pierzeja zachodnia

nr nieparzyste

pierzeja wschodnia

nr parzyste

Piotrkowska_191

Piotrkowska 191

nr hip. 714 (do 1850 r. - 191)

 

Pierwsze zdjęcie w galerii przedstawia ReFotografię autorstwa Stefana Brajtera

 

Pod koniec lat 60-tych XIX w. posesja należała do Heinricha Bibricha.

Co najmniej od pierwszej połowy lat 80-tych XIX w. właścicielem nieruchomości był Zygfryd Mannaberg, w którego rękach była w tym czasie również sąsiednia, narożna działka, przy Piotrkowskiej 193

 

Pod koniec lat 80-tych XIX w. posesja przeszła na własność Wilhelma Kerna (zobacz poniżej). W 1889 r., w miejscu drewnianego domu frontowego, widocznego jeszcze na czwartym zdjęciu w galerii (fotografia E. Stummana z drugiej połowy lat 70-tych XIX w.), Kern wystawił dwupiętrową kamienicę według projektu Ignacego Markiewicza. Od ok. 1906-07 r., prawdopodobnie po śmierci Wilhelma Kerna, nieruchomość przy Piotrkowskiej 191 należała do jego syna, Ewalda Kerna.

 

Taryfa domów z 1920 r. wymienia jako właścicieli Rebekę Szpreugen i Jakóba Kalmanowicza.

 

Dokumenty archiwalne:

1889 – „O budowie dwupiętrowego, podpiwniczonego domu, dwupiętrowej oficyny , jak również murowanych: stajni, drewutni i ustępów ze wskazaniem planu zdjętego z natury, wybudowanej samowolnie oficyn na nieruchomości pod numerem 714 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi, przez właściciela Wilhelma Kerna”. [zobacz]

1895 - "Projekt dobudowy murowanej, dwupiętrowej oficyny mieszkalnej na nieruchomości Wilhelma Kerna pod numerem 714/191 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi". [zobacz]

1895 - "Projekt urządzenia okien i drzwi sklepowych w murowanym, dwupiętrowym domu mieszkalnym na nieruchomości Wilhelma Kerna pod numerem 714/191 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi". [zobacz]

 

Ogłoszenia prasowe:

  • Anna Leferska Pracownia gorsetów
  • Traugott Hanelt Skład szkła, cementu, gipsu i kamieni szamotowych
  • L. Kasiński Apteka
  • A. Torn Apteka
  • B-cia Cierpikowscy „Pomorzanka” Sprzedaż artykułów spożywczych i kolonialnych

 

 

Wilhelm Kern

Z postacią Wilhelma Kerna spotykamy się najczęściej przy okazji historii hotelu "Victoria", wystawionego w 1876 r. na froncie Piotrkowskiej 67, oraz teatru "Victoria", wzniesionego rok później w podwórzu hotelu. Czym zajmował się Pan Kern? Co było źródłem jego dochodów? Odpowiedź na to pytanie znajdujemy w materiałach archiwalnych związanych z historią Pabianic. Informacje z lat 1870-71, dotyczące nakładców łódzkich zlecających pracę pabianickim tkaczom, wymieniają Wilhelma Kerna, Juliusza Heinzla, Ferdynanda EisenbraunaIgnacego Vogla. Warto w tym miejscu przypomnieć, w maksymalnym uproszczeniu, historię przełomu technicznego w łódzkim włókiennictwie. Uwzględniając mechanizację fabryki L. Geyera w latach 1839-48, fabryki T. Grohmana w latach 1843-46 i fabryki D. Landego w latach 1847-50, znaczący przełom techniczny w łódzkim włókiennictwie rozpoczął się dopiero w latach 50-tych i 60-tych XIX w. (bawełna) i 70-tych XIX w. (wełna). W tym czasie dominowała produkcja ręczna, a handel i nakład, poza ograniczoną jeszcze produkcją własną, stworzyły podwaliny wielu łódzkich fortun.

