pierzeja zachodnia

nr nieparzyste

pierzeja wschodnia

nr parzyste

Piotrkowska_135

Piotrkowska 135

nr hip. 742 (do 1850 r. - 160)

 

Przynajmniej od końca lat 60-tych XIX w. posesja należała do Wilhelma Kerna. Poniższy dokument, odnoszący się do wykupu gruntu działki, wymienia Kerna jeszcze w 1876 r.

1876-1876 - "O wykupie czynszów przez Wilhelma Kerna z placu nr 160/742 w mieście Łodzi". [zobacz]

W rękach następnego właściciela, Karola Eiserta, później jego spadkobierców, nieruchomość przy Piotrkowskiej 135 pozostawała do zakończenia II wojny światowej.

Dwupiętrowa rezydencja frontowa została wzniesiona przez Karola Eiserta w 1886 r.  

 

Dokument archiwalny:

1901 – „Projekt przebudowy parteru w murowanej, trzypiętrowej oficynie na nieruchomości Karola Eiserta pod numerem 742 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi”. [zobacz]

 

W 1826 r. tkacz, Johan Gottlob Eisert (ur. 1784 r.), przybył z Saksonii do Królestwa Polskiego. W 1928 r., po krótkim pobycie w Pabianicach, kupił w Łodzi parcelę pod ówczesnym adresem Piotrkowskiej 211 (późniejszy nr hip. 696, dz. Piotrkowska 229, róg Radwańskiej). W latach 30-tych XIX w. posesję zajmował od frontu parterowy drewniak, a w podwórzu właściciel wystawił stodoły kryte słomą. W 1840 r., gdy dorósł syn Johana Gottloba, Johan Karol Gotthelf (ur. 1819 r.), przy Piotrkowskiej 211 stanął budynek farbiarni, wystawiony dzięki uzyskanej pożyczce rządowej.

 

Kalendarz Jana Petersilge na rok 1870, przedstawiający w większości dane z roku 1868, podaje trzy parcele będące własnością Gotthelfa Eiserta:

  • wymieniona powyżej Piotrkowska 696 (do roku 1850 nr 211),
  • ulica Wulczańska (jeszcze przez „u”) 853 – tyły parceli Piotrkowskiej 696,
  • ulica Główna 1263 - dz. al. Piłsudskiego, dokładnie po środku obecnego budynku Galerii Łódzkiej.

 

Można przypuszczać, że syn Johana Karola Gotthelfa, Karol Eisert (ur. 1845 r.), pierwszy urodzony w Łodzi przedstawiciel rodziny Eisertów, rozpoczynał działania zawodowe już z pewnym zapleczem. Wieść niesie, że wiano (500 rubli) jakie w 1864 r. wniosła Krystyna Paulina Guse, córka Marcina (Martina) Guse, stanowiło katalizator przyszłych działań Karola Eiserta. Czy i na ile tak faktycznie było, chyba się już nie dowiemy.  

Wiele źródeł podaje datę ślubu, czyli rok 1864, jako początek kariery przemysłowej Karola Eiserta. W tym właśnie roku miała powstać ręczna tkalnia na Piotrkowskiej 135, zatrudniająca 20 tkaczy przy 14 krosnach. Być może Eisert rozpoczynał swoją drogę zawodową przy Piotrkowskiej 135, ale nieruchomość, przynajmniej do 1876 r., należała do Wilhelma Kerna.

Karol Eisert umarł młodo, w wieku 45 lat, jednak zdążył rozwinąć dobrze prosperujące przedsiębiorstwo. Poza produkcją prowadzoną w rozbudowywanych obiektach przy Piotrkowskiej 135, gdzie w latach 90-tych XIX w. zatrudniano ponad 100 robotników, dalszych 200 pracowało w zakładach w Konstantynowie k. Łodzi.

Zgromadzony majątek, kolejne inwestycje i posagi małżonek pochodzących z najznamienitszych łódzkich rodzin fabrykanckich, pozwoliły następnemu pokoleniu Eisertów wstąpić w szeregi najbogatszych łódzkich przemysłowców.

