1. Próchnika (1-11)
    1. Piotrkowska 1
    2. Piotrkowska 3
    3. Piotrkowska 5
    4. Piotrkowska 7
    5. Piotrkowska 9
    6. Piotrkowska 11
  2. Więckowskiego (13-27)
    1. Piotrkowska 13
    2. Piotrkowska 15
    3. Piotrkowska 17
    4. Piotrkowska 19
    5. Piotrkowska 21
    6. Piotrkowska 23
    7. Piotrkowska 25
    8. Piotrkowska 27
  3. Zielona (29-45)
    1. Piotrkowska 29
    2. Piotrkowska 31
    3. Piotrkowska 33
    4. Piotrkowska 35
    5. Piotrkowska 37
    6. Piotrkowska 39
    7. Piotrkowska 41
    8. Piotrkowska 43
    9. Piotrkowska 45
  4. 6 Sierpnia (47-63)
    1. Piotrkowska 47
    2. Piotrkowska 49
    3. Piotrkowska 51
    4. Piotrkowska 53
    5. Piotrkowska 55
    6. Piotrkowska 57
    7. Piotrkowska 59
    8. Piotrkowska 61
    9. Piotrkowska 63
  5. A. Struga (65-95)
    1. Piotrkowska 65
    2. Piotrkowska 67
    3. Piotrkowska 69
    4. Piotrkowska 71
    5. Piotrkowska 73
    6. Piotrkowska 75
    7. Piotrkowska 77
    8. Piotrkowska 79
    9. Piotrkowska 81
    10. Piotrkowska 83
    11. Piotrkowska 85
    12. Piotrkowska 87
    13. Piotrkowska 89
    14. Piotrkowska 91
    15. Piotrkowska 93
    16. Piotrkowska 95
  6. Zamenhofa (97-127)
    1. Piotrkowska 97
    2. Piotrkowska 99
    3. Piotrkowska 101
    4. Piotrkowska 103
    5. Piotrkowska 105
    6. Piotrkowska 107
    7. Piotrkowska 109
    8. Piotrkowska 111
    9. Piotrkowska 113
    10. Piotrkowska 115
    11. Piotrkowska 117
    12. Piotrkowska 119
    13. Piotrkowska 121
    14. Piotrkowska 123
    15. Piotrkowska 125
    16. Piotrkowska 127
  7. Mickiewicza (129-163)
    1. Piotrkowska 129
    2. Piotrkowska 131
    3. Piotrkowska 133
    4. Piotrkowska 135
    5. Piotrkowska 137
    6. Piotrkowska 139
    7. Piotrkowska 141
    8. Piotrkowska 143
    9. Piotrkowska 145
    10. Piotrkowska 147
    11. Piotrkowska 149
    12. Piotrkowska 151
    13. Piotrkowska 153
    14. Piotrkowska 155
    15. Piotrkowska 157
    16. Piotrkowska 159
    17. Piotrkowska 161
    18. Piotrkowska 163
  8. Żwirki (165-193)
    1. Piotrkowska 165
    2. Piotrkowska 167
    3. Piotrkowska 169
    4. Piotrkowska 171
    5. Piotrkowska 173
    6. Piotrkowska 175
    7. Piotrkowska 175a
    8. Piotrkowska 177
    9. Piotrkowska 179
    10. Piotrkowska 181
    11. Piotrkowska 183
    12. Piotrkowska 185
    13. Piotrkowska 187
    14. Piotrkowska 189
    15. Piotrkowska 191
    16. Piotrkowska 193
  9. Radwańska (195-225)
    1. Piotrkowska 195
    2. Piotrkowska 197
    3. Piotrkowska 199
    4. Piotrkowska 201
    5. Piotrkowska 203/205
    6. Piotrkowska 207
    7. Piotrkowska 209
    8. Piotrkowska 211
    9. Piotrkowska 213
    10. Piotrkowska 215
    11. Piotrkowska 217
    12. Piotrkowska 219
    13. Piotrkowska 221
    14. Piotrkowska 223
    15. Piotrkowska 225
  1. Rewolucji (2-12)
    1. Piotrkowska 2
