pierzeja zachodnia

nr nieparzyste

pierzeja wschodnia

nr parzyste

Strona

główna

Kontakt

INDEKS

właściciele nieruchomości

INDEKS

przedsiębiorcy

Piotrkowska_191

Piotrkowska 191

nr hip. 714 (do 1850 r. - 191)

 

 

Stosownie do Protokołu Deklaracyjnego spisanego w czerwcu 1829 r., plac nr 191 przy ulicy Piotrkowskiej (dz. Piotrkowska 191) objął tkacz przybyły ze Śląska, Jan Müller.

Nowy właściciel zobowiązał się do utrzymywania w ciągłym ruchu fabryki płótna, składającej się z 4 warsztatów, przy której 4 czeladzi użytych będzie, oraz wystawienia domu drewnianego pod gontami w sposób jak domy rządowe drewniane są wystawione.

 

Na mocy kontraktu z kwietnia 1847 r. Jan Müller sprzedał nieruchomość Ignacemu Müller.

 

Kontraktem z sierpnia 1864 r. Ignacy Müller sprzedał nieruchomość Henrykowi Riprich.

W tym czasie na froncie Piotrkowskiej stał dom z drzewa mieszkalny pod gontami mający długości łokci* 30, szerokości łokci 16, a wysokości łokci 5 nowej miary polskiej.

* - 1 łokieć = 0,576 m

Pierwotny, drewniany dom frontowy jest widoczny na fotografii E. Stummana z drugiej połowy lat 70-tych XIX w.

 

Co najmniej od pierwszej połowy lat 80-tych XIX w. właścicielem nieruchomości był Zygfryd Mannaberg, w którego rękach była w tym czasie również sąsiednia, narożna działka, przy Piotrkowskiej 193

 

Pod koniec lat 80-tych XIX w. posesja przeszła na własność Wilhelma Kern (zobacz poniżej).

W 1889 r., w miejscu drewnianego domu frontowego, Kern wystawił dwupiętrową kamienicę. Autorem projektu był Ignacy Markiewicz.

Od ok. połowy pierwszej dekady XX w. nieruchomość przy Piotrkowskiej 191 należała do syna Wilhelma, Ewalda Kerna.

 

Taryfa domów z 1920 r. wymienia jako właścicieli Rebekę Spreugen i Jakuba Kalmanowicza.

 

Archiwalne dokumenty budowlane:

1889 – „O budowie dwupiętrowego, podpiwniczonego domu, dwupiętrowej oficyny , jak również murowanych: stajni, drewutni i ustępów ze wskazaniem planu zdjętego z natury, wybudowanej samowolnie oficyn na nieruchomości pod numerem 714 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi, przez właściciela Wilhelma Kerna”. [zobacz]

1895 - "Projekt dobudowy murowanej, dwupiętrowej oficyny mieszkalnej na nieruchomości Wilhelma Kerna pod numerem 714/191 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi". [zobacz]

1895 - "Projekt urządzenia okien i drzwi sklepowych w murowanym, dwupiętrowym domu mieszkalnym na nieruchomości Wilhelma Kerna pod numerem 714/191 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi". [zobacz]

 

Ogłoszenia prasowe:

  • Anna Leferska Pracownia gorsetów
  • Traugott Hanelt Skład szkła, cementu, gipsu i kamieni szamotowych
  • L. Kasiński Apteka
  • A. Torn Apteka
  • B-cia Cierpikowscy „Pomorzanka” Sprzedaż artykułów spożywczych i kolonialnych

 

 

Wilhelm Kern

Z postacią Wilhelma Kerna spotykamy się najczęściej przy okazji historii hotelu "Victoria", wystawionego w 1876 r. na froncie Piotrkowskiej 67, oraz teatru "Victoria", wzniesionego rok później w podwórzu hotelu.

Czym zajmował się Pan Kern? Co było źródłem jego dochodów? Odpowiedź na to pytanie znajdujemy w materiałach archiwalnych związanych z historią Pabianic. Informacje z lat 1870-71, dotyczące czołowych nakładców łódzkich, zlecających pracę pabianickim tkaczom, wymieniają Wilhelma Kerna, Juliusza Heinzla, Ferdynanda EisenbraunaIgnacego Vogla.

Warto w tym miejscu przypomnieć, w maksymalnym uproszczeniu, historię przełomu technicznego w łódzkim włókiennictwie. Uwzględniając mechanizację fabryki L. Geyera w latach 1839-48, fabryki T. Grohmana w latach 1843-46 i fabryki D. Landego w latach 1847-50, znaczący przełom techniczny w łódzkim włókiennictwie rozpoczął się dopiero w latach 50-tych i 60-tych XIX w. (bawełna) i 70-tych XIX w. (wełna). W tym czasie dominowała produkcja ręczna, a handel i nakład, poza ograniczoną jeszcze produkcją własną, stworzyły podwaliny wielu łódzkich fortun.

