pierzeja zachodnia

nr nieparzyste

pierzeja wschodnia

nr parzyste

Piotrkowska_213

Piotrkowska 213

nr hip. 703 (do 1850 r. - 202)

 

Pod koniec lat 60-tych XIX w. właścicielem posesji był Ferdinand Franz, zaś po jego śmierci Barbara Franz, która wykupiła grunt działki.

1876-1882 - "O wykupie czynszów przez Barbarę Franz z placu nr 202/703 w mieście Łodzi". [zobacz]

 

W latach 80-tych XIX w., prawdopodobnie po wykupieniu gruntu przez Panią Barbarę, nieruchomość przy Piotrkowskiej 213, z parterowym domem frontowym, kupił Adolf Gehlig, wtedy już właściciel sąsiedniej posesji przy Piotrkowskiej 215, należącej wcześniej do jego stryja, Karola Wilhelma Gehliga.

Dwupiętrowy dom frontowy został wystawiony ok. 1888 r. 

Po śmierci Adolfa Gehliga, pod koniec XIX w., taryfy domów wymieniają wdowę, Idę Gehlig, jako właścicielkę posesji przy Piotrkowskiej 213 i 215.

Ok. 1908 r., obie nieruchomości przy Piotrkowskiej przejął Bank Handlowy w Warszawie.

 

Adolf Gehlig (metrykalnie Traugott Adolf Gehlig) przybył do Łodzi z Rawicza, rodzinnego miasta Gehligów, na początku lat 50-tych XIX w. W pierwszym okresie wspierał działania handlowe stryja, Karola Wilhelma Gehliga. W 1864 r. poślubił Idę Emilię Steinert, córkę przemysłowca, Karola Gottlieba Steinerta.

Można przypuszczać, że już w drugiej połowie lat 60-tych XIX w., Adolf Gehlig prowadził samodzielne przedsiębiorstwo handlowe, występujące pod szyldem "Karol Wilhelm Gehlig", stanowiące kontynuację firmy stryja.

W latach 90-tych XIX w., firma Adolfa Gehliga była zarządzana przez jego syna, Alfreda Gehliga, oraz wspólnika w interesach i właściciela składu produktów chemicznych, Alberta Schülde. Na przełomie XIX i XX w., przedsiębiorstwo "Karol Wilhelm Gehlig" dysponowało składem towarów i magazynem (również rozlewnią) nafty, na terenie przylegającym do kolei warszawskiej, pod obecnym adresem Tuwima 98

W pierwszych latach XX w., Alfred i Bruno Gehlig kupili nieruchomość rodziny Kerpertów, przy Piotrkowskiej 203/205, gdzie w rozbudowanych i zmodernizowanych oficynach uruchomiono mechaniczną przędzalnię.

Różnorodne działania handlowe i przemysłowe przedstawicieli rodziny Gehligów, w tym funkcjonowanie browaru przy ulicy Ogrodowej (patrz poniżej), zakończyły się pod koniec pierwszej dekady XX w.

 

Pod koniec lat 60-tych XIX w., Adolf Gehlig kupił nieduży, drewniany browar Antoniego Baucha przy ulicy Ogrodowej. Zarządzanie browarem powierzył członkom rodziny, braciom Hermanowi i Ryszardowi, którzy odtąd występowali w oficjalnym szyldzie przedsiębiorstwa. W miarę upływu lat, browar zlokalizowany pod ówczesnym adresem Ogrodowej 7-13, był rozbudowywany i modernizowany. W najlepszym okresie, na przełomie XIX i XX w., produkował ponad 40 tysięcy hektolitrów piwa rocznie i konkurował z przedsiębiorstwem Anstadtów. Zdjęcia wykonane na terenie browaru "Bracia Gehlig", dostępne na witrynie internetowej fotopolska.eu, można zobaczyć tutaj.

W 1890 r. firma "Bracia Gehlig" zakupiła teren przy ówczesnej ulicy Żelaznej 20, z ogrodem i stawem kończącym się na rzece Łódce (obecnie teren pomiędzy ulicą Długosza, a Drewnowską, z centralnie biegnącą wschodnią jezdnią al. Włókniarzy). Według niektórych opracowań nieruchomość przy Żelaznej 20, ze stojącym tam niedużym, drewnianym domem letniskowym, należała do Juliusza Milscha. Dom mieszkalny gruntownie przebudowano i otworzono piwiarnię i restaurację, a ogród ze stawem przystosowano do letniej rekreacji. Ogród piwny Gehligów nawiązywał do parku helenowskiego przy browarze Anstadtów, ale był przeznaczony dla mniej zamożnej klienteli.

W 1909 r. nieruchomość Gehligów kupiła firma rodziny Fischerów. W dawnym budynku restauracyjnym, któremu w 1915 r. przywrócono funkcję mieszkalną, mieszkał do 1944 r. Albert Fischer. Przedsiębiorstwo Fischerów, wystawione na tym terenie pod koniec XIX w., przylegało od strony wschodniej do ogrodu Gehligów. Położenie obu obiektów dobrze obrazuje kompilacja planu Starzyńskiego (koniec XIX w.) i współczesnego - zobacz

Na początku XX w. sytuacja finansowa browaru przy Ogrodowej stopniowo się pogarszała. Przedsiębiorstwo nie było w stanie spłacać zaciągniętych kredytów. Pod koniec pierwszej dekady XX w. ogłoszono upadłość browaru.

Próby reaktywacji warzenia piwa przy Ogrodowej nie przyniosły większych efektów. W latach 30-tych okresu międzywojennego dawne zabudowania browaru były wykorzystywane jako swoiste "centrum handlowe". Ciekawe, że podobne zamierzenie rozkwitło vis a vis, po drugiej stronie ulicy Zachodniej, ale ... 80 lat później. 

 

W latach 30-tych XX w., pod adresem Piotrkowskiej 213 mieściło się biuro sprzedaży kotłów żeliwnych spółki CEBEKA, powstałej w oparciu o dwa duże łódzkie przedsiębiorstwa – Sp. Akc. J. John i Sp. Akc. St. Weigt (Senatorska 7/9, daw. Senatorska 22 - do lat 30-tych XX w. numeracja ulicy Senatorskiej była liczona od przeciwnej strony, od ulicy Widzewskiej, dz. Kilińskiego). Po zakładach rodziny Weigt (Weight) pozostał dzisiaj, niestety, pusty plac - obecny widok od strony ulicy Brzozowej.

Opis spotkania z Panią Ewą Weigt, wnuczką Stanisława Weigta, córką Jana Weigta, ostatniego prezesa przedwojennego przedsiębiorstwa, można przeczytać na stronie Zrzeszenia Łódzkich Odkrywców Metali (zobacz: Z wizytą u Ewy Weight).

 

Dokumenty archiwalne:

1888 – „O budowie przez Adolfa Gehliga murowanego, dwupiętrowego, podpiwniczonego domu frontowego z poddaszem i oficyną oraz parterowego magazynu towarów pod numerami 702 i 703 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi”. [zobacz]

1896 - "Projekt budowy murowanego, jednopiętrowego magazynu towarów kolonialnych, parterowej stajni i rymarni, rampy dla towarów jak również plan zdjęty z natury: murowanego, jednopiętrowego budynku rozlewni nafty w beczki, murowanej rampy z planowaną nadbudową bocznych ścian na parterze i dwóch murowanych ramp na terenie składu nafty poza granicami miasta Łodzi przy ulicy Przejazd przez właściciela K.W. Gehliga" [zobacz]

1903 - "Projekt rozbudowy jednego z istniejących budynków dla urządzenia w nim przędzalni mechanicznej z napędem lokomobilą w fabryce Karola W. Gehliga pod numerem 707/203, 205 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi" [zobacz]

 

Ogłoszenia prasowe:

  • Teodor Wagner Skład win, wódek, towarów kolonialnych i delikatesów
  • Karol W. Gehlig Składy hurtowe towarów kolonialnych i chemicznych
  • CEBEKA Sp. Akc. J. John i Sp. Akc. St. Weigt Centralne biuro sprzedaży kotłów żeliwnych

31 marca 2015

Zostań PATRONEM piotrkowska-nr

________________________________________________________________________________________________________________________________________

 

piotrkowska-nr.pl

© Wszystkie prawa zastrzeżone