    2. Piotrkowska 4
    3. Piotrkowska 6
    4. Piotrkowska 8
    5. Piotrkowska 10
    6. Piotrkowska 12
  2. Jaracza (14-32)
    1. Piotrkowska 14
    2. Piotrkowska 16
    3. Piotrkowska 18
    4. Piotrkowska 20
    5. Piotrkowska 22
    6. Piotrkowska 24
    7. Piotrkowska 26
    8. Piotrkowska 28
    9. Piotrkowska 30/32
  3. Narutowicza (34-52)
    1. Piotrkowska 34
    2. Piotrkowska 36
    3. Piotrkowska 38
    4. Piotrkowska 40
    5. Piotrkowska 42
    6. Piotrkowska 44
    7. Piotrkowska 46
    8. Piotrkowska 48
    9. Piotrkowska 50
    10. Piotrkowska 52
  4. Traugutta (54-70)
    1. Piotrkowska 54
    2. Piotrkowska 56
    3. Piotrkowska 58
    4. Piotrkowska 60
    5. Piotrkowska 62
    6. Piotrkowska 64
    7. Piotrkowska 66
    8. Piotrkowska 68
    9. Piotrkowska 70
  5. Moniuszki (72-74)
    1. Piotrkowska 72
    2. Piotrkowska 74
  6. Tuwima (76-98)
    1. Piotrkowska 76
    2. Piotrkowska 78
    3. Piotrkowska 80
    4. Piotrkowska 82
    5. Piotrkowska 84
    6. Piotrkowska 86
    7. Piotrkowska 88
    8. Piotrkowska 90
    9. Piotrkowska 92
    10. Piotrkowska 94
    11. Piotrkowska 96
    12. Piotrkowska 98
  7. Nawrot (100-124)
    1. Piotrkowska 100
    2. Piotrkowska 100a
    3. Piotrkowska 102
    4. Piotrkowska 102a
    5. Piotrkowska 104
    6. Piotrkowska 104a
    7. Piotrkowska 106
    8. Piotrkowska 108
    9. Piotrkowska 110
    10. Piotrkowska 112
    11. Piotrkowska 114
    12. Piotrkowska 116
    13. Piotrkowska 118
    14. Piotrkowska 120
    15. Piotrkowska 122
    16. Piotrkowska 124
  8. Roosevelta (126-144)
    1. Piotrkowska 126
    2. Piotrkowska 128
    3. Piotrkowska 130
    4. Piotrkowska 132
    5. Piotrkowska 134
    6. Piotrkowska 136
    7. Piotrkowska 138/140
    8. Piotrkowska 142
    9. Piotrkowska 144
  9. Piłsudskiego (146-160)
    1. Piotrkowska 146
    2. Piotrkowska 148
    3. Piotrkowska 150
    4. Piotrkowska 152
    5. Piotrkowska 154
    6. Piotrkowska 156
    7. Piotrkowska 158
    8. Piotrkowska 160
  10. Wigury (162-196)
    1. Piotrkowska 162
    2. Piotrkowska 164
    3. Piotrkowska 166
    4. Piotrkowska 168
    5. Piotrkowska 170
    6. Piotrkowska 172
    7. Piotrkowska 174
    8. Piotrkowska 176
    9. Piotrkowska 178
    10. Piotrkowska 180
    11. Piotrkowska 182
    12. Piotrkowska 184
    13. Piotrkowska 186
    14. Piotrkowska 188
    15. Piotrkowska 190
    16. Piotrkowska 192
    17. Piotrkowska 194
    18. Piotrkowska 196
  11. Brzeźna (198-232)
    1. Piotrkowska 198
    2. Piotrkowska 200
    3. Piotrkowska 202
    4. Piotrkowska 204
    5. Piotrkowska 206
    6. Piotrkowska 208
    7. Piotrkowska 210
    8. Piotrkowska 212
    9. Piotrkowska 214
    10. Piotrkowska 216
    11. Piotrkowska 218
    12. Piotrkowska 220
    13. Piotrkowska 222
    14. Piotrkowska 224/226
    15. Piotrkowska 228
    16. Piotrkowska 230/232

