pierzeja zachodnia

nr nieparzyste

pierzeja wschodnia

nr parzyste

Piotrkowska_95

Piotrkowska 95

nr hip. 762 (do 1850 r. - 140)

 

Pierwsze zdjęcie w galerii przedstawia ReFotografię autorstwa Stefana Brajtera

 

Początki historii posesji przy Piotrkowskiej 95 są związane z Jakóbem (Jakubem) Petersem, ważną postacią wczesnego okresu rozwoju Łodzi przemysłowej. Ten z wykształcenia mechanik, budowniczy warsztatów tkackich, przybył do Łodzi w 1828 r. z Prus. Był bratem właściciela sąsiedniej posesji przy Piotrkowskiej 93, Henryka Petersa.

Już na początku lat 30-tych XIX w. stał na froncie parterowy, czteroizbowy dom murowany. W tym czasie, nie licząc domów rządowych, był to jeden z kilku mieszkalnych obiektów murowanych przy ulicy Piotrkowskiej. W tyle parceli, kończącej się wtedy przy ulicy Wólczańskiej, Peters zbudował w 1837 r. drewniany wiatrak.

Dokonania Jakóba Petersa były związane zarówno z budownictwem, jak i przemysłem włókienniczym.

W 1839 r. wystawił dom dla Zgromadzenia Majstrów Tkackich, zwany potocznie Meisterhaus, a w latach 1839-1840 dom własny przy Nowym Rynku 5. W okresie 1843-1844 prowadził prace przy budowie szpitala św. Aleksandra, zaś w latach 1853-1856 wykonał remont kościoła św. Trójcy.

Drugi rozdział działalności Jakóba Petersa, to przemysł. Na mocy kontraktu zawartego 22 czerwca 1847 r., bracia Henryk i Jakób Peters kupili fabrykę przy ulicy Emilii, należącą wcześniej do jednego z pierwszych łódzkich przemysłowców, Tytusa Kopischa. Z litografią i krótkim opis zakładu Jakóba Petersa (braci Peters) możemy zapoznać się w publikacji Oskara Flatta "Opis miasta Łodzi", z 1851 r. - zobacz. Zakład Petersa wymienia także kalendarz Jana Petersilge na rok 1870:

"Przędzalnia wełny owczej, bielnik i farbiarnia Jacoba Petersa. Powstała z przejecia deukarni i bielnika Augusta Kopischa (zalożonych w 1824 r.), zatrudnia 100 osób, zużywa surowca włnianego za 120000 rubli, dostarcza przędzy za 150000 rubli rocznie. Bielnik wytwarza rocznie 20000 sztuk, o wartości 120000 rubli. Farbiarnia produkuje rocznie 30000 sztuk o wartości 90000 rubli".

W pierwszej połowie lat 70-tych XIX w. obiekty fabryczne Petersa przeszły w ręce Karola Scheiblera.

 

W roku 1842 posesja z wiatrakiem przeszła w ręce polskiego młynarza, Andrzeja Jezierskiego.

Prawdopodobnie na początku lat 40-tych XIX w. Jezierski kupił również sąsiednią posesję, przy Piotrkowskiej 93, należącą do brata Jakóba, Henryka Petersa. Może o tym świadczyć poniższy dokument.

1874-1876 - "O wykupie czynszów przez Andrzeja Jezierskiego z gruntów dawniej nr 140 i 139, obecnie nr 762 i 763 w mieście Łodzi". [zobacz]

Na przełomie lat 60-tych i 70-tych XIX w. Andrzej Jezierski był właścicielem jeszcze jednej działki przy ulicy Piotrkowskiej, pod nr 20. W tym czasie, spośród 297 parceli przy Piotrkowskiej, tylko 9 było w rękach Polaków.

Anna Rynkowska, w swojej książce „Ulica Piotrkowska”, wymienia Andrzeja Jezierskiego również jako właściciela wiatraka stojącego na tyłach posesji Piotrkowskiej 33. Młyn powstał w 1856 r. i działał jeszcze w 1861 r. Nieruchomość przy Piotrkowskiej 33, pod koniec lat 60-tych XIX w., należała do Józefa Ludwiga. Co ciekawe, Józef Ludwig był w tym czasie (koniec lat 60-tych XIX w.) sąsiadem Jezierskiego - do Ludwiga należała także posesja przy Piotrkowskiej 97.

 

Pod koniec lat 90-tych XIX w. narożna nieruchomość przy Piotrkowskiej 95 przeszła w ręce aptekarza, Augusta Stopczyka, później cukiernika, Michała Ulrichsa.

Cukiernia Ulrichsa działała po drugiej stronie ulicy Andrzeja, przy Piotrkowskiej 97 , a w latach późniejszych również w narożnym lokalu przy Piotrkowskiej 45.

 

Parterowy dom frontowy przy Piotrkowskiej 95, na początku XX w. przystosowany do celów handlowych, jest widoczny na trzecim zdjęciu w galerii. 

W okresie międzywojennym wystawiono narożny budynek piętrowy z dachem mansardowym. 

Zabudowania północnego zbiegu Piotrkowskiej i Andrzeja zostały wyburzone w latach 70-tych XX w., a na pustym placu ustawiono wiaty handlowe. W latach 90-tych XX w. wzniesiono dom towarowy "Saspol".

 

Dokumenty archiwalne:

1888 – „O nadbudowie przez Andrzeja Jezierskiego, mutowanego, mieszkalnego, pierwszego piętra na istniejącej parterowej oficynie mieszkalnej pod numerem 762 przy ulicach Piotrkowskiej i św. Andrzeja w mieście Łodzi”. [zobacz]

1902 – „O przebudowie przez Augusta Stopczyka murowanych frontowych domów: parterowego i piętrowego oraz dobudowie do ostatniego z nich parterowego, frontowego domu i oficyny, a także budowie murowanych schodów pod numerem 95/762 na rogu ulic Piotrkowskiej i św. Andrzeja w mieście Łodzi”. [zobacz]

1911 – „Projekt na nadbudowę przez Michała Ulrichsa pawilonu fotograficznego [atelier] nad murowanym, piętrowym domem pod numerem 95/762 na rogu ulic Piotrkowskiej i Andrzeja w mieście Łodzi”. [zobacz]

1912 – „Projekt poszerzenia okna i budowy przepierzenia w parterowym budynku murowanym na nieruchomości numer 95/762 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi, właściciel Michał Ulrichs”. [zobacz]

 

Ogłoszenia prasowe:

  • A. Stopczyk Apteka, skład wód naturalnych, wyrób wód mineralnych
  • I. Szneider Fabryka bielizny
  • Adolf Szereszewski Skład towarów manufakturowych
  • F. Wagner Skład parowej fabryki wędlin
  • E. Sussman Pracownia pończoch i trykotaży
  • „Violet” Perfumeria
29 marca 2015

Zostań PATRONEM piotrkowska-nr

________________________________________________________________________________________________________________________________________

 

piotrkowska-nr.pl

© Wszystkie prawa zastrzeżone