 

Karol Rajmund Eisert (ur. 1865 r. - zm. 1938 r.) kupił w 1903 r. teren przemysłowy na ulicy Karola 19 (dz. Żwirki), należący wcześniej do Judela Lewina Bary. W okresie międzywojennym, w rozbudowywanym i modernizowanym kompleksie przemysłowym, rozciągającym się na dużej powierzchni, pomiędzy dzisiejszymi ulicami Żwirki, Żeromskiego i Gdańską, pracowało blisko 1000 robotników, a roczne obroty sięgały 10 mln złp.

 

Emil Eisert (ur. 1872 r. - zm. 1939 r.) stworzył samodzielne przedsiębiorstwo, którego współwłaścicielem był Ludwik Schweikert. Firma „Emil Eisert i S-ka” kupiła w 1906 r. dobrze prosperujące przedsiębiorstwo pasmanteryjne Rudolfa Kellera (zobacz poniżej), pod ówczesnym adresem Długiej 47 (dz. Gdańska 47-53). Po I wojnie światowej zakład rozbudowano i zmodernizowano. W 1936 r. wartość sprzedaży wynosiła 3,5 mln złp.

W rękach Emila Eiserta, do wybuchu II wojny, była również dawna willa Rudolfa Kellera, zbudowana w 1891 r. na terenie przyfabrycznym (dz. Gdańska 53). Obiekt istnieje (czy raczej niszczeje) do dzisiaj. Emil, po rozwodzie ze swoją pierwszą żoną, Jadwigą Neumann, córką warszawskiego przemysłowca, ożenił się w 1929 r. z Elizą Kindermann (z domu Feder, córką Henryka Federa), wdową po Leopoldzie Kindermannie. Nowi małżonkowie mieli do dyspozycji dwie wille - Emila przy ulicy Długiej i Elizy, przy Wólczańskiej 31.

 

Warto w tym miejscu wspomnieć o dalszych losach Rudolfa Kellera. Po sprzedaży przedsiębiorstwa przy ulicy Długiej, Keller kupił niedużą fabrykę farb anilinowych Petera Hasenclewera (Hasenclevera), położoną przy ówczesnej Szosie Pabianickiej (dz. ul. Pabianicka) w Rudzie Pabianickiej. Hasenclewer prowadził wcześniej produkcję chemikaliów na ulicy Podleśnej 813fg, róg Pańskiej (dz. pusty plac na rogu ul. M.Skłodowskiej-Curie i Żeromskiego).

Na terenie przyfabrycznym (w okresie międzywojennym ulica Staszica, dz. ul. Pabianicka 184) Keller wybudował willę. Obiekt stanął nieopodal domu Hasenclewera, wystawionego jeszcze w okresie funkcjonowania fabryki farbiarskiej.

Rozwój nowego przedsięwzięcia Kellera przerwał wybuch I wojny światowej. W 1920 r. Rudolf Keller sprzedał całość terenów przy ulicy Staszica Adolfowi Horakowi.

Nie można zapomnieć o jeszcze jednym dokonaniu Rudolfa Kellera, pałacu przy Piotrkowskiej 262/264., wystawionym na terenie należącym wcześniej do Teresy John, wdowy po Józefie John. Niewykończony jeszcze obiekt został sprzedany w 1912 r., za sumę 200 tys. rubli, małżeństwu Emmy i Roberta Schweikertów.

 

Ogłoszenia prasowe:

  • Karol Eisert Tkalnia kortów i wyrobów wełnianych
  • Ernst Feder Agentury wełny i przędzy kamgarnowej, maszyny i artykuły techniczne
  • A. Siemierkowski Wytwórnia deseni tkackich i papieru tkackiego
  • M. Frenkiel Fabryka pudełek tekturowych
30 marca 2015

Zostań PATRONEM piotrkowska-nr

________________________________________________________________________________________________________________________________________

 

piotrkowska-nr.pl

© Wszystkie prawa zastrzeżone