pierzeja zachodnia

nr nieparzyste

pierzeja wschodnia

nr parzyste

Piotrkowska_135

Piotrkowska 135

nr hip. 742 (do 1850 r. - 160)

 

Przynajmniej od końca lat 60-tych XIX w. posesja należała do Wilhelma Kerna. Poniższy dokument, odnoszący się do wykupu gruntu działki, wymienia Kerna jeszcze w 1876 r.

1876-1876 - "O wykupie czynszów przez Wilhelma Kerna z placu nr 160/742 w mieście Łodzi". [zobacz]

W rękach następnego właściciela, Karola Eiserta, później jego spadkobierców, nieruchomość przy Piotrkowskiej 135 pozostawała do zakończenia II wojny światowej.

Dwupiętrowa rezydencja frontowa została wzniesiona przez Karola Eiserta w 1886 r.  

 

Dokument archiwalny:

1901 – „Projekt przebudowy parteru w murowanej, trzypiętrowej oficynie na nieruchomości Karola Eiserta pod numerem 742 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi”. [zobacz]

 

Ogłoszenia prasowe:

  • Karol Eisert Tkalnia kortów i wyrobów wełnianych
  • Ernst Feder Agentury wełny i przędzy kamgarnowej, maszyny i artykuły techniczne
  • A. Siemierkowski Wytwórnia deseni tkackich i papieru tkackiego
  • M. Frenkiel Fabryka pudełek tekturowych

 

 

Rodzina Eisert

W dniu 8 marcu 1828 r. Johan Gotthelf Eisert, tkacz przybyły z Saksonii, z wsi Sohland, podpisał w Łodzi Protokoł Deklaracyjny, w zgodzie z którym obrał sobie plac N° 211 [obecnie Piotrkowska 229, róg Radwańskiej] przy ulicy Piotrkowskiej w nowey osadzie rękodzielniczey tuteyszey. W powyższym protokole Eisert zobowiązał się do utrzymywania w ciągłym ruchu fabryki płócienniczo-bawełnianej składającej się z 3 warsztatów przy którey 3 czeladzi użytych będzie, oraz pobudowania w przeciągu naydaley lat dwóch na obranym iako wyżey placu domu drewnianego w taki sposób jak dom drewniany Hausmanna tkacza jest wystawiony. W latach 30-tych na froncie posesji Piotrkowskiej 229 stał już parterowy drewniak, a w podwórzu stodoła kryta słomą. W 1840 r., dzięki pożyczce rządowej, powstała farbiarnia.

 

Syn Johana Gothelfa, Gottlob (Bogusław) Eisert (ur. 1819 - zm. 1861 akt 336), kontynuował dzieło ojca. W 1842 r. Gottlob ożenił się z Teresą Zekert (akt 74). Z tego związku przyszedł na świat Karol Eisert.

 

Można przypuszczać, że Karol Eisert (ur. 1845 akt 107 - zm. 1890 MA), pierwszy urodzony w Łodzi przedstawiciel rodziny Eisert, rozpoczynał działania zawodowe z niemałym zapleczem. Wieść niesie, że wiano 500 rubli, jakie w 1864 r. (akt 56) wniosła Krystyna Paulina Guse, córka Marcina (Martina) Guse, dało początek przemysłowej karierze Karola Eiserta. To piękna historia, ale nieprawdziwa. Na lepszą przyszłość pracował już z dobrym skutkiem dziadek Karola, Gotthelf, a pomnażanie majątku odbywało się nie tylko przez ciężką pracę, o czym możemy przeczytać na stronie Piotrkowskiej 208. W rękach ojca Karola, Gottloba, było już nie tylko sporo srebrnych rubli, ale również nieruchomości, z obrotu którymi czerpano niemałe zyski.

Wiele źródeł podaje datę ślubu, czyli rok 1864, jako początek kariery przemysłowej Karola Eiserta. W tym właśnie roku miała powstać ręczna tkalnia na Piotrkowskiej 135, zatrudniająca 20 tkaczy przy 14 krosnach. Być może Eisert rozpoczynał swoją drogę zawodową przy Piotrkowskiej 135, ale nieruchomość, przynajmniej do 1876 r., należała do Wilhelma Kerna.

Karol Eisert zmarł młodo, w wieku 45 lat, ale pozostawił dobrze prosperujące przedsiębiorstwo. W rozbudowywanych obiektach przy Piotrkowskiej 135 pracowało ponad 100 robotników. Już po śmierci Eiserta, w pierwszej połowie lat 90-tych, produkcja była prowadzona również w Konstantynowie.

