pierzeja zachodnia

nr nieparzyste

pierzeja wschodnia

nr parzyste

Piotrkowska_67

Piotrkowska 67

nr hip. 776 (do 1850 r. - 126)

 

Kalendarz Jana Petersilge na rok 1870, opisujący Łódź końca lat 60-tych XIX w., wymienia postać Martina (Marcina) Guse, właściciela trzech nieruchomości, a wśród nich Piotrkowskiej 67. W połowie lat 70-tych Guse wykupił grunt działki.

1875-1876 - "O wykupie czynszów przez Marcina Guse z placu nr 126/776 w mieście Łodzi". [zobacz]

Zgodnie z dokumentami archiwalnymi, przytoczonymi w książce Anny Rynkowskiej "Ulica Piotrkowska", w 1875 r. nieruchomość przy Piotrkowskiej 67 została sprzedana za 12 tys. rubli. Sprzedającym był Juliusz Kunitzer, a kupującym Wilhelm Kern. Mając na uwadze wykupienie gruntu przez Marcina Guse w okresie 1875-76, można przyjąć, że Kunitzer zrobił szybki interes.

 

Historia posesji przy Piotrkowskiej 67, to dzieje hotelu, a w szczególności teatru „Victoria”, ale cofnijmy się na chwilę do czasów "przedvictoriańskich".

Na podstawie zdigitalizowanych aktów małżeństwa (MA) można stwierdzić, iż tkacz Marcin Guse, urodzony w 1817 r. w zaborze austriackim (?), ożenił się w Łodzi, w 1839 r., z Anną Rozyną Beutler i z tego związku, w 1844 r., przyszła na świat córka, Krystyna Paulina.

Być może Anna Rozyna zmarła młodo, a Marcin ożenił się po raz drugi, w 1853 r., z Karoliną Dorotą Erhardt i z tego związku, w 1864 r., przyszedł na świat syn, Karol Robert. Na razie tylko "być może". 

Marcin Guse zmarł prawdopodobnie w 1884 r. Potwierdzenie daty śmierci w latach 80-tych XIX w. daje również poniższy dokument.

1890 – „Plan nieruchomości No 789 położonej przy ulicy Wólczańskiej w mieście Łodzi stanowiącej własność następców Marcina Guse”. [zobacz]

W połowie lat 60-tych XIX w., kiedy po przeciwnej stronie Piotrkowskiej wyrosły murowane obiekty fabryki Edwarda Hentschla, właściciel drewnianych zabudowań przy Piotrkowskiej 67, Marcin Guse, próbował swych sił, z nie najgorszym skutkiem, w rodzącym się łódzkim przemyśle.  Jak wielu mu podobnych, chociażby Ignacy Vogel, Wilhelm Kern, Juliusz Heinzel czy Fryderyk Eisenbraun, tak i on korzystał z pracy nakładczej (być może również kilku własnych warsztatów) i zbierał pieniądze na lepszą przyszłość.

Marcin Guse nie zbudował fabryki, ale na pewno zapewnił dobry start swoim dzieciom. Nieruchomość przy Piotrkowskiej 67 została wprawdzie sprzedana jeszcze za życia pryncypała, ale nie była ona jedyna. Teren przy Wólczańskiej 789 (dz. Wólczańska 27 i 29) został podzielony w 1890 r. Północną część działki (Wólczańska 27) kupił Naftali Hersz Poznański., a część południowa (Wólczańska 29) przypadła Karolinie Guse. Kolejną posesję, przy Wólczańskiej 832 (dz. Wólczańska 117), odziedziczył na krótko (zmarł w 1890 r.) Karol Eisert, zięć Marcina Guse, mąż Krystyny Pauliny Guse (MA).

Czy fabryka pluszu przy Długiej 91, wystawiona w 1901 r. przez Roberta Guse , to własność wymienionego powyżej Karola Roberta Guse? Czy Karolina Guse, pod koniec lat 80-tych XIX w. właścicielka nieruchomości przy Piotrkowskiej 64, to druga żona Marcina Guse? Na chwilę obecną znaki zapytania.

 

Wracamy do "Victorii".

Na posesji kupionej od Juliusza Kunitzera za 12 tys. rubli, Wilhelm Kern wybudował w 1876 r. dwupiętrowy hotel „Victoria”, z ok. 30 pokojami gościnnymi i restauracją. Na parterze hotelu, od frontu Piotrkowskiej, mieściły się trzy sklepy.

Hotel dzierżawił najpierw Ludwik Chruścicki, później Emil Freudenberg.

W 1877 r., z inicjatywy Józefa Texla, w tyle posesji Kern wystawił jednopiętrowy teatr o tej samej nazwie, funkcjonujący jako "teatr Kerna".

Na początku 1879 r. Kern sprzedał posesję, wraz z hotelem i teatrem , Józefowi Texlowi i Ludwikowi Stumpfowi, za kwotę 85 tys. rubli. Co ciekawe, Kern zapisał w kontrakcie sprzedaży bezpłatne korzystanie z połowy loży teatralnej, którą przegrodził na własny koszt.

Texel był współwłaścicielem posesji przez trzy i pół roku. W tym czasie gruntownie zmodernizował budynek teatru. Dobudowano drugie piętro i przybudówkę przed wejściem, przybyło duże pomieszczenie dla orkiestry, założono oświetlenie gazowe.

W 1882 r. Texel odstąpił Stumpfowi swoje udziały za 35 tys. rubli.

W 1888 r. całą posesje kupił dotychczasowy dzierżawca hotelu, kaliszanin, Emil Freudenberg.

W 1908 r., niestety na krótko, dyrektorem teatru "Victoria" został Aleksander Zelwerowicz., który stworzył tutaj nowoczesną, aktorsko i reżysersko, scenę. W maju 1909 r. teatr spłonął, a po odbudowie obiekt nie wrócił już do pierwotnej funkcji. Urządzono w nim początkowo tor wrotkowy „Victoria Scating Palace”, a potem kino „Casino” ("Kasino"), ponoć najelegantsze w Królestwie Polskim.

 

MA (materiały archiwalne) - zobacz

 

Dokumenty archiwalne:

1895 – „Projekt budowy murowanej, trzypiętrowej oficyny mieszkalnej, murowanej parterowej stajni, murowanej, dwupiętrowej budowli z przodu teatru i murowanych przybudówek z tyłu teatru i murowanego pisuaru u Emila Freudenberga pod numerem 776/67 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi”. [zobacz]

1904 – „Raport prezydenta Łodzi, protokół oględzin istniejących ścian, zobowiązanie właściciela nieruchomości i nadzorującego budowę, protokół posiedzenia komisji technicznej, protokół posiedzenia RGP, projekt budowy. Obecnie ulica Piotrkowska 67”. [zobacz]

1910 – „Projekt wyburzenia filarów z rozszerzeniem i wyburzeniem drzwi i umieszczenia belek żelaznych [nośnych] na parterze dwupiętrowego domu mieszkalnego Emila Freudenberga pod numerem 67/776 przy ulicy Piotrkowskiej w mieście Łodzi”. [zobacz]

 

Ogłoszenia prasowe:

  • Hotel „Victoria”
  • A. Sznajder Zakład fryzjerski i perfumerya
  • „Zygmunt” Magazyn bielizny i artystyczna fabryka figur terakotowych i alabastrowych
  • L. Prądzyński Skład wyrobów tytuniowych
  • „Kasino” Teatr kinematograficzny
  • Franciszek Fuchs i S-owie Wyroby czekoladowe
  • Karol Koischwitz
  • A. i I. Wowsi Fabryka wyrobów włókienniczych
29 marca 2015

Zostań PATRONEM piotrkowska-nr

________________________________________________________________________________________________________________________________________

 

piotrkowska-nr.pl

© Wszystkie prawa zastrzeżone