pierzeja zachodnia

nr nieparzyste

pierzeja wschodnia

nr parzyste

Piotrkowska_51

Piotrkowska 51

nr hip. 784 (do 1850 r. - 118)

 

Posesja przy Piotrkowskiej 51, podobnie jak sąsiednia, przy Piotrkowskiej 53, należała przynajmniej od lat 60-tych do XIX w. do Franciszka (Franza) Hillera. W połowie lat 70-tych Hiller wykupił grunt obu działek.

1875-1876 - "O wykupie czynszów przez Franciszka Hillera z placu nr 119/783, 118/784 w mieście Łodzi". [zobacz]

Dwupiętrowa kamienica frontowa została zbudowana w 1873 r. Dom Hillera jest widoczny na fotografii Eliasza Stumanna z drugiej połowy lat 70-tych - drugie zdjęcie w galerii.

 

Na przełomie lat 80-tych i 90-tych XIX w. nieruchomość kupił Izrael Kalmanowicz Poznański, który w krótkim czasie przebudował gruntownie budynek frontowy. Mieścił się tutaj skład fabryczny przedsiębiorstwa na Ogrodowej.

 

Na początku XX w. przeniósł się pod ten adres znany łódzki skład fortepianów, melodyków i nut „Gebethner i Wolff”. W tym czasie firma zrezygnowała z przedstawicielstwa fabryki pianin Blüthnera z Lipska i funkcjonowała jako księgarnia i skład nut.

 

W okresie międzywojennym działało tutaj biuro i skład fabryki firanek, obrusów i brokatów Izydora Pantyla i Symsi Pytowskiego. Zakłady założone w 1923 r. na ulicy Łomżyńskiej 8/10 zatrudniały 100 robotników. W 1926 r. firmę Pantyla i Pytowskiego nagrodzono medalem na wystawie przemysłowej w Rzymie.

 

Pod tym adresem mieścił się skład firmy „Emde i S-ka”.

W 1881 r. Amalia Emde i Karol Schmidt uruchomili parową farbiarnię wełny i przędzy na ulicy Zielonej 18. Przed I wojną światową firma funkcjonowała pod nazwą „Emde i S-ka”. W 1910 r. zatrudniała 200 robotników. Przedsiębiorstwo działało na Zielonej 18 również w okresie międzywojennym. W tym czasie występowało pod szyldem „A. i K. Emde Farbiarnia parowa” (Amalia i Karol Emde).

 

Na Piotrkowskiej 51 funkcjonowało biuro i skład fabryczny przedsiębiorstwa Salomona Gajzenberga.

W 1925 r. Salomon Gajzenberg przejął obiekty fabryczne na ulicy Zagajnikowej 29 (dz. Kopcińskiego 29). Uruchomił tam produkcję materiałów bawełnianych i wigoniowych. W latach 30-tych XX w. Gajzenberg zatrudniał 120 robotników na 58 warsztatach.

Fabryka na Zagajnikowej 29 została zbudowana w 1913 r. przez W. Bierzyńskiego, który wystawił tkalnię, przędzalnię i szarparnię.

 

Dokumenty archiwalne:

1888 – „O budowie przez Amelię Hiller murowanej, dwupiętrowej oficyny na nieruchomości pod numerem 784 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi”. [zobacz]

1891 – „Projekt nadbudowy przez Izraela Kalmana Poznańskiego trzeciego nad istniejącym dwupiętrowym, podpiwniczonym domem mieszkalnym, a także budowy oficyn mieszkalnych: trzypiętrowej, podpiwniczonej i dwupiętrowej, podpiwniczonej z poddaszem oraz murowanych, piętrowych budynków gospodarczych na nieruchomości pod numerem 784 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi”. [zobacz]

 

W 1871 r. I. K. Poznański (ur. 1833 r. - zm. 1900 r.) kupił dużą parcelę u zbiegu ulicy Ogrodowej i Stodolnianej (dz. Ogrodowej i Zachodniej). W 1872 r. powstała tam tkalnia, a w 1877 r. przędzalnia bawełny. W ciągu następnych lat intensywnie rozbudowywano infrastrukturę przedsiębiorstwa. W połowie lat 90-tych XIX w. zakłady zajmowały powierzchnię 24 ha. Na przełomie XIX i XX w. fabryka Poznańskiego była drugą, obok Karola Scheiblera, największą fabryką włókienniczą Łodzi. W 1899 r. utworzono Towarzystwo Akcyjne Wyrobów Bawełnianych I. K. Poznańskiego, o kapitale 5 mln rubli. W 1910 r. kapitał został podwyższony do 10 mln rubli. Głównymi udziałowcami byli synowie założyciela - Ignacy (1852-1908), Herman (1855-1923), Karol (1859-1928) i Maurycy (1868-1937), oraz zięciowie - Jakub Hertz i Zygmunt Lewiński. Akcje przedsiębiorstwa posiadali także znani łódzcy fabrykanci, m. in. Zygmunt Jarociński, Herman Konstadt, Józef Bergsohn, Andrzej Rosicki.

Pałac Poznańskiego zyskał ostateczny kształt w 1902 r. Obiekt stanął na terenie należącym w latach 40-tych XIX w. do browarnika, Antoniego Bittdorfa. U zbiegu ówczesnej ulicy Ogrodowej i Zachodniej stał pierwotnie murowany, piętrowy dom narożny.

Na przełomie XIX i XX w. wzniesiono dwa okazałe pałace dla synów Izraela Poznańskiego - Maurycego i Karola. Oba zlokalizowano blisko siebie, przy ówczesnej ulicy Długiej (dz. Gdańska). Budynek Maurycego stanął u zbiegu ulicy Długiej i Nowo-Cegielnianej (dz. Więckowskiego 36), a pałac Karola zajął narożnik Długiej i Pasażu Szulca (dz. Gdańska 32).

 

Ogłoszenia prasowe:

  • „Gracioza” Magazyn mód
  • M. A. Szpiro i S-ka Fabryka kortu i wyrobów kamgarnowych
  • Jakób Nelken i S-ka Fabryka wyrobów wełnianych i kamgarnowych
  • Tow. Akc. Wyrobów Bawełnianych I. K. Poznański Skład fabryczny
  • Emde i S-ka Skład fabryczny
  • Geisler i Głogowski Fabryka wyrobów podszewkowych
  • Adolf Schmidt (daw. Emde i S-ka) Skład fabryczny
  • S. O. Jabłoński i S-ka Skład fabryczny
  • H. Faust Skład fabryki wyrobów wełnianych w Pabianicach
  • A. Bromberg Skład futer
  • B-cia Kleccy Fabryka wyrobów wełnianych
  • Pantyl i Pytowski Skład fabryki firanek, obrusów i brokatów
  • Willinger i Lipszyc Dom Ekspedycyjny „Ekspres”
  • Jakób Paperno Sprzedaż towarów jedwabnych, manufaktury
  • „Merino” Tow. Udziałowe Przemysłu Wełnianego Skład i kantor fabryczny
  • Berenstein, Zonis i S-ka Hurtowa sprzedaż towarów bawełnianych
  • Irena Maison Pracownia sukien
  • S. Gajzenberg Biuro i skład fabryczny
  • B-cia Lewkowicz Wyroby włókiennicze
  • D. Lipszyc Biuro transportowe „Ruch”
29 marca 2015

Zostań PATRONEM piotrkowska-nr

________________________________________________________________________________________________________________________________________

 

piotrkowska-nr.pl

© Wszystkie prawa zastrzeżone