pierzeja zachodnia

nr nieparzyste

pierzeja wschodnia

nr parzyste

Piotrkowska_95

Piotrkowska 95

nr hip. 762 (do 1850 r. - 140)

 

Pierwsze zdjęcie w galerii przedstawia ReFotografię autorstwa Stefana Brajtera

 

Z historią dwóch posesji, Piotrkowskiej 93 i 95, są związani bracia Jakub i Henryk Peters (zobacz poniżej), którzy odegrali znaczącą rolę we wczesnym okresie rozwoju przemysłowej Łodzi.

Rodzina Peters pochodziła z Królestwa Prus, z miasta Elbing, dzisiejszego polskiego Elbląga. W 1828 r. Marcin Peters (1760 -1846), z wykształcenia mechanik, zamieszkał z żoną Joanną Wilhelminą, córką Joanną Emilią i dwoma synami, Jakubem (ur. 1805) i Henrykiem, w drewnianym domu rządowym nr 2, przy obecnej Piotrkowskiej 268.

Na mocy protokołu deklaracyjnego zawartego w grudniu 1837 r. Jakub Peters, syn Marcina, mechanik i budowniczy, objął dwa place o nr 139 i 140 przy ulicy Piotrkowskiej (dz. Piotrkowska 93 i 95). Faktyczne objęcie nieruchomości miało miejsce wcześniej, pod koniec lat 20-tych. W 1837 r. stał już frontowy dom murowany przy Piotrkowskiej 95, w podwórzu właściciel wystawił inne potrzebne do mey rękodzielni zabudowania, a w tyle posesji, po środku dwóch działek, wiatrak.

Frontowy dom Petersa miał długość 38 łokci*, szerokość 17 łokci i wysokość 5 łokci.

* - 1 łokieć = 0,576 m

Dokumenty, do których dotarłem, dotyczące nieruchomości przy Piotrkowskiej 93-95, wymieniają jako właściciela tylko Jakuba Peters, jednak należy przypuszczać, że połączone posesje należały do Jakuba i jego brata Henryka, budowniczego wiatraków holenderskich.

 

Kontraktem z sierpnia 1839 r. Peters sprzedał wiatrak, wraz z połową terenu obu posesji od strony ulicy Wólczańskiej, młynarzowi, Andrzejowi Jezierskiemu i jego żonie, Annie, za kwotę 4200 złp.

 

W grudniu 1839 r. Peters sprzedał drugą połowę nieruchomości przy Piotrkowskiej 93, nie posiadającej domu frontowego, Danielowi Gurke, który po kilku miesiącach, w czerwcu 1840 r., sprzedał nieruchomość Fryderykowi Hanselmann.

Na mocy kontraktu z października 1849 r. Hanselmann sprzedał nieruchomość piekarzowi, Ignacemu Kopczyńskiemu.

 

W czerwcu 1844 r. Peters sprzedał drugą połowę nieruchomości przy Piotrkowskiej 95, z domem frontowym i zabudowaniami w podwórzu, Janowi Andrzejewskiemu, za kwotę 1800 rubli srebrem (7800 złp).

W październiku 1849 r. Andrzejewski sprzedał nieruchomość Andrzejowi Jezierskiemu, który w ten sposób stał się właścicielem ¾ nieruchomości Piotrkowskiej 93-95.

Od września 1860 r. w rękach Andrzeja Jezierskiego była także nieruchomość przy Piotrkowskiej 20.

Anna Rynkowska, w swojej książce „Ulica Piotrkowska”, wymienia Andrzeja Jezierskiego jako właściciela wiatraka stojącego na tyłach posesji Piotrkowskiej 33. Jak pisze Pani Anna, młyn powstał w 1856 r. i działał jeszcze w 1861 r.

 

Pod koniec lat 90-tych XIX w. narożna nieruchomość przy Piotrkowskiej 95 przeszła w ręce aptekarza, Augusta Stopczyka, później cukiernika, Michała Ulrichsa.

Cukiernia Ulrichsa działała po drugiej stronie ulicy Andrzeja, przy Piotrkowskiej 97 , a w latach późniejszych również w narożnym lokalu przy Piotrkowskiej 45.

