pierzeja zachodnia

nr nieparzyste

pierzeja wschodnia

nr parzyste

Piotrkowska_19

Piotrkowska 19

nr hip. 274 (do 1850 r. - 201)

 

Jeszcze w latach lat 50-tych XIX w. parcela o nr hip. 274 (pierwotnie nr 201) obejmowała dwie obecne posesje, przy Piotrkowskiej 19 i 21, a po środku szerokiej działki stał parterowy dom drewniany. Podział, zachowany do dnia dzisiejszego, dokonał się nie później niż w latach 60-tych XIX w. Południowa część nieruchomości przyjęła numer hip. 274a (dz. Piotrkowska 21), zaś północna pozostała przy nr hip. 274 (dz. Piotrkowska 19).

Fragment planu z 1849 r., autorstwa Józefa Lenartowskiego, z naniesioną przeze mnie historią numeracji ulicy Piotrkowskiej na odcinku Rewolucji/Próchnika - Narutowicza/Zielona, obrazuje przemiany jakie dokonały się w tej części ulicy - zobacz. Naniesiona historia numeracji pomija fragment Piotrkowskiej, od obecnej Więckowskiego, do Zielonej. Trwające do lat 50-tych XIX w. trudności z wykupieniem tych terenów od mieszczan Starego Miasta, i co za tym idzie, brak wytyczonych parceli na planie Lenartowskiego, uniemożliwia mi, na obecnym etapie, odniesienie się do tego fragmentu ulicy.

W miejscu drewnianego domu, po podzieleniu nieruchomości, wystawiono dwie kamienice. Frontowe obiekty murowane są już widoczne na planie z 1873 r., autorstwa Rudolfa Micińskiego - zobacz.

Na parceli północnej, o nr hip. 274 (dz. Piotrkowska 19), w 1872 r. stał jednopiętrowy dom frontowy, będący własnością Abrama Lubińskiego

Kamienica otrzymała obecny kształt ok. 1900 r., kiedy nieruchomość należała do kupca, Berka Zajberta (Zeiberta). Przedstawiciele tej samej rodziny, bracia Aron i Hersz Zajbert, właściciele przedsiębiorstwa włókienniczego (zobacz poniżej), prowadzili pod tym adresem (później również we własnej kamienicy, przy Piotrkowskiej 175) kantor i skład towarów.

 

Dokument archiwalny:

1899 – „O budowie przez Berka Zajberta w mieście Łodzi murowanego, trzypiętrowego domu z pełną przebudową murowanego piętrowego domu i oficyny i nadbudową drugiego piętra”. [zobacz]

 

Bracia Zajbert

Bracia Aron i Hersz Zajbert założyli fabrykę włókienniczą w 1895 r. Produkcję lokowali początkowo w wynajmowanych pomieszczeniach, m. in. na ulicy Widzewskiej 116 (dz. Kilińskiego).

W 1907 r. rozpoczęli działalność w parterowej tkalni mechanicznej, kupionej dwa lata wcześniej od spółki Olszer i Szczeciński. Fabryka braci Zajbert, występująca pod adresem Suwalskiej 6, dynamicznie się rozwijała i po dokupieniu okolicznych parceli zajęła rozległy teren o pow. 15 tys. m², zamknięty obecnymi ulicami: Przybyszewskiego, Suwalską, Zarzewską i Praską. W 1910 r. wystawiono trzypiętrową przędzalnię (spłonęła w 1932 r. - zobacz), a zatrudnienie przekroczyło 400 robotników.

Zakłady działały z powodzeniem w okresie międzywojennym. W utworzonej w 1923 r. spółce akcyjnej "Przemysł Włókienniczy Bracia Zajbert" pracowało 650 osób. Przedsiębiorstwo Zajbertów, w skład którego wchodziły przędzalnia bawełny, niciarnia, tkalnia, szarpalnia, drapalnia, bielarnia, farbiarnia i wykończalnia, funkcjonowało nieprzerwanie do 1939 r., a w czasie II wojny światowej fabryka pracowała pod niemieckim zarządem komisarycznym.

 

 

PODWÓRKA ULICY PIOTRKOWSKIEJ - Piotrkowska 19

Zdjęcie W. Pfeiffera z 1937 r., ze zbiorów Archiwum Państwowego w Łodzi, oraz zdjecie współczesne autorstwa Ryszarda Elertazobacz

 

 

Ogłoszenia prasowe:

  • L. Kustow Skład mebli żelaznych
  • Józef Rutenberg Zakład jubilerski
  • B. Zeibert Skład wyrobów wełnianych
  • M. Szurek i P. Zelman Fabryka dekatyzacji i farbiarnia
  • L. Meyerowicz Magazyn jarosławski
  • B-cia Zeibert Skład fabryki wyrobów bawełnianych
  • Zeibert i Farba Fabryka podszewek i wyrobów kamgarnowych
  • B-cia Kaufman Skład towarów manufakturowych
  • Zusmanek i Dawidowicz Sprzedaż i kupno wyrobów futrzanych
  • A. M. Warszawski i S-wie Fabryka wyrobów wełnianych

28 marca 2015

Zostań PATRONEM piotrkowska-nr

________________________________________________________________________________________________________________________________________

 

piotrkowska-nr.pl

© Wszystkie prawa zastrzeżone