Hotel i teatr nie stały się powołaniem Kerna - posesję przy Piotrkowskiej 67 sprzedał już w 1879 r. Można przypuszczać, że obrót nieruchomościami, których ceny w drugiej połowie XIX w. gwałtownie rosły, był równoległym źródłem dochodów Wilhelma Kerna. Pod koniec lat 60-tych XIX należały do niego działki przy Piotrkowskiej 742 (dz. Piotrkowska 135, późniejsza własność Karola Eiserta), oraz Wólczańskiej 829 (dz. Wólczańska 105/107). W późniejszych latach w rękach Kerna było kilka parceli przy ówczesnej ulicy Karola (dz. Żwirki). Ok. 1895 r., pod adresem Karola 16 (dz. Żwirki 16) stanęła dwupiętrowa kamienica.

1895 - "Projekt budowy dwupiętrowego z poddaszem domu mieszkalnego, murowanego, parterowego budynku gospodarczego i takich samych komórek na nieruchomości Wilhelma Kerna pod numerem 712 przy ulicy św. Karola w mieście Łodzi".

Na innym odcinku Karola, u zbiegu ulicy Długiej (dz. Gdańska), na części terenów należących również do Wilhelma Kerna, powstały zakłady metalowe jego syna, Ewalda. 

 

Czy dochody Wilhelma Kerna pochodziły tylko z nakładu i obrotu nieruchomościami? Na koniec bardzo ciekawy dokument z końca lat 70-tych XIX w.

1879 - "O budowie przez Wilhelma Kerna dwupiętrowej przędzalni z kotłem pod nr 575 w mieście Łodzi". [zobacz]

Lokalizacja określona w dokumencie jako  "nr 575" (później "575a") dotyczyła posesji fabrycznej przy ulicy Pustej 10 (dz. Wigury 10). Przędzalnia, jako własność Kerna, funkcjonowała do końca lat 80-tych, co znajduje potwierdzenie zarówno w taryfie domów z 1888 r., jak i planie Hilarego Majewskiego z 1889 r. Przynajmniej w drugiej połowie lat 80-tych dzierżawcą przędzalni Kerna był Emil Wicke, który w 1887 r. rozpoczął budowę własnej fabryki taśm gumowych przy ulicy Milscha (dz. Kopernika 36).

Zbieżność daty sprzedaży hotelu i teatru "Victoria", oraz wystawienia fabryki przy Pustej 10, nie jest chyba przypadkowa. Można z całą pewnością stwierdzić, że Wilhelm Kern był dobrym biznesmenem. Na przełomie lat 70-tych i 80-tych produkcja ręczna i co za tym idzie nakład, odchodziły w przeszłość. Należało wystawić fabrykę "z kotłem" i dobrze ją wydzierżawić. Tak też zrobił.

W pierwszej połowie lat 90-tych posesja fabryczna przy Pustej 10 przeszła w ręce Augusta Hüffera, a od końca pierwszej dekady XX w. należała do Oskara Schweikerta.

Obiekty przemysłowe Wilhelma Kerna, znacznie rozbudowane przez następnych właścicieli, Hüffera i Schweikerta, były wykorzystywane w okresie międzywojennym przez firmę "Spółka Akcyjna Przemysłu Włókienniczego Weiss i Poznański".

Adolf Weiss i N. H. Poznański prowadzili działalność do 1938 r. W marcu 1939 r., w drodze przetargu publicznego, posesja fabryczna przy Wigury 10 została sprzedana (MA). Miesiąc później nowy właściciel, warszawianin, rozpoczął prace rozbiórkowe (MA). Zdjęcie lotnicze z 1942 r. przedstawia już pusty plac.

W latach 60-tych XX w. na dawnej nieruchomości Wilhelma Kerna wystawiono budynek szkolny.

1963 - "Szkoła Podstawowa nr 14 w Łodzi, ul.Wigury 8/10 nadanie im. Józefa Lompy". [zobacz]

 

MA (materiały archiwalne) - zobacz

 

30 marca 2015

Zostań PATRONEM piotrkowska-nr

________________________________________________________________________________________________________________________________________

 

piotrkowska-nr.pl

© Wszystkie prawa zastrzeżone