zobacz]

1910 – „Projekt firmy "Florian Jarisch" na przebudowę dwóch okien na parterze dwupiętrowego domu pod numerem 733 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi”. [zobacz]

 

Ogłoszenia prasowe:

  • F. Jarisch Tkalnia wyrobów bawełnianych i lnianych
  • „Prowodnik” Wyroby gumowe, oddział techniczny w Łodzi
  • F. Kołaczkowski Składy elektrotechniczne
  • Eugeniusz Woskowicz Skład materiałów wełnianych, bawełnianych i jedwabnych

 

Rodzina Jarisch

W 1851 r. Józef Jarisch, tkacz urodzony w Czechach, ożenił się z Karoliną Zellner. Katolicki ślub miał miejsce w kościele Najświętszej Marii Panny (akt 44). Ze związku Józefa i Karoliny przyszli na świat bracia Florian (ur. 1852) i Juliusz (ur. 1868 akt 577).

W 1878 r. Florian Jarisch poślubił Olgę Wandę Bauch. Ewangelicki ślub miał miejsce w kościele św. Trójcy (akt 124). Ze związku Floriana i Olgi Wandy przyszli na świat bracia Brunon (ur. 1879 akt 897 ; karta 159) i Alfred (ur. 1884 akt 1449 ; karta 158).

W 1900 r. Juliusz Jarisch poślubił Klarę Daube. Ewangelicki ślub miał miejsce w kościele św. Jana (akt 106).

 

Działalność przemysłowa Floriana Jarischa była związana nie tylko z Piotrkowską 153. W latach 90-tych XIX w. fabryka wyrobów bawełnianych i lnianych Jarischa funkcjonowała również w obiekcie dzierżawionym od Jana Zimmermanna, przy ulicy Głównej 4 - budynek jest jeszcze widoczny na fotografii z 1965 r. 

W latach 20-tych XX w. fabryka firmy "F. Jarisch", prowadzona przez braci Alfreda i Brunona, funkcjonowała pod ówczesnym adresem Dąbrówki 19, później ulicy Dąbrowskiej 17/19 (dz. Dąbrowskiego) MA.

Zabudowania fabryczne na tym terenie zostały wzniesione na przełomie XIX i XX w. przez Ludwika Ranke. Początkowo funkcjonowała tam farbiarnia i apretura. W okresie międzywojennym, oprócz działalności firmy "Bracia Ranke",  powierzchnie przemysłowe były wynajmowane różnym podmiotom. 

Można przypuszczać, że nieistniejące dzisiaj zabudowania fabryczne stały przy obecnej ulicy Dąbrowskiego, pomiędzy ulicami Podmiejską i Kilińskiego. Po sąsiedzku, bardziej na wschód, pod ówczesnym adresem ulicy Dąbrowskiej 23/27, znajdowało się przedsiębiorstwo Emila Haeblera.

 

W drugiej połowie lat 90-tych XIX w. Juliusz Jarisch, w spółce z Gustawem Petrullem, otworzył fabrykę śrub i nitów przy ówczesnej ulicy Wodnej 26-28 (od lat 20-tych XX w. Wodna 11-13) MA.

W 1922 r., po śmierci założycieli, spadkobiercy Juliusza Jarischa utworzyli spółkę akcyjną.

 

MA (materiały archiwalne) - zobacz

 

30 marca 2015

Zostań PATRONEM piotrkowska-nr

________________________________________________________________________________________________________________________________________

 

piotrkowska-nr.pl

© Wszystkie prawa zastrzeżone