pierzeja zachodnia

nr nieparzyste

pierzeja wschodnia

nr parzyste

Piotrkowska_93

Piotrkowska 93

nr hip. 763 (do 1850 r. - 139)

 

W 1829 r. na tyłach posesji Piotrkowskiej 93, sięgającej wtedy do ulicy Wólczańskiej, Henryk Peters, specjalista od budowy wiatraków holenderskich, wybudował pierwszy wiatrak w osadzie Łódka. Henryk Peters był bratem Jakóba Petersa, zajmującego w tym czasie sąsiednią działkę, przy Piotrkowskiej 95. Po jakimś czasie Peters sprzedał wiatrak Dynegotowi Henselmanowi.

Na mocy kontraktu zawartego 22 czerwca 1847 r., bracia Henryk i Jakób Peters kupili fabrykę jednego z pierwszych łódzkich przemysłowców, Tytusa Kopischa. Krótki opis zakładu Jakóba Petersa (braci Peters) możemy przeczytać w publikacji Oskara Flatta "Opis miasta Łodzi", z 1851 r. - zobacz.

 

Prawdopodobnie na początku lat 40-tych XIX w. obie nieruchomości braci Peters, przy Piotrkowskiej 93 i 95, przeszły w ręce Andrzeja Jezierskiego.

 

W 1849 r. wiatrak, oraz skromne zabudowania w podwórzu, były już w rękach Ignacego Kopczyńskiego. Przejęcie gruntu działki przez Kopczyńskiego nastąpiło prawdopodobnie dopiero w połowie lat 70-tych XIX w., po wykupieniu gruntu przez Andrzeja Jezierskiego.

1874-1876 - "O wykupie czynszów przez Andrzeja Jezierskiego z gruntów dawniej nr 140 i 139, obecnie nr 762 i 763 w mieście Łodzi". [zobacz]

 

Pod koniec lat 40-tych XIX w. nie było domu frontowego, a w podwórzu stał jedynie drewniany, dwuizbowy domek i stajnia.

Jeszcze w latach 70-tych XIX w. posesja, należąca wtedy do wdowy po Ignacym, Antoniny Kopczyńskiej, nie posiadała budynku frontowego.

Rodzina Kopczyńskich wystawiła dwupiętrową kamienicę ok. 1894 r., według projektu Ignacego Stebelskiego.

 

Historia wypieku chleba na Piotrkowskiej 93, sięgająca lat 20-tych XIX w., trwa do dzisiaj. Opowieść jest tak długa, jak dzieje przemysłowej Łodzi, a jej głównym bohaterem jest rodzina Kopczyńskich.

 

Rodzina Kopczyńskich

W 1849 r., dwa lata po ślubie z Antoniną, wdową po J.  Fitz, Ignacy Kopczyński kupił parcelę z wiatrakiem przy Piotrkowskiej 93. Równolegle z produkcją mąki, co było powszechne w XIX w., Pan Ignacy wypiekał chleb. Nie wiem kiedy młyn zniknął z adresu ulicy Piotrkowskiej (faktycznie z Wólczańskiej), prawdopodobnie w latach 60-tych XIX w., ale piekarska profesja nie tylko nie zaniknęła, ale wraz z następnym pokoleniem Kopczyńskich została wprowadzona na nowe tory. Sprawcami postępu i dynamicznego rozwoju byli synowie Ignacego, Walenty i Józef Kopczyńscy.

Przełomowy okres nastąpił w latach 90-tych XIX w. W nowej, dwupiętrowej kamienicy frontowej rozpoczęła działalność piekarnia Józefa, a wkrótce, na ulicy Juliusza 14 (dz. Dowborczyków 31), Walenty wybudował pierwszą łódzką piekarnię mechaniczną.

1899 - "O budowie przez Walentego Kopczyńskiego murowanego piętrowego domu mieszkalnego i parterowej piekarni z magazynem w mieście Łodzi". [zobacz]

Na początku XX w. Kopczyńscy zajmowali niekwestionowane, pierwsze miejsce w obszarze łódzkiego piekarnictwa. Firma, występująca pod szyldem „Walenty Kopczyński”, posiadała liczne filie na terenie całego miasta, w tym kilka na Piotrkowskiej (główna pod nr 76), oraz zaopatrywała, na zasadzie wyłączności, wiele łódzkich sklepów.

W 1912 r. mechaniczna piekarnia "Walenty Kopczyński" wystawiła swój pawilon na Wystawie Rzemieślniczo-Przemysłowej, która zlokalizowana była na obszarze pomiędzy Dzielną (dz. Narutowicza), a Wierzbową, terenie obecnego parku im. St Staszica.

Po I wojnie światowej ster rodzinnego przedsiębiorstwa objęło trzecie pokolenie Kopczyńskich. Stanisław Kopczyński, syn Walentego, był czynnym uczestnikiem życia społecznego i politycznego Łodzi, a w 1935 r. kandydował w wyborach do Sejmu IV Kadencji. Postać Stanisława Kopczyńskiego przedstawia Tygodnik Handlowy z 1935 r. – czytaj.

Kopczyńscy byli w okresie międzywojennym najlepiej rozpoznawalną marką łódzkich piekarni. Oto jak wspomina tamte czasy Adam Ochocki, w felietonie „Chrupiące i rozmaitości”, opublikowanym w „Odgłosach” w 1987 r.

Miasto roiło się od piekarni i masarni. Jak obliczyłem w Księdze Adresowej m. Łodzi i woj. łódzkiego, 1937-1939, w mieście funkcjonowały 124 piekarnie liliputy. Były tez duże zakłady. Wśród nich najsławniejsza piekarnia Walentego Kopczyńskiego, „pierwsza łódzka piekarnia mechaniczna”, mająca swą siedzibę przy ówczesnej ulicy Dowborczyków 31 (obecnie PKWN). Sklep miał pan Kopczyński przy ul. Piotrkowskiej 93, gdzie i dzisiaj można kupić pieczywo. Ale jak powiada łacińskie przysłowie: gdy dwóch robi to samo, to jeszcze nie jest to samo…

Poza tym w sklepie Kopczyńskiego (firmę swą prowadził on pod tym samym adresem jeszcze po wyzwoleniu) liczną klientelę czekały nie lada atrakcje. Zainstalowana w latach dwudziestych maszyna kasowa wybijała paragony, a gdy komuś uzbierało się ich za sto złotych, otrzymywał jako premię – do wyboru: chleb, bułki, czy inne pieczywo – za trzy złote, a do każdego drugiego kupionego bochenka chleba uśmiechnięta ekspedientka dodawała również bezpłatnie okazałą bułkę.

 

Zapach pieczonego chleba przy Piotrkowskiej 93 unosił się jeszcze nie tak dawno i może unosi się do dzisiaj. Nie wiem jakie były powojenne losy rodziny Kopczyńskich, ale wiem jedno - przy kamienicy Piotrkowskiej 93 mogłaby stanąć statuetka piekarza. Stanowiłaby świadectwo tradycji pod tym adresem, tradycji tak starej, jak przemysłowa Łódź. 

 

 

Dokumenty archiwalne:

1888 – „O budowie przez Walentego Kopczyńskiego murowanego, dwupiętrowego, frontowego domu mieszkalnego z ustępami, dwiema oficynami i piętrowymi, nieogrzewanymi budynkami gospodarczymi pod numerem 763 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi”. [zobacz]

1894 – „O zdjętym z natury planie wybudowanych ze zmianami, niezgodnie z wcześniej zatwierdzonym przez Rząd Gubernialny planem na budowę, przez Walentego Kopczyńskiego murowanym, dwupiętrowym domu z poddaszem, dwóch murowanych, trzypiętrowych oficynach mieszkalnych, murowanej, piętrowej oficynie mieszkalnej z poddaszem, ustępach, szopie, komórkach i stajni pod numerem 93/763 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi”. [zobacz]

 

Ogłoszenia prasowe:

  • Rodzina Kopczyńskich Piekarnie
  • L. Langner Pracownia ubiorów męzkich
  • M. Nowacki i G. A. Berlach Skład papieru
  • Rościszewska Biuro nauczycielskie
  • Schönfein i Löwenstein Fabryka mechaniczna
29 marca 2015

Zostań PATRONEM piotrkowska-nr

________________________________________________________________________________________________________________________________________

 

piotrkowska-nr.pl

© Wszystkie prawa zastrzeżone