Hotel i teatr nie stały się powołaniem Kerna - posesję przy Piotrkowskiej 67 sprzedał już w 1879 r. Można przypuszczać, że obrót nieruchomościami, których ceny w drugiej połowie XIX w. gwałtownie rosły, był równoległym źródłem dochodów Wilhelma Kerna. Pod koniec lat 60-tych XIX należały do niego działki przy Piotrkowskiej 135 (późniejsza własność Karola Eiserta), Piotrkowskiej 101, oraz Wólczańskiej 829 (dz. Wólczańska 105/107).

W rękach Kerna było również kilka parceli przy ówczesnej ulicy Karola (dz. Żwirki):

  • pod ówczesnym adresem Karola 843r-m (później Karola 19, dz. Żwirki 19), według projektu Ignacego Markiewicza z 1883 r., Kern wystawił jednopiętrową tkalnię mechaniczną i jednopiętrowy dom mieszkalny (MA). Obiekty fabryczne, przebudowywane i rozbudowywane przez kolejnych właścicieli, zostały wyburzone w XXI w. Próbie czasu oparł się jedynie dom mieszkalny Kerna. Odrestaurowany obiekt istnieje do dzisiaj - zobacz.
  • pod adresem Karola 16 (dz. Żwirki 16) stanęła dwupiętrowa kamienica.

1895 - "Projekt budowy dwupiętrowego z poddaszem domu mieszkalnego, murowanego, parterowego budynku gospodarczego i takich samych komórek na nieruchomości Wilhelma Kerna pod numerem 712 przy ulicy św. Karola w mieście Łodzi".

  • na innym odcinku Karola, u zbiegu ulicy Długiej (dz. Gdańska), na części terenów należących również do Wilhelma Kerna, powstały zakłady metalowe jego syna, Ewalda. 

Na koniec jeszcze jedna, wcześniejsza fabryka Wilhelma Kerna.

1879 - "O budowie przez Wilhelma Kerna dwupiętrowej przędzalni z kotłem pod nr 575 w mieście Łodzi". [zobacz]

Lokalizacja określona w dokumencie jako  "nr 575" (później "575a") dotyczyła posesji fabrycznej przy ulicy Pustej 10 (dz. Wigury 10). Przędzalnia, jako własność Kerna, funkcjonowała do końca lat 80-tych, co znajduje potwierdzenie zarówno w taryfie domów z 1888 r., jak i planie Hilarego Majewskiego z 1889 r. Przynajmniej w drugiej połowie lat 80-tych dzierżawcą przędzalni Kerna był Emil Wicke, który w 1887 r. rozpoczął budowę własnej fabryki taśm gumowych przy ulicy Milscha (dz. Kopernika 36).

Zbieżność daty sprzedaży hotelu i teatru "Victoria", oraz wystawienia fabryki przy Pustej 10, nie jest chyba przypadkowa. Można z całą pewnością stwierdzić, że Wilhelm Kern był dobrym biznesmenem. Na przełomie lat 70-tych i 80-tych produkcja ręczna i co za tym idzie nakład, odchodziły w przeszłość. Należało wystawić fabrykę "z kotłem" i dobrze ją wydzierżawić. Tak też zrobił.

 

W pierwszej połowie lat 90-tych posesja fabryczna przy Pustej 10 przeszła w ręce Augusta Hüffera, a od końca pierwszej dekady XX w. należała do Oskara Schweikerta.

Obiekty przemysłowe Wilhelma Kerna, znacznie rozbudowane przez następnych właścicieli, Hüffera i Schweikerta, były wykorzystywane w okresie międzywojennym przez firmę "Spółka Akcyjna Przemysłu Włókienniczego Weiss i Poznański".

Adolf Weiss i N. H. Poznański prowadzili działalność do 1938 r. W marcu 1939 r., w drodze przetargu publicznego, posesja fabryczna przy Wigury 10 została sprzedana (MA). Miesiąc później nowy właściciel, warszawianin, rozpoczął prace rozbiórkowe (MA). Zdjęcie lotnicze z 1942 r. przedstawia już pusty plac.

W latach 60-tych XX w. na dawnej nieruchomości Wilhelma Kerna wystawiono budynek szkolny.

1963 - "Szkoła Podstawowa nr 14 w Łodzi, ul.Wigury 8/10 nadanie im. Józefa Lompy". [zobacz]

 

MA (materiały archiwalne) - zobacz

 

30 marca 2015

Zostań PATRONEM piotrkowska-nr

________________________________________________________________________________________________________________________________________

 

piotrkowska-nr.pl

© Wszystkie prawa zastrzeżone