pierzeja zachodnia

nr nieparzyste

pierzeja wschodnia

nr parzyste

Strona

główna

Kontakt

INDEKS

właściciele nieruchomości

INDEKS

przedsiębiorcy

Piotrkowska_11

Piotrkowska 11

nr hip. 279-278 (do 1850 r. – 65-66)

 

Obecna posesja przy Piotrkowskiej 11 składała się pierwotnie z dwóch działek:

  • działki sąsiadującej z nieruchomością przy obecnej Piotrkowskiej 9, o dawnym nr 65 (hip. 279),
  • działki narożnej, u zbiegu ulicy Piotrkowskiej i Południowej (później Zawadzkiej, obecnie Próchnika), o dawnym nr 66 (hip. 278).

 

Działka 65 (hip. 279)

Na mocy Protokołu Deklaracyjnego, spisanego w grudniu 1839 r., plac w Nowej Osadzie Sukienniczej w miejscu dla różnych rzemieślników pod nr 65, objął Andrzej Jezewicz.

Nowy właściciel zobowiązał się do wystawienia domu massiv murowanego jednofamilijnego, dachówką krytego.

Na planie Józefa Lenartowskiego z 1849 r. jest już naniesiony frontowy dom murowany.

 

W sierpniu 1851 r. Jezewicz sprzedał nieruchomość Henrykowi Vorwerk.

W styczniu 1854 r. Vorwerk złożył do Magistratu podanie następującej treści:

Mam zamiar urządzić sklep w domu moim murowanym pod Nº 65 przy ulicy Piotrkowskiej, do którego potrzeba jest wyrobić drzwi frontowe z okna, wchodząc z ulicy po lewej stronie.

 

W latach 60-tych dom frontowy dzierżawił Adolf Manteuffel, przyszły właściciel hotelu u zbiegu ulicy Zawadzkiej i Zachodniej.

W 1866 r. Manteuffel pisał do Magistratu:

W domu przeze mnie zadzierżawionym pod Nº 279, właściciel tegoż Henryk Vorwerk zezwolił mi poczynić różne ulepszenia i zmiany. Po porozumieniu się więc z niem zamierzam bramę wjazdową od strony ulicy Piotrkowskiej zamurować i w tym miejscu urządzić lokal, a wjazd otworzyć od ulicy Południowej.

 

W grudniu 1863 r. ukazał się pierwszy numer dwujęzycznego pisma „Łódzkie Ogłoszenia – Lodzer Anzeiger”, którego redakcja i ekspedycja mieściła się wtedy pod adresem Piotrkowskiej 279. Wydawcą był litograf Jan Petersilge.

 

Działka 66 (hip. 278)

Osadnikiem, który w 1826 r. objął plac nr 66, był Andrzej Henke. Widać Łódź nie była pisana Panu Andrzejowi, bo placu nie zabudował lecz takowy, wydaliwszy się za granicę, zupełnie opuścił.

 

W maju 1838 r. Magistrat przekazał niezabudowany plac cieśli zamożnemu, Fryderykowi Heynemann.

 

W latach 40-tych nieruchomość przeszła w ręce Henryka Vorwerk, który wystawił za domem frontowym, wzdłuż ulicy Południowej/Zawadzkiej, dwupiętrową, ręczną tkalnię wełny.

Oto co pisze Oskar Flatt w „Opisie miasta Łodzi” z 1853 r.:

Fabryka Henryka Vorverk ma warsztatów tkackich 29; zaludnia ludzi 52. W roku zeszłym wyrobiono 2900 arsz. sukienka damskiego, tyleż merynosu, 3500 arsz. flanelli, 3240 kortu, 3730 różnych innych wyrobów; użyto na to wełny surowej 600 pudów; wartość wyrobionych przedmiotów wynosiła 27.800 Rsr., zaś wartość machin i narzędzi fabrycznych 1500 Rsr..

 

-------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------------

 

Zgodnie z treścią podanych powyżej informacji, przynajmniej od lat 50-tych XIX w. obie nieruchomości, nr 65 (hip. 279) i 66 (hip. 278), były w rękach jednego właściciela, Henryka Vorwerk (ur. 1819 - zm. 1874 akt 550).

W pierwszej połowie lat 70-tych Vorwerk wykupił grunt obu działek.

1873-1874 - "O wykupie bezterminowych czynszów przez Henryka Vorwerka z gruntu 66/278 i 65/279 w mieście Łodzi". [zobacz]

Ówczesny stan zabudowy przedstawia plan Rudolfa Micińskiego z 1873 r. - zobacz.

W styczniu 1876 r. nieruchomość przeszła w ręce synów Henryka: Emila, Waldemara (zobacz poniżej), Teofila, Albina i Ryszarda.

 

Na podstawie kontraktu z 13 lipca 1878 r. i aktu z 26 lipca 1878 r., bracia Vorwerk sprzedali nieruchomość Karolowi Scheibler, za kwotę 100 tys. rubli.

Na przełomie lat 70-tych i 80-tych XIX w. Scheibler wystawił okazałą kamienicę, określaną mianem "pałacu Scheiblera". Oddanie obiektu w 1881 r. zbiegło się ze śmiercią właściciela.

Opis przedsiębiorstwa Scheiblera, napisany dwanaście lat po jego śmierci, można przeczytać w kalendarzu „Łodzianin” z 1893 r. [czytaj]

 

W latach 90-tych XIX w. Karol Hartmann prowadził w tym miejscu (pod adresem Zawadzka 1, dz. Próchnika) znany w Łodzi sklep oferujący obrazy. W tych samych latach istniała tutaj filia fabryki wyrobów platerowanych „Norblin i Spółka”, sklep z kapeluszami Karola Goepperta (zobacz poniżej), oraz filia firmy „Ludwik Spiess i Syn”, sprzedającej zarówno oliwę nicejską, ocet i kakao van Houtena, jak i perfumy, benzynę do plam i fluid dla koni.

 

Waldemar Vorwerk

W latach 90-tych XIX w. Waldemar Vorwerk prowadził mechaniczną farbiarnię wełny przy ulicy Mikołajewskiej 1089a, (dz. Sienkiewicza 76, obiekty nie istnieją).

1892 - "Projekty: nadbudowy drugiego piętra na domu mieszkalnym i kantorze oficyny, suszarni, pomieszczenia mieszczącego wirówkę, stajni, wozowni, magazynu na wełnę przy farbiarni na nieruchomości fabrycznej Waldemara Vorwerka przy ulicy Mikołajewskiej pod numerem 1089a w mieście Łodzi". [zobacz]

Działka Vorwerka sąsiadowała na północy z terenem fabrycznym Józefa Balle, a na południu Freda Greenwooda.

Na froncie stał piętrowy budynek mieszkalny. Projekt podwyższenia domu o jedno piętro nie został zrealizowany.

Przed pierwszą wojną światową farbiarnię prowadził syn Waldemara, Eugeniusz Vorwerk.

W okresie międzywojennym teren fabryczny Vorwerka kupił Fred Greenwood. Obiekty dawnej farbiarni przekształcono w warsztaty samochodowe.

Dawna posesja Vorwerka, później Greenwooda, ze stojącym na froncie jednopiętrowym domem, jest jeszcze widoczna na fotografiach Wacława Kamińskiego z 1960 r. - zobacz.

 

Karol Goeppert (Göppert)

W 1884 r., pod adresem Zawadziej 1 (dz. Próchnika), Karol Goeppert i Daniel Grethler założyli niewielką, ręczną wytwórnię kapeluszy, których sprzedaż prowadzili w sklepie frontowym. W 1888 r. produkcja została przeniesiona na ulicę Podleśną 3 (dz. Skłodowskiej-Curie 3), gdzie wkrótce zamontowano napęd parowy. Od 1902 r. firma był wyłączną własnością Karola Goepperta. W 1903 r. zakład zatrudniał już 187 osób i wykazywał roczny obrót na poziomie 200 tys. rubli. Produkowano, słynące ze znakomitej jakości, kapelusze filcowe i pluszowe, cylindry, meloniki i szapoklaki. Sklep Goepperta, poza "pałacem Scheiblera", funkcjonował również na Piotrkowskiej 73, później po sąsiedzku, na Piotrkowskiej 71.

Spadkobiercy Karola Goepperta utworzyli w 1928 r. spółkę akcyjną. Firma zatrudniała w tym czasie 250 pracowników, produkowała tygodniowo 500-600 tuzinów kapeluszy i posiadała oddziały sprzedaży w Warszawie, Lwowie i Poznaniu.

Ok. 1900 r., na ulicy Czarna Droga, w obszarze leżącym wtedy poza granicami Łodzi (dz. Popioły 52/58 w Rudzie Pabianickiej, w okresie międzywojennym ul. S. Żeromskiego), Karol Goeppert zbudował dom letniskowy. Obiekt istnieje do chwili obecnej.

 

Ogłoszenia prasowe:

  • Tow. Akc. Zakładów Bawełnianych Karola Scheiblera Skład główny
  • Norblin i S-ka, B-cia Buch Skład wyrobów platerowanych
  • M. Janicka Zakład fryzjerski, skład perfum
  • G. Neidlinger Sklep z maszynami do szycia „Singer”
  • Ludwik Fischer Księgarnia
  • Lüdert i S-ka Tkalnia artykułów technicznych, skład dywanów, sukna, kortów
  • Karol Goeppert Magazyn kapeluszy
  • M. Feiertag Magazyn obuwia
  • Herman Hermalin Skład apteczny i perfumerja
  • „Kurjer Łódzki” Redakcja gazety
28 marca 2015

Zostań PATRONEM piotrkowska-nr

________________________________________________________________________________________________________________________________________

 

piotrkowska-nr.pl

© Wszystkie prawa zastrzeżone