1894 - "Projekt budowy murowanej, dwupiętrowej tkalni ręcznej materiałów wełnianych i półwełnianych z poddaszem, murowanych, parterowych budynków gospodarczych z poddaszem, murowanych, parterowych ustępów, przez właściciela Karola Eiserta, na nieruchomości numer 82b przy Trakcie Zduńskowolskim w osadzie Konstantynów, w gminie Rszew, w powiecie łódzkim". [zobacz]

Zgromadzony majątek, kolejne inwestycje i posagi małżonek pochodzących z najznamienitszych łódzkich rodzin fabrykanckich, pozwoliły następnemu pokoleniu Eisertów wstąpić w szeregi najbogatszych łódzkich przemysłowców.

 

Karol Rajmund Eisert (1865-1938) kupił w 1903 r. teren fabryczny przy ulicy Karola 19 (dz. Żwirki 19), należący wcześniej do Judela Lewina Bary. W okresie międzywojennym, w rozbudowywanym i modernizowanym kompleksie przemysłowym, rozciągającym się pomiędzy dzisiejszymi ulicami Żwirki, Żeromskiego i Gdańską, pracowało blisko 1000 robotników, a roczne obroty sięgały 10 mln złp.

 

Emil Eisert (1872-1939) stworzył samodzielne przedsiębiorstwo, którego współwłaścicielem był Ludwik Schweikert. Firma „Emil Eisert i S-ka” kupiła w 1906 r. dobrze prosperujące przedsiębiorstwo pasmanteryjne Rudolfa Kellera (zobacz poniżej), pod ówczesnym adresem Długiej 47 (dz. Gdańska 47-53). Po I wojnie światowej zakład rozbudowano i zmodernizowano. W 1936 r. wartość sprzedaży wynosiła 3,5 mln złp.

W rękach Emila Eiserta, do wybuchu II wojny, była również dawna willa Rudolfa Kellera, zbudowana w 1891 r. na terenie przyfabrycznym (dz. Gdańska 53). Obiekt istnieje (czy raczej niszczeje) do dzisiaj. Emil, po rozwodzie ze swoją pierwszą żoną, Jadwigą Neumann, córką warszawskiego przemysłowca, ożenił się w 1929 r. z Elizą Kindermann (z domu Feder, córką Henryka Federa), wdową po Leopoldzie Kindermann. Nowi małżonkowie mieli do dyspozycji dwie wille - Emila przy ulicy Długiej i Elizy, przy Wólczańskiej 31.

 

Warto w tym miejscu wspomnieć o dalszych losach Rudolfa Kellera. Po sprzedaży przedsiębiorstwa przy ulicy Długiej, Keller kupił niedużą fabrykę farb anilinowych Petera Hasenclewera (Hasenclevera), położoną przy ówczesnej Szosie Pabianickiej (dz. ul. Pabianicka) w Rudzie Pabianickiej. Hasenclewer prowadził wcześniej produkcję chemikaliów na ulicy Podleśnej 813fg, róg Pańskiej (dz. pusty plac na rogu ul. M.Skłodowskiej-Curie i Żeromskiego).

Na terenie przyfabrycznym (w okresie międzywojennym ulica Staszica, dz. ul. Pabianicka 184) Keller wybudował willę. Obiekt stanął nieopodal domu Hasenclewera, wystawionego jeszcze w okresie funkcjonowania fabryki farbiarskiej.

Rozwój nowego przedsięwzięcia Kellera przerwał wybuch I wojny światowej. W 1920 r. Rudolf Keller sprzedał całość terenów przy ulicy Staszica Adolfowi Horakowi.

Nie można zapomnieć o jeszcze jednym dokonaniu Rudolfa Kellera, pałacu przy Piotrkowskiej 262/264., wystawionym na terenie należącym wcześniej do Teresy John, wdowy po Józefie John. Niewykończony jeszcze obiekt został sprzedany w 1912 r., za sumę 200 tys. rubli, małżeństwu Emmy i Roberta Schweikertów.

 

MA (materiały archiwalne) - zobacz

 

30 marca 2015

Zostań PATRONEM piotrkowska-nr

________________________________________________________________________________________________________________________________________

 

piotrkowska-nr.pl

© Wszystkie prawa zastrzeżone