pierzeja zachodnia

nr nieparzyste

pierzeja wschodnia

nr parzyste

Piotrkowska_70

Piotrkowska 70

nr hip. 509 (do 1850 r. – nr 107)

 

Przynajmniej od końca lat 60-tych XIX w. posesja należała do Juliusza Schäfera. W podwórzu funkcjonowała farbiarnia właściciela. Pod koniec lat 70-tych Schäfer wykupił grunt swojej działki od gminy miasta Łodzi.

1878-1879 - "O wykupie czynszów przez Juliusza Schäfera z placu nr 107/509 w mieście Łodzi". [zobacz]

W miejscu stojącego na froncie pierwotnego, parterowego domu drewnianego, wystawiono murowany dom jednopiętrowy. Plan Rudolfa Micińskiego z 1873 r. przedstawia obiekt murowany i można przypuszczać, że wystawił go Schäfer. Jednopiętrowy dom jest jeszcze widoczny na zdjęciu Leopolda Zonera z ok. 1895 r. (drugie i trzecie zdjęcie w galerii).

W latach 80-tych XIX w. nieruchomość przeszła w ręce małżeństwa Sury i Suchera Scheps. W drugiej połowie lat 30-tych XX w., do wybuchu II wojny światowej, kamienicę u zbiegu Piotrkowskiej i Traugutta zamieszkiwali nadal przedstawiciele rodziny Scheps - Ludka, Sine, Wacław i Wolf Scheps.

Kamienica w obecnym kształcie powstała pod koniec XIX lub na początku XX w.

 

Fabryka rodziny Scheps

Sucher Scheps był przemysłowcem, właścicielem fabryki wyrobów kamgarnowych. W XIX w. skład fabryczny mieścił się przy Piotrkowskiej 70, jednak trudno mi w tym momencie stwierdzić, gdzie zlokalizowana była produkcja.

Pod koniec pierwszej dekady XX w. przedsiębiorstwo "S. Scheps i Spółka", posiadające już wtedy status towarzystwa akcyjnego, przystąpiło do budowy obiektów przemysłowych przy ulicy Południowej 68 (dz. Rewolucji 68/70).

1910 - "Projekt budowy przez Towarzystwo Akcyjne S. Scheps i Spółka murowanych budynków fabrycznych: dwupiętrowej przędzalni wełny, parterowego budynku mieszczącego lokomobilę, piętrowej oficyny pod numerem 68/393 przy ulicy Południowej w mieście Łodzi". [zobacz]

Po I wojnie światowej, prawdopodobnie na skutek poniesionych strat, powstało "Towarzystwo Łódzkiej Manufaktury - Ponizowski, Sp. Akc.", w którego kierownictwie zasiadał Jakób Szeps. Przedsiębiorstwo w nowym kształcie nie przetrwało długo. Już na początku lat 30-tych okresu międzywojennego funkcjonowały przy Południowej 68 inne podmioty, między innymi przędzalnia wigoniowa Abrama Berlińskiego i fabryka wyrobów bawełnianych Lejba Przygórskiego.

W 1935 r. miał miejsce groźny pożar, który doszczętnie zniszczył trzypiętrowy gmach fabryczny (MA). Obraz pogorzeliska możemy zobaczyć na zdjęciu ze zbiorów NAC (MA).

Obecnie na terenie zakładów "S. Scheps i Spółka" powstał okazały, nowoczesny apartamentowiec, a z dawnych obiektów fabrycznych pozostały jedynie (i chyba wkrótce również znikną) parterowe budynki z dachem szedowym (MA).

 

Pod tym adresem mieściła się administracja (redakcja przy Piotrkowskiej 101)  "Głosu Porannego", dziennika wydawanego w latach 1929-39.

 

Pomieszczenia przy Piotrkowskiej 70 służyły składowi fabrycznemu zakładów wełnianych Józefa Richtera, jednej z najstarszych łódzkich fabryk (zobacz poniżej).

 

MA (materiały archiwalne) - zobacz

 

Piotrkowska 70 - zdjęcia współczesne

 

Dokument archiwalny:

1890 – „O nadbudowie pierwszego i drugiego piętra nad parterową oficyną, budowie trzypiętrowej oficyny i piętrowych komórek pod numerem 509 przy ulicy Krótkiej w nieście Łodzi, przez właściciela Suchera Schepsa” [zobacz]

1894 – „Projekt budowy murowanej, dwupiętrowej oficyny mieszkalnej z poddaszem i piwnicami na nieruchomości Szepsa pod numerem 509 na rogu ulic Piotrkowskiej i Krótkiej w mieście Łodzi”. [zobacz]

 

Ogłoszenia prasowe:

  • Maurycy A. Prussak Fabryka materyj meblowych, jedwabnych, wełnianych
  • S. Scheps i S-ka Kantor i skład fabryki towarów kamgarnowych i chustek do nosa
  • Józef Richter Skład fabryczny
  • Towarzystwo Łódzkiej Manufaktury Sp. Akc.

 

 

Rodzina Richterów

Richterowie przybyli do Łodzi na samym początku ery przemysłowej, w 1825 r. Tkacz, Józef Richter (imię Józef nadawano w każdym pokoleniu, stąd częste pomyłki), czeski Niemiec i co ówcześnie rzadko spotykane, katolik, przywiózł do Łodzi siedmioletniego syna, również Józefa (ur. 1818 r. – zm. 1898 r.). To właśnie przedstawiciel młodszego pokolenia przybyłych do Łodzi Józefów zapoczątkował karierę przemysłową Richterów. W 1841 r. Józef jr kupił teren przy ulicy Placowej 19 (dz. ul. Skorupki) i wystawił tam ręczna tkalnię, zatrudniającą 30 robotników, a obok wybudował parterowy dom mieszkalny. W 1841 r. młody Richter, razem z żoną, Joanną Sieber, wyjechał na kilka lat do Rosji. Tam przyszedł na świat pierwszy z jego czterech synów, Zygmunt (ur. 1849 r. – zm. 1921 r.). Po powrocie do Łodzi, w latach 50-tych XIX w., w zabudowaniach na Placowej nastąpiły duże zmiany. Fabryka została zmechanizowana, a rosnące zatrudnienie sięgnęło w latach 80-tych XIX w. ponad 400 robotników. W 1886 r. Józef jr Richter wycofał się z życia zawodowego i wrócił w swoje rodzinne strony. W zarządzie przedsiębiorstwa ojca zasiedli dwaj młodsi synowie – Józef (ur. 1860 r. – zm. 1926 r.), oraz Reinhold (ur. 1855 r. – zm. 1930 r.).

Pierworodny syn Józefa jr, Zygmunt Richter, zbudował w 1879 r. nowe obiekty fabryczne pod ówczesnym adresem Radwańskiej 8 (dz. Radwańska 30).

W 1922 r. całość rodzinnego przedsiębiorstwa połączono pod szyldem „Zakłady Przemysłu Włókienniczego Józef Richter w Łodzi”.

W latach 30-tych XX w. część obiektów przemysłowych Richterów przejęli bracia Naum i Borys Eitingon.

Nie sposób nie wspomnieć o pięknych willach Richterów. Pierwsza, najskromniejsza, została zbudowana przez Zygmunta na nowym obszarze fabrycznym przy Radwańskiej (dz. Stefanowskiego 19). W latach późniejszych Zygmunt Richter wystawił drugą, bardziej szykowną willę przy ulicy Wólczańskiej (dz. Wólczańska 199). W sąsiedztwie pierwszej fabryki Richterów, przy ówczesnej ulicy Placowej, stanęły dwie kolejne wille – Józefa (dz. Skorupki 10/12) i najpiękniejsza, bez mała bajkowa, Reinholda (dz. Skorupki 6/8).

Ciekawa sprawa wiąże sie z pewną transakcją Reinholda Richtera, przeprowadzoną na początku XX w. Ok. 1902 r. Reinhold kupił od Gustawa Lorentza dwie sąsiadujace parcele przy Piotrkowskiej 137-139. Już dwa lata później sprzedał obydwie nieruchomości Juliuszowi Kindermannowi.Willa Reinholda Richtera przy ulicy Placowej powstała w latach 1903-04. Może poczatkowym zamysłem była lokalizacja na Piotrkowskiej? 

 

26 marca 2015

Zostań PATRONEM piotrkowska-nr

________________________________________________________________________________________________________________________________________

 

piotrkowska-nr.pl

© Wszystkie prawa zastrzeżone