 

Parterowy dom frontowy przy Piotrkowskiej 95, na początku XX w. przystosowany do celów handlowych, jest widoczny na trzecim zdjęciu w galerii. 

W okresie międzywojennym wystawiono narożny budynek piętrowy z dachem mansardowym. 

Zabudowania północnego zbiegu Piotrkowskiej i Andrzeja zostały wyburzone w latach 70-tych XX w., a na pustym placu ustawiono wiaty handlowe. W latach 90-tych XX w. wzniesiono dom towarowy "Saspol".

 

Archiwalne dokumenty budowlane:

1888 – „O nadbudowie przez Andrzeja Jezierskiego, mutowanego, mieszkalnego, pierwszego piętra na istniejącej parterowej oficynie mieszkalnej pod numerem 762 przy ulicach Piotrkowskiej i św. Andrzeja w mieście Łodzi”. [zobacz]

1902 – „O przebudowie przez Augusta Stopczyka murowanych frontowych domów: parterowego i piętrowego oraz dobudowie do ostatniego z nich parterowego, frontowego domu i oficyny, a także budowie murowanych schodów pod numerem 95/762 na rogu ulic Piotrkowskiej i św. Andrzeja w mieście Łodzi”. [zobacz]

1911 – „Projekt na nadbudowę przez Michała Ulrichsa pawilonu fotograficznego [atelier] nad murowanym, piętrowym domem pod numerem 95/762 na rogu ulic Piotrkowskiej i Andrzeja w mieście Łodzi”. [zobacz]

1912 – „Projekt poszerzenia okna i budowy przepierzenia w parterowym budynku murowanym na nieruchomości numer 95/762 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi, właściciel Michał Ulrichs”. [zobacz]

 

Ogłoszenia prasowe:

  • A. Stopczyk Apteka, skład wód naturalnych, wyrób wód mineralnych
  • I. Szneider Fabryka bielizny
  • Adolf Szereszewski Skład towarów manufakturowych
  • F. Wagner Skład parowej fabryki wędlin
  • E. Sussman Pracownia pończoch i trykotaży
  • „Violet” Perfumeria

 

Jakub i Henryk Peters

W latach 30-tych XIX w. Jakub Peters wystawił dom Zgromadzenia Majstrów Tkackich, zwany potocznie Meisterhaus, oraz drugi dom własny, przy Nowym Rynku 5. W okresie 1843-1844 prowadził prace przy budowie szpitala św. Aleksandra, zaś w latach 1853-1856 wykonał remont kościoła św. Trójcy.

Drugi rozdział działalności Jakuba Peters i jego brata, Henryka, to przemysł. Na mocy kontraktu zawartego 22 czerwca 1847 r. bracia Jakub i Henryk Peters kupili fabrykę przy ulicy Emilii, należącą wcześniej do jednego z pierwszych łódzkich przemysłowców, Tytusa Kopischa. Z litografią i krótkim opis zakładu braci Peters możemy zapoznać się w publikacji Oskara Flatta "Opis miasta Łodzi", z 1851 r. - zobacz.

Zakład Petersa wymienia także kalendarz Jana Petersilge na rok 1870:

"Przędzalnia wełny owczej, bielnik i farbiarnia Jacoba Petersa. Powstała z przejecia deukarni i bielnika Augusta Kopischa (zalożonych w 1824 r.), zatrudnia 100 osób, zużywa surowca wełnianego za 120000 rubli, dostarcza przędzy za 150000 rubli rocznie. Bielnik wytwarza rocznie 20000 sztuk, o wartości 120000 rubli. Farbiarnia produkuje rocznie 30000 sztuk o wartości 90000 rubli".

W pierwszej połowie lat 70-tych XIX w. obiekty fabryczne Petersa przeszły w ręce Karola Scheiblera.

 

29 marca 2015

Zostań PATRONEM piotrkowska-nr

________________________________________________________________________________________________________________________________________

 

piotrkowska-nr.pl

© Wszystkie prawa zastrzeżone