1. Próchnika (1-11)
    1. Piotrkowska 1
    2. Piotrkowska 3
    3. Piotrkowska 5
    4. Piotrkowska 7
    5. Piotrkowska 9
    6. Piotrkowska 11
  2. Więckowskiego (13-27)
    1. Piotrkowska 13
    2. Piotrkowska 15
    3. Piotrkowska 17
    4. Piotrkowska 19
    5. Piotrkowska 21
    6. Piotrkowska 23
    7. Piotrkowska 25
    8. Piotrkowska 27
  3. Zielona (29-45)
    1. Piotrkowska 29
    2. Piotrkowska 31
    3. Piotrkowska 33
    4. Piotrkowska 35
    5. Piotrkowska 37
    6. Piotrkowska 39
    7. Piotrkowska 41
    8. Piotrkowska 43
    9. Piotrkowska 45
  4. 6 Sierpnia (47-63)
    1. Piotrkowska 47
    2. Piotrkowska 49
    3. Piotrkowska 51
    4. Piotrkowska 53
    5. Piotrkowska 55
    6. Piotrkowska 57
    7. Piotrkowska 59
    8. Piotrkowska 61
    9. Piotrkowska 63
  5. A. Struga (65-95)
    1. Piotrkowska 65
    2. Piotrkowska 67
    3. Piotrkowska 69
    4. Piotrkowska 71
    5. Piotrkowska 73
    6. Piotrkowska 75
    7. Piotrkowska 77
    8. Piotrkowska 79
    9. Piotrkowska 81
    10. Piotrkowska 83
    11. Piotrkowska 85
    12. Piotrkowska 87
    13. Piotrkowska 89
    14. Piotrkowska 91
    15. Piotrkowska 93
    16. Piotrkowska 95
  6. Zamenhofa (97-127)
    1. Piotrkowska 97
    2. Piotrkowska 99
    3. Piotrkowska 101
    4. Piotrkowska 103
    5. Piotrkowska 105
    6. Piotrkowska 107
    7. Piotrkowska 109
    8. Piotrkowska 111
    9. Piotrkowska 113
    10. Piotrkowska 115
    11. Piotrkowska 117
    12. Piotrkowska 119
    13. Piotrkowska 121
    14. Piotrkowska 123
    15. Piotrkowska 125
    16. Piotrkowska 127
  7. Mickiewicza (129-163)
    1. Piotrkowska 129
    2. Piotrkowska 131
    3. Piotrkowska 133
    4. Piotrkowska 135
    5. Piotrkowska 137
    6. Piotrkowska 139
    7. Piotrkowska 141
    8. Piotrkowska 143
    9. Piotrkowska 145
    10. Piotrkowska 147
    11. Piotrkowska 149
    12. Piotrkowska 151
    13. Piotrkowska 153
    14. Piotrkowska 155
    15. Piotrkowska 157
    16. Piotrkowska 159
    17. Piotrkowska 161
    18. Piotrkowska 163
  8. Żwirki (165-193)
    1. Piotrkowska 165
    2. Piotrkowska 167
    3. Piotrkowska 169
    4. Piotrkowska 171
    5. Piotrkowska 173
    6. Piotrkowska 175
    7. Piotrkowska 175a
    8. Piotrkowska 177
    9. Piotrkowska 179
    10. Piotrkowska 181
    11. Piotrkowska 183
    12. Piotrkowska 185
    13. Piotrkowska 187
    14. Piotrkowska 189
    15. Piotrkowska 191
    16. Piotrkowska 193
  9. Radwańska (195-225)
    1. Piotrkowska 195
    2. Piotrkowska 197
    3. Piotrkowska 199
    4. Piotrkowska 201
    5. Piotrkowska 203/205
    6. Piotrkowska 207
    7. Piotrkowska 209
    8. Piotrkowska 211
    9. Piotrkowska 213
    10. Piotrkowska 215
    11. Piotrkowska 217
    12. Piotrkowska 219
    13. Piotrkowska 221
    14. Piotrkowska 223
    15. Piotrkowska 225
  1. Rewolucji (2-12)
    1. Piotrkowska 2
    2. Piotrkowska 4
    3. Piotrkowska 6
    4. Piotrkowska 8
    5. Piotrkowska 10
    6. Piotrkowska 12
  2. Jaracza (14-32)
    1. Piotrkowska 14
    2. Piotrkowska 16
    3. Piotrkowska 18
    4. Piotrkowska 20
    5. Piotrkowska 22
    6. Piotrkowska 24
    7. Piotrkowska 26
    8. Piotrkowska 28
    9. Piotrkowska 30/32
  3. Narutowicza (34-52)
    1. Piotrkowska 34
    2. Piotrkowska 36
    3. Piotrkowska 38
    4. Piotrkowska 40
    5. Piotrkowska 42
    6. Piotrkowska 44
    7. Piotrkowska 46
    8. Piotrkowska 48
    9. Piotrkowska 50
    10. Piotrkowska 52
  4. Traugutta (54-70)
    1. Piotrkowska 54
    2. Piotrkowska 56
    3. Piotrkowska 58
    4. Piotrkowska 60
    5. Piotrkowska 62
    6. Piotrkowska 64
    7. Piotrkowska 66
    8. Piotrkowska 68
    9. Piotrkowska 70
  5. Moniuszki (72-74)
    1. Piotrkowska 72
    2. Piotrkowska 74
  6. Tuwima (76-98)
    1. Piotrkowska 76
    2. Piotrkowska 78
    3. Piotrkowska 80
    4. Piotrkowska 82
    5. Piotrkowska 84
    6. Piotrkowska 86
    7. Piotrkowska 88
    8. Piotrkowska 90
    9. Piotrkowska 92
    10. Piotrkowska 94
    11. Piotrkowska 96
    12. Piotrkowska 98
  7. Nawrot (100-124)
    1. Piotrkowska 100
    2. Piotrkowska 100a
    3. Piotrkowska 102
    4. Piotrkowska 102a
    5. Piotrkowska 104
    6. Piotrkowska 104a
    7. Piotrkowska 106
    8. Piotrkowska 108
    9. Piotrkowska 110
    10. Piotrkowska 112
    11. Piotrkowska 114
    12. Piotrkowska 116
    13. Piotrkowska 118
    14. Piotrkowska 120
    15. Piotrkowska 122
    16. Piotrkowska 124
  8. Roosevelta (126-144)
    1. Piotrkowska 126
    2. Piotrkowska 128
    3. Piotrkowska 130
    4. Piotrkowska 132
    5. Piotrkowska 134
    6. Piotrkowska 136
    7. Piotrkowska 138/140
    8. Piotrkowska 142
    9. Piotrkowska 144
  9. Piłsudskiego (146-160)
    1. Piotrkowska 146
    2. Piotrkowska 148
    3. Piotrkowska 150
    4. Piotrkowska 152
    5. Piotrkowska 154
    6. Piotrkowska 156
    7. Piotrkowska 158
    8. Piotrkowska 160
  10. Wigury (162-196)
    1. Piotrkowska 162
    2. Piotrkowska 164
    3. Piotrkowska 166
    4. Piotrkowska 168
    5. Piotrkowska 170
    6. Piotrkowska 172
    7. Piotrkowska 174
    8. Piotrkowska 176
    9. Piotrkowska 178
    10. Piotrkowska 180
    11. Piotrkowska 182
    12. Piotrkowska 184
    13. Piotrkowska 186
    14. Piotrkowska 188
    15. Piotrkowska 190
    16. Piotrkowska 192
    17. Piotrkowska 194
    18. Piotrkowska 196
  11. Brzeźna (198-232)
    1. Piotrkowska 198
    2. Piotrkowska 200
    3. Piotrkowska 202
    4. Piotrkowska 204
    5. Piotrkowska 206
    6. Piotrkowska 208
    7. Piotrkowska 210
    8. Piotrkowska 212
    9. Piotrkowska 214
    10. Piotrkowska 216
    11. Piotrkowska 218
    12. Piotrkowska 220
    13. Piotrkowska 222
    14. Piotrkowska 224/226
    15. Piotrkowska 228
    16. Piotrkowska 230/232

pierzeja zachodnia

nr nieparzyste

pierzeja wschodnia

nr parzyste

Piotrkowska_63

Piotrkowska 63

nr hip. 778 (do 1850 r. - 124)

 

Jednopiętrowy dom frontowy został zbudowany dla Karola Kretschmera w 1870 r. W podwórzu funkcjonowała, założona w 1857 r., ręczna tkalnia chustek wełnianych. Był to jeden z najstarszych zakładów w Łodzi. W 1894 r. fabryka, już zmechanizowana, zatrudniała 87 robotników.

W tylnej części posesji (nr hip. 778a), u zbiegu ulicy Benedykta i Spacerowej (dz. 6 Sierpnia 5, róg al. Kościuszki), Karol Kretschmer wybudował ok. 1888 r. okazałą kamienicę narożną. W nowym budynku mieścił się skład fabryki Kretschmera.

1888 – „O budowie przez Karola Kretschmera murowanego, trzypiętrowego, podpiwniczonego, z ustępami, narożnego domu mieszkalnego pod numerem 778a na rogu ulic Spacerowej i św. Benedykta w mieście Łodzi”. [zobacz]

W latach 90-tych XIX w. część posesji od strony ulicy Piotrkowskiej, wraz z domem frontowym, przeszła w ręce małżeństwa Pauliny i Bernarda Eisnerów. Część zachodnia, kończąca się na ulicy Spacerowej, pozostała własnością Kretschmera.

Na potrzeby rozrastającego się przedsiębiorstwa, Karol Kretschmer zbudował nową fabrykę (MA) przy szosie Milscha, obecnie ulica Kopernika 62-64.

1894 - "O budowie przez Karola Kretschmera murowanej, dwupiętrowej przędzalni, takiej samej tkalni mechanicznej, apretury, filtrów, kotłowni, maszynowni, komina, murowanego, piętrowego budynku i parterowego magazynu wełny pod numerem 822c przy prywatnej drodze zwanej szosa Milscha w mieście Łodzi". [zobacz]

Przed I wojną światową w nowej fabryce przy Milscha pracowało kilkuset pracowników, a roczna wartość produkcji wynosiła blisko 1 mln rubli. Pierwsza wojna położyła kres świetności przedsiębiorstwa. W okresie międzywojennym obiekty Kretschmera przy Kopernika przejmował sukcesywnie Polski Monopol Tytoniowy.

 

Pod adresem Piotrkowskiej 63 funkcjonował sklep Ignacego Hordliczki, przeniesiony z Nowego Rynku (dz. pl. Wolności). Hordliczka prowadził znany w Łodzi skład szkła, kryształów, szyb okiennych, porcelany i fajansu.

 

Przy Piotrkowskiej 63 (przed I wojną światową podawany był adres Benedykta 1) działał skład i siedziba zarządu firmy Jonasa Glücksmanna (Gliksmana) i Issaja Treszczańskiego (zobacz poniżej).

 

Ogłoszenia prasowe:

  • Karol Berckenkamp (właśc. Enest Mogk) Hafty, włóczki, towary galanteryjne
  • Wacław Pohorecki Magazyn sukien i okryć damskich
  • Ignacy Hordliczka Skład szkła, kryształów i szyb fabryki „Czechy”
  • L. A. Lourie Skład kaloszy „Kolumb”
  • Z. Tarczyński (daw. Ignacy Hordliczka) Skład szkła, kryształów i szyb okiennych
  • B. Komar Cukiernia
  • Karol Kretschmer Skład fabryczny
  • Treszczyński, Gliksman i S-ka S.A. Skład fabryczny

 

 

Jonas Glücksmann i Issaj Treszczański

Pierwsze informacje o przedsiębiorstwie wełnianym Glücksmanna i Treszczańskiego jakie znalazłem, pochodzą z lat 1908-1912.

1908-12 - "Treszczański i Glücksman, Łódź, ul. Konstantynowska 98, Spacerowa 10, Tkalnia mechaniczna". [zobacz]

Produkcja spółki była prowadzona w fabryce Gustawa Lorentza (Spacerowa 10, dz. al. Kościuszki 10), oraz Jerzego Olszowskiego (zobacz poniżej), przy ówczesnej Konstantynowskiej 98.

W latach 1916-1920 działalność Glücksmanna i Treszczańskiego była związana z adresem Długiej 46 (dz. Gdańska 46). Trudno jest mi teraz stwierdzić czy przy Długiej funkcjonowała produkcja, czy tylko składy.

1916-20 - "Treszczański i Glücksmann, ul. Długa 46 [rekwizycja tkanin, przędzy; Niemcy]". [zobacz]

W latach 20-tych XX w. powstały dwie nowe spółki, "Fabryka Wyrobów Wełnianych Treszczański, Gliksman i S-ka" Sp. Akc (MA)., oraz "Leszno " Sp. z o.o. (MA), prowadzące działalność pod adresem Leszno 39 (dz. Żeligowskiego 43, obiekty nie istnieją).

1928-29 - "[Mechaniczna tkalnia przy ul. Leszno 39, właściciel firma Treszczański, Gliksman i Spółka, Spółka Akcyjna]". [zobacz]

W obydwu spółkach, na co warto zwrócić uwagę, poza Panami Treszczańskim i Gliksmanem, pojawiają się bracia Piotrkowscy (Moszek vel MaurycyBajrysz vel Bernard i Abram vel Adolf). Panowie Piotrkowscy, właściciele kilku nieruchomości przy ulicy Luizy (vel Ludwiki, od 1921 r. Strz. Kaniowskich), występują również w innych przedsiębiorstwach, związanych, między innymi, z Henrykiem Kutnerem, bratem Markusa Kutnera, pierwotnego właściciela fabryki przy Łąkowej 4.

Przełom lat 20-tych i 30-tych XX w. przyniósł ogłoszenie upadłości spółek Treszczańskiego i Gliksmana. Postać Gliksmana znika z kart historii, zaś Issaja Treszczańskiego odnajdujemy (w latach 1934-39) w firmie "Przemysł Wełniany I. Treszczański i Spółka", produkującej zarobkowo w fabryce przy Matejki 14, należącej w tym czasie do Samuela Zylberblata.

Korzystając z okazji warto nadmienić, iż pierwotne obiekty przemysłowe przy Leszno 39 zostały wystawione w XIX w. przez Mojżesza Bachracha i Lipe Rabinowicza.

1894-95 - "O budowie przez Rabinowicza i Bachracha murowanej, trzypiętrowej apretury, parterowej farbiarni, maszynowni i murowanych ustępów oraz instalacji kotła pod numerem 789ia w mieście Łodzi". [zobacz

Czy Jonas Glücksmann, wspólnik Issaja Treszczańskiego, miał coś wspólnego z Baruchem Anszelmem Glücksmannem? Od strony ewentualnego pokrewieństwa - nie wiem. Od strony działalności zawodowej - nie znalazłem punktów stycznych.

Żeby była jasność w sprawie kilku ulic:

  • Andrzeja, od Luizy (vel Ludwiki), do Łąkowej - odcinek Andrzeja przeprowadzony w 1920 r., po wykupieniu przez miasto działek Piotra Hasenclevera (MA),
  • Luizy (vel Ludwiki) - od 1921 r. Strzelców Kaniowskich,
  • Leszno (vel Leśna) - od 1936 r. Żeligowskiego.

Na koniec (dla wtajemniczonych): skład hurtowy Edmonda Georgesa Brombachera funkcjonował przy Strz. Kaniowskich 39 (MA). Adres hurtowni Brombachera (trudno powiedzieć - kantoru, składu lub jednego i drugiego), to obecny odcinek pomiędzy ulicą 6 Sierpnia i Andrzeja.

 

Jak już rozgadałem się o Panach Glücksmannie i Treszczańskim, to słów kilka o obiekcie fabrycznym, który im służył - może niezbyt okazałym, ale za to mającym się dobrze do dzisiaj. Mowa o ówczesnej Konstantynowskiej 98 (później podawany był adres Konstantynowskiej 102), czyli o zabudowaniach stojących obecnie przy ulicy Legionów 100-108.

Pierwsze obiekty przemysłowe stanęły na tym terenie za sprawą Kazimierza Żukowskiego. W ciągu kilku lat, począwszy od ok. 1895 r., Pan Kazimierz wystawił nie tylko budynki ślusarni mechanicznej, umożliwiającej wykonywanie jego właściwej profesji, ale także fabrykę gilz papierowych, dzierżawioną firmie "Baar i Reimann", oraz przędzalnię i tkalnię, również pod wynajem. Co oczywiste, nie mogło się obyć bez willi, w tym przypadku raczej skromnej, stojącej na froncie posesji fabrycznej, pod obecnym adresem Legionów 100.

1895 - "Projekt budowy parterowego domu z oficyną, stajnią i wozownią, parterowej ślusarni z magazynem, kuźnią, maszynownią, kotłownią i kominem na nieruchomości Kazimierza Żukowskiego pod numerem 320bbb przy szosie Konstantynowskiej w mieście Łodzi". [zobacz]

1896 - "Plan zdjęty z natury murowanego, parterowego, podpiwniczonego domu oraz oficyny, parterowej z poddaszem stajni i wozowni, a także projekt budowy parterowej fabryki produkującej papierowe gilzy, szpule i rolki z kotłownią, maszynownią, kantorem, magazynem i suszarnią na nieruchomości Kazimierza Żukowskiego pod numerem 320 przy szosie Konstantynowskiej w mieście Łodzi". [zobacz]

1901 - "O dobudowie przez Kazimierza Żukowskiego w mieście Łodzi przy ulicy Konstantynowskiej pod numerem 390 [powinno być 320bbb] do istniejącej, murowanej, dwupiętrowej przędzalni, takiej samej klatki schodowej, budowie murowanych, parterowych ustępów oraz zamianie przędzalni na podobną, istniejącą tam tkalnię". [zobacz]

Ok. 1907 r. posesja przeszła w ręce Jerzego Olszowskiego. Po pożarze w 1910 r. nowy właściciel odbudował i rozbudował obiekty fabryczne.

1910 - "Projekt budowy murowanej, dwupiętrowej przędzalni, parterowej portierni, parterowej stołówki, parterowych wiat, odbudowy spalonej przędzalni i przebudowy okien w parterowej portierni na nieruchomości Jerzego Olszowskiego pod numerami 100 i 102 przy ulicy Konstantynowskiej w mieście Łodzi". [zobacz]

 

MA (materiały archiwalne) - zobacz

 

29 marca 2015

Zostań PATRONEM piotrkowska-nr

________________________________________________________________________________________________________________________________________

 

piotrkowska-nr.pl

© Wszystkie prawa zastrzeżone