pierzeja zachodnia

nr nieparzyste

pierzeja wschodnia

nr parzyste

Piotrkowska_74

Piotrkowska 74

nr hip. 512 [+513] (do 1850 r. – nr 104 [+103])

 

W latach 70-tych XIX w., kiedy nie istniała jeszcze ulica Moniuszki, teren pomiędzy obecnym „Grand Hotelem”, a posesją Piotrkowskiej 76, zajmowały dwie działki o nr hip. 512 i 513 (przed 1850 r. nr 104 i 103). Należy pamiętać, że ówczesne działki przy Piotrkowskiej były wąskie, ale długie i sięgały do ulicy Dzikiej, dz. Sienkiewicza.
Ludwik Meyer (zobacz również Piotrkowska 72), który po pożarze w 1874 r. kupił (w spółce z Juliuszem Kunitzerem) fabrykę Edwarda Haentschla przy Piotrkowskiej 72, już wtedy nie widział dla niej przyszłości w centrum miasta. Zakład wprawdzie odbudowano i produkcja ruszyła ponownie w 1875 r., ale infrastruktura i zatrudnienie pozostały na dawnym poziomie. Od 1874 r. działania Ludwika Meyera skupiły się na zwiększaniu stanu posiadania okolicznych gruntów, dla których już wtedy widział inne, niż przemysłowe przeznaczenie.
Nieruchomość o nr hip. 514 (Piotrkowska 74) należała do Meyera już w pierwszej połowie lat 70-tych XIX w.

Na przełomie lat 70-tych i 80-tych XIX w. w rękach Meyera była już także nieruchomość 512, należąca wcześniej do Franciszki Petzold, oraz 513, sprzedana przez spadkobierców tkacza z Moraw, Edwarda Meyera (zbieżność nazwisk do wyjaśnienia).

1879-1880 - "O wykupie bezterminowych czynszów przez Ludwika Meyera z gruntu nr 104/512 w mieście Łodzi". [zobacz]

1879-1879 - "O wykupie bezterminowych czynszów przez Krystynę Meyer z gruntu pod nr 103/513 w mieście Łodzi". [zobacz]

Drewniana zabudowa ówczesnych numerów 512, 513 i 514 jest widoczna na planie Rudolfa Micińskiego z 1873 r.
Co skłoniło Ludwika Meyera do wykupienia rozległego terenu pomiędzy Piotrkowską, a Dziką (dz. Sienkiewicza) i zdobycia zgody na wytyczenie nowej ulicy? Wieść miejska niesie, że bezpośrednim powodem były pogłoski o przeniesieniu stolicy guberni z Piotrkowa do Łodzi. Ekskluzywne wille zbudowane wzdłuż nowej ulicy miały być wynajmowane najwyższym dostojnikom gubernialnym. Trudno dociec, jaki pomysł przyświecał Panu Meyerowi, ale warto nadmienić, że informacje w polskiej prasie (po informacjach zamieszczonych w prasie rosyjskiej) o ewentualnym zamiarze przeniesienia stolicy guberni, pojawiły się dopiero w listopadzie 1881 r. (MA). Być może Pan Meyer, jak większość ówczesnych łódzkich fabrykantów, wierny i pokorny sojusznik władzy carskiej, mozolnie zabiegający o jej względy, dostał "pewną" informację odpowiednio wcześniej, zanim dowiedziała się o niej szeroka gawiedź.
Na większej części nieruchomości 513 Meyer wytyczył prywatną drogę przejazdową, która przyjęła nazwę pasażu Meyera (dz. ul. Moniuszki). Ekskluzywne wille, wystawione w latach 1885-88 po obu stronach pasażu, nie doczekały się wprawdzie gubernialnych lokatorów, ale cieszą nasze oczy do dzisiaj.

 

W 1886 r. Ludwik Meyer sprzedał plac narożny, pod obecnym adresem Piotrkowskiej 72, firmie Ludwika Geyera, za 32.5 tys. rubli. W 1887 r. ukończono budowę okazałego budynku narożnego. Powstałe w tym samym roku Towarzystwo Akcyjne Wyrobów Bawełnianych "Ludwik Geyer" umieściło tam swoją siedzibę.

 

Pod adres Piotrkowskiej 74, w 1899 r., przeniosła swój skład firma „Gebethner i Wolff”, której łódzka filia mieściła się wcześniej na Piotrkowskiej 18 i 46.

 

Przy Piotrkowskiej 74, w siedzibie Tow. Akc. Ludwika Geyera, funkcjonował wykwintny skład win i towarów kolonialnych (filia składu warszawskiego, mieszczącego się na pl. Teatralnym), oraz elegancka restauracja Antoniego Stępkowskiego.

Gmach Geyera gościł firmę "A. Stępkowski" do przełomu XIX i XX w. Jako pierwszy, w sierpniu 1899 r., został przeniesiony skład win i towarów kolonialnych (MA). Nowy sklep uruchomił działalność w kamienicy Szaji Rosenblatta, w narożnym lokalu u zbiegu Piotrkowskiej 65 i Benedykta (dz. 6 Sierpnia). Na początku XX w., zmieniła adres również restauracja, którą przeniesiono do willi przy pasażu Meyera 9 (MA). Restauracja Stępkowskiego działała pod nowym adresem niedługo i przeszła w ręce restauratora A. Inisa - z tego okresu pochodzi zdjęcie wnętrza lokalu (MA). W 1911 r., po gruntownym remoncie, Inis otworzył restaurację pod adresem pasażu Meyera 7 (MA) - trudno stwierdzić czy chodziło o ten sam lokal, czy restaurację przeniesiono do zachodniej części symetrycznej willi.

Warto nadmienić, że Antoni Stępkowski, uznany stołeczny restaurator, kupiec i energiczny przedsiębiorca, żył w latach 1831-1889. Po jego śmierci, co najmniej w okresie następnych kilkunastu lat, firmą „A. Stępkowski” kierowała żona, Julia Stępkowska, z domu Müller.

 

W 1901 r. Ludwik Meyer niespodziewanie zakończył działalność zawodową i osiadł na podłódzkim Brusie. Komisja Likwidacyjna - L. Meyer, powołana do likwidacji przedsiębiorstwa Meyera i zaspokojenia jego wierzytelności, rozpoczęła w 1903 r. sprzedaż willi przy obecnej ulicy Moniuszki. Jakie były dalsze losy okazałych rezydencji?

Pasaż Meyera 5 (nr hip. 514aa), willa TRIANON

Już w 1903 r. nowym właścicielem willi TRIANON został Chaskiel Simon Sakheim (Zakheim) i jego żona Guta Fajga.

1903 - "O przebudowie przez Chaskiela Zakheima murowanego, piętrowego domu i piętrowego budynku gospodarczego pod numerem 5/514 przy Pasażu Meyera w mieście Łodzi". [zobacz]

1911 - "Projekt przebudowy przez Chaskiela Zakheima okien, drzwi i urządzenia pomieszczenia mieszkalnego w murowanej, piętrowej oficynie i budowy parterowego magazynu pod numerem 5/514 przy Pasażu Meyera w mieście Łodzi". [zobacz]

Jakie działania Pana Sakheima pozwoliły na kupno prestiżowej nieruchomości? Materiały archiwalne wymieniają fabrykę towarów wełnianych. Można sądzić, że produkcja własna, jeżeli w ogóle miała miejsce, była zlecana tkalniom zarobkowym, a właściwą profesją Chaskiela Sakheima był handel. Co ciekawe, willa pozostawała w rękach rodziny Sakheim do wybuchu II wojny światowej - "Ksiega Adresowa m. Łodzi 1937-39" wymienia Gutę Sakheim jako właścicielkę nieruchomości przy Moniuszki 5.

Pasaż Meyera 7-9 (nr hip. 514b i 514c)

Pod tym adresem stoi symetryczna willa, będąca lustrzanym odbiciem budynku po drugiej stronie ulicy, przy Moniuszki 6/8. Po 1903 r. nieruchomości pod nr 7 i 9 należały wprawdzie do różnych właścicieli, ale związanych ze sobą na gruncie zawodowym - willa przy pasażu Meyera 7 była w rękach Hilarego Littauera i jego żony Dory, zaś sąsiednią, pod nr 9, kupił wspólnik Littauera, Józef Friedman (również z żoną). W pierwszych latach XX w., prawdopodobnie do pożaru w 1907 r., produkcja włókiennicza Littauera i Friedmana była związana z fabryką Jakuba Dobranickiego przy Cegielnianej 89.

1899-1906: "Friedman Józef i Littauer Hilary, Łódź, ul. Cegielniana 89, Przędzalnia i tkalnia mechaniczna". [zobacz]

Powyższy stan własności utrzymał się do końca pierwszej dekady XX w. Ok. 1912 r. miejsce Hilarego Littauera zajął Leopold Landsberg z żoną Surą.

1913 - "Projekt przebudowy przez Leopolda Landsberga wewnętrznych ścian i nadbudowy piętra nad przejazdem w murowanym, piętrowym domu pod numerem 7 przy ulicy Pasaż Majera w mieście Łodzi". [zobacz]

Działalność Landsberga, jak nietrudno zgadnąć, była również związana z branżą włókienniczą. Firma została założona pod koniec lat 80-tych XIX w. W długim okresie, począwszy od pierwszych lat XX w., do ok. 1925 r., produkcja wyrobów wełnianych funkcjonowała w dzierżawionych obiektach przy Łąkowej 4 (skład - Cegielniana 36, później Moniuszki 7) MA, należących wcześniej do Markusa Kutnera. W okresie późniejszym, do ogłoszenia upadłości w połowie lat 30-tych, firma Landsberga wykorzystywała obiekty przy Nowo Cegielnianej 15 (później Śródmiejska 37/39 lub 43/45, obecnie Więckowskiego 45) MA.

1928 - "Mechaniczna tkalnia przy ul. Nowo-Cegielnianej 15, właściciel Leopold Landsberg". [zobacz]

1934-38 - "Mechaniczna tkalnia przy ul. Śródmiejskiej 43/45, właściciel Masa Upadłości firmy Leopold Landsberg". [zobacz]

Można przypuszczać, że Leopold Landsberg (lub jego rodzina) pozostawał właścicielem willi przy Moniuszki 7 przynajmniej do połowy lat 30-tych XIX w.

Teraz parę słów o dalszych losach wschodniego skrzydła budynku, pod nr 9.

Ok. 1915 r. właścicielem willi przy pasażu Meyera 9 został Mojżesz vel Henryk Hirschberg, wspólnik Jakuba vel Edwarda Birnbauma. O dokonaniach Henryka Hirschberga i jego żony Zofii, oraz o fabryce spółki "Hirschberg i Birnbaum" przy Wodnej 16 (dz. Wodna 23), już wkrótce ...

cdn. ...

 

MA (materiały archiwalne) - zobacz

 

Ogłoszenia prasowe:

  • Gebethner i Wolf Księgarnia i skład nut
  • A. Stępkowski Restauracja
  • Bank Kupiecki Łódzki
  • Ludwik Cukier Fabryka wyrobów wełnianych i półwełnianych
  • Stefan Wojewódzki Sprzedaż samochodów, magazyn mebli i artykułów biurowych
  • Tow. Akc. Wyrobów Bawełnianych Ludwika Geyera
  • Bank Handlowy w Warszawie Oddział w Łodzi
26 marca 2015

Zostań PATRONEM piotrkowska-nr

________________________________________________________________________________________________________________________________________

 

piotrkowska-nr.pl

© Wszystkie prawa